გამოცხადებული ნგრევის ქრონიკა

არჩილ მაჭავარიანი

გამოცხადებული ნგრევის ქრონიკა 

შეიძლება, ეს უკვე არადამაჯერებლადაც ჟღერდეს, მაგრამ მე მაინც ჯერ კიდევ მჯერა, რომ საქართველო საფეხბურთო ქვეყანაა. შესაბამისად, ის, რაც დღეს ქართულ ფეხბურთში ხდება, ეროვნული ტკივილია და არა სპორტის რიგითი სახეობა, რომლებშიც დღეს წარუმატებლები ვართ. საქართველოში, ზოგადად, სპორტი უყვართ - კალათბურთი, რაგბი, ძიუდო... თუმცა ფაქტია, რომ ფეხბურთი მაინც სხვა სახეობებზე ბევრად მეტია, მიუხედავად ჩემი პატივისცემისა ზემოჩამოთვლილი და სპორტის სხვა სახეობების მიმართ.
იმას, რასაც ქართული ფეხბურთის გულშემატკივარი 90-იანი წლების დასაწყისიდან ადევნებს თვალს, შეიძლება, ვუწოდოთ გამალებული დეგრადაცია, ნგრევა, ვარდნა, ან, თუ უფრო ლიტერატურულად მივუდგებით და დიდ კლასიკოსს დავესეხებით - ”გამოცხადებული ნგრევის ქრონიკა”. და ეს სახელი, ალბათ, ზედმიწევნით ასახავს იმას, თუ რა განიცადა ფეხბურთმა ხსენებული პერიოდიდან დღემდე. ყველა ხედავდა, რომ ფეხბურთი უფსკრულისკენ მიექანებოდა, მაგრამ ვერავენ ვერაფერს, ან არავინ არაფერს აკეთებდა. კი, იყო პერიოდი, როცა ვერ გავუძელით ცდუნებას და თავი მოვიტყუეთ, რომ საქმე მხოლოდ დროებით წარუმატებლობასთნ გვქონდა, ქართული საფეხბურთო ნიჭი მაინც დაძლევდა არსებულ პრობლემებს და გავიხსენებდით გამარჯვების გემოს. მაგრამ ეს თავის მოტყუების პერიოდი მალევე დასრულდა და მას შემდეგ ვუყურებთ, თუ როგორ მიექანება ქართული ფეხბურთი სულ უფრო ქვემოთ და ქვემოთ. რაც მთავარია, არ იდგმებოდა და დღემდე არ იდგმება რაიმე ქმედითი ნაბიჯი ამ ვარდნის შესაჩერებლად. შესაბამისად, მივიღეთ დღეს არებული სავალალო მდგომარეობა. ალბათ, თამამად შეიძლება ითქვას, რომ ასეთ კატასტროფულ მდგომარეობაში ჩვენი ფეხბურთი დღიდან მისი დაარსებისა არ ყოფილა.
ამ სავალალო მდგომარეობას კი ძალიან კონკრეტული მიზეზები აქვს. ეს მიზეზები არავისთვის არ არის საიდუმლო და ფეხბურთში მეტ-ნაკლებად ჩახედულმა გულშემატკივარმა ისინი უკვე ”მამაო ჩვენოსავით” ზეპირად იცის. მიზეზი არაერთია, თუმცა რამდენიმე ძირითადის პუნქტებად გამოყოფა მაინც შესაძლებელია.

ბავშვთა ფეხბურთი: ცხადია, იმისთვის რომ ფეხბურთელები გყავდეს, ეს ფეხბურთელები უნდა გაზარდო. ამისთვის კი უნდა გყავდეს კვალიფიცური მწვრთნელები და უნდა გქონდეს სტადიონები, რომლებზეც ეს ბავშვები თამაშს ისწავლიან. ერთიც და მეორეც დღეს პრობლემაა ქვეყანაში. შესაბამისად, არ ხდება კარგი ფეხბურთელების აღზრდა. აქედან გამომდინარე კი, მივიღეთ ის, რომ ძველი თაობა, რომელმაც ფეხბურთს თავი დაანება, ვერ იქნა ჩანაცვლებული ახლით - იმ უბრალო მიზეზის გამო, რომ მათი სრულფასოვნად შემცვლელი ფებხურთელები საქართველოში აღარ გაზრდილან. დღემდე ვეძებთ შოთა არველაძის შემცვლელს, ვერავინ შესძლო გიორგი ქინქლაძის, გოჩა ჯამარაულის, თემურ ქეცბაიას, გიორგი ნემსაძის შეცვლა... არ ჩანს ფეხბურთელი, რომელიც შესცვლის კახა კალაძეს, ლევან კობიაშვილს, ალექსანდრე იაშვილს და სხვა, უკვე საფეხბურთო თვალსაზრისით ასაკში შესულ ფეხბურთელებს, როდესაც ისინი რამდენიმე წელიწადში ფეხბურთს თავს დაანებებენ. არ გვეზრდება ქართულ ფეხბურთში თაობა, რომელიც მათ შეცვლის. არიან, რა თქმა უნდა, ნიჭიერი ახალგაზრდები, მაგრამ ისინი მხოლოდ და მხოლოდ ერთეულ სასიხარულო გამონაკლისებად უნდა ჩავთვალოთ. თუ ამ კუთხით არ გამოსწორდა მდგომარეობა, თუ არ გავზარდეთ ფეხბურთელები, რამდენიც არ უნდა ვუხადოთ მერე მილიონები სახელოვან და ერთმნიშვნელოვნად ძლიერ მწვრთენელებს, არაფერი არ გამოვა.
რა თქმა უნდა, კარგია შენს ნაკრებს ისეთი დიდი სპეციალისტი რომ უდგას სათავეში, როგორც ექტორ რაულ კუპერია, მაგრამ თუ მას ფეხბურთელი არ ეყოლა, რომელიც მის დავალებას შეასრულებს, ამ სპეციალისტის მარგი ქმედების კოეფიციენტი ნულამდე დავა. და ეს არ იქნება მისი ბრალი, რადგანაც ეს იგივეა, რაც ჩამოიყვანო რუბენს ბარიკელო ან ლუის ჰემილტონი, დასვა ”ჟიგული”-ზე და ფორმულა 1-ის მოგება მოსთხოვო...

ეროვნული ჩემპიონატი: აქ ბევრი საუბარი არც არის საჭირო. საკმარისია მხოლოდ იმ ფაქტი გახსენება, თუ საქართველოს ჩემპიონატიდან რომელ ქვეყნებში გარბიან ჩვენი თავქუდმოგლეჯილი ფეხბურთელები. ეს ქვეყნებია: სომხეთი, აზერბაიჯანი, ყაზახეთი, თურქმენეთი... და სხვა, საფეხბურთო თვალსაზრისით ეგზოტიკური ქვეყნები. აღარაფერს ვამბობთ რუსეთის, უკრაინის და ა.შ. ქვედა ლიგებზე. წარმატებად ითვლება, თუ ფეხბურთელი მოხვდება უნგრეთის, ნორვეგიის, ფინეთის და მსგავს, საკმაოდ მეორეხარსიხოვან ჩემპიონატებში. აქაც, ისევე როგორც წინა პუნქტში, გვხვდება მხოლოდ ერთეული გამონაკლისები. სწორედ ეროვნული ჩემპიონატის სისუსტის მაჩვენებელია ევროთასებზე ჩვენი კლუბების ნაჩვენები სამარცხვინო შედეგები. თითებზეა ჩამოსათვლელი ისეთი თამაშები, რომელზეც თანამედროვე ფეხბურთის ელემენტების ნახვა არის შესაძლებელი. თამაშების უდიდესი უმეტესობა კი კარგ საძილე საშუალებად თუ გამოგადგება ადამიანს...

ინფრასტრუქტურა: ეს, პრინციპში, პირველ და მეორე პუნქტებშიც შეიძლება გავაერთიანოთ, რადგანაც იგი განუყოფლად არის დაკავშირებული ორივესთან და ვერც ერთი და ვერც მეორე, კარგი ინფრასტრუქტურის გარეშე ვერ განვითარდება. მაგრამ, მისი მნიშვნელობიდან გამომდინარე, ალბათ, მაინც ცალკე უნდა იქნას გამოყოფილი.
ბავშვები ვერ ისწავლიან ფეხბურთს, თუ არ აქვთ მოედნები!
ფეხბურთელები ვერ გაიზრდებიან, თუ ისინი არ თამაშობენ ნორმალურ მინდვრებზე!
და არამარტო მინდვრის საფარი, მისახედია მთლიანად ინფრასტრუქტურა. ბავშვებს, ფეხბურთელებს, უნდა ჰქონდეთ ნორმალური პირობები იმისთვის, რომ ითამაშონ ფეხბურთი და გაიზარდონ როგორც ფეხბურთელები. იმ მოედნებზე, რომლებზეც, უმეტეს შემთხვევაში, ფეხბურთელები თამაშობენ და რომლებზეც ცოტა ხნის წინ ძროხები ძოვდნენ, ფეხბურთელი ვერ გაიზრდება.
და რამდენ ქართულ გუნდს აქვს ბაზა? კარგი ან საშუალო ან თუნდაც ცუდი კი არა, უბრალოდ, ბაზა!.. იმის შემხედვარე, თუ რა პირობებში იმყოფებიან ამ მხრივ ქართული კლუბები, კიდევ უფრო აქტუალური ხდება კითხვა, თუ სად წავა ის საკმაოდ დიდი რესურსები, რომლებითაც, წესით, სწორედ ზემოხსენებული პრობლემები უნდა მოგვარებულიყო... რესურსების არასწორ ხარჯვასთან უნდა გვქონდეს, ალბათ, საქმე...

საეჭვო მატჩები: ის, რომ გარიგებული მატჩები უდიდეს პრობლემას წარმოადგენს, ალბათ, არავისთვის წარმოადგენს საიდუმლოს. არსებობს კომისია, რომელიც ასეთ შემთხვევებს უნდა იკვლევდეს და დამნაშავეებს სჯიდეს, თუმცა მე ამწუთას არ მახსენდება არცერთი სერიოზულად დასჯილი ადამიანი; მაშინ, როცა პრობლემა არათუ არ მოგვარებულა, შეიძლება, უფრო გამძაფრდა კიდეც... ცოტა რთულია ამ საკითხზე ხელაღებით საუბარი და კონკრეტული ადამიანების დადანაშაულება, თუნდაც იგივე უდანაშაულობის პრეზუმფციის გამო. მაგრამ პრობლემა ნამდვილად არსებობს, თან ძალიან სერიოზული და გულშემატკივარი ამას ხედავს. გულშემატკივარმა კი, შეიძლება, უსახური თამაში აპატიოს ფეხბურთელებს და მაინც მივიდეს სტადიონზე ფეხბურთის სიყვარულის გამო, მაგრამ უნიჭო სპექტაკლის საყურებლად არ მივა! თუკი მე სპექტაკლის ყურება მომინდება, წავალ ჩვენს რომელიმე უდიდესი ტრადიციების მქონე თეატრში, სადაც ჩვენი ხელოვანების ნიჭით დატკბობის საშუალება მექნება. მაგრამ ფეხბურთის საყურებლად მისულმა, მსურს ვუყურო ფეხბურთს და არა უნიჭო და ამაზრზენ სპექტაკლს, რომელიც გულშემატკივარს, რომელიც ჯერ კიდევ ადევნებს თვალყურს ქართულ ფეხბურთს, არაერთი უნახავს. ამ პრობლემის გადაჭრის გარეშე, ვერანაირი სხვა დადებითი ძვრა ქართულ ფეხბურს ვერ გადაარჩენს.

საქმისადმი სწორი მიდგომა (პროფესიონალიზმი): ქართულ ფეხბურთში არ უნდა იყოს ადგილი დილეტანტებისთვის. ქართულ ფეხბურთში უნდა მოღვაწეობდნენ ნამდვილი პროფესიონალები, გამსჭვალულნი საქმისადმი ჯანსაღი და სწორი დამოკიდებულებით, დაწყებული ფეხბურთის ფედერაციის რიგითი ჩინოვნიკიდან, გაგრძელებული მსაჯებით, ფეხბურთელებით, დამთავრებული ეროვნული ნაკრების მთავარი მწვრთნელითა და ფეხბურთის ფედერაციის პრეზიდენტით. მიუხედავად იმისა, თუ როგორ დღეშია დღეს ჩენი ნაკრები, ნებისმიერი ფეხბურთელისთვის ნაკრებში თამაში უნდა იყოს უდიდესი პატივი და ფეხბურთელი არ უნდა ამბობდეს უარს ამხანაგური შეხვედრის გასამართად ნაკრებთან ერთად თუნდაც ისლანდიაში გამგზავრებაზე, ამ ქვეყნის ”სიშორისა” და ამ ფეხბურთელის ”მოუცლელობის” გამო, როგორც ეს ცოტა ხნის წინ მოხდა! აქაც იგივეს თქმა მოგვიწევს, რაც წინა პუნქტში - სულ რომ უმაღლეს დონეზე ავიდეს ეროვნული ჩემპონატი, სულ რომ ოქროს თაობა გავზარდოთ, რომლებსაც მსოფლიოს უძლიერესი მწვრთნელები და ამ საქმის ნამდვილი მეტრები გავწვრთიან, საქმისადმი ამგვარი დამოკიდებულების შემთხვევაში ნაკრები წარმატებას ვერ მიაღწევს. ნაკრებს სჭირდება ანთებული თვალები, თავდადება, სიამაყე, რომ ეროვნული ნაკრების ფორმა გაცვია და ყველაფერი ის, რასაც ქართველები გამოვხატავთ ერთი სიტყვით - ”ჯიგარი”.

ისე კი, მართლა მაინტერესებს, რომელ მოუცლელობას იმიზეზებდნენ ის ფეხბურთელები, რომლებიც არათუ თავიანთი კლუბის ძირითად შემადგნელობაში არ თამაშობენ უკვე დიდ ხანია, განაცხადშიც კი პერიოდულად ხვდებიან. რითი არიან დაკავებული, საინტერესოა...
და ეს ყველაფერი მხოლოდ ფეხურთელებს არ ეხება.
როგორც უკვე აღინიშნა, ამ სისტემის ყველა ელემენტი, რომელსაც ქართული ფებურთი ჰქვია, უნდა აკეთებდეს თავის საქმეს. ყველამ უნდა იცოდეს, თუ როგორ შეასრულოს მასზე დაკისრებული მოვალეობა და უნდა ასრულებდეს მას პირნათლად.
ზემოაღნიშნულით, რა თქმა უნდა, არ ამოიწურება ქართულ ფეხბურთში არსებული პრობლემები და ამ პრობლემების დაძლევის გზებზე საუბარი. ბევრად მეტი შეიძლება ითქვას, - იმიტომ, რომ ეს მტკივნეული საკითხი მართლაც ვრცელი სასაუბრო თემაა, რომელსაც ერთ სტატიაში ვერ ამოვწურავთ. ფაქტი ერთია, ფედერაციის აწ უკვე ყოფილი პრეზიდენტის გადადგომის შემდეგ ქართული ფეხბურთი კვლავ იმყოფება გზაგასაყარზე და კვლავაც ქართულ ფეხბურთში ამჟამად მოღვაწე ადამიანების ხელშია არჩევანი, თუ როგორი გზით წავა ქართული ფეხბურთი - კვლავ განაგრძობს ვარდნას, თუ დაიწყებს თუნდაც ნელი ტემპით, მაგრამ მაინც წინსვლას.

ოღონდ, ფედერაციის ახალი ხელმძღვანელობა მხოლოდ ლამაზი სიტყვებით და “ოქროს კოშკების” აგების დანაპირებით ქართველი გულშემატკივრის გულს ვეღარ მოიგებს. ზემოჩამოთვლილი პრობლემების მოგვარებას არაერთხელ შეგვპირებიან ჩვენი ფეხბურთის “მამები”. ერთნი ერთი პრობლემის, მეორენი - მეორის, ნაწილ-ნაწილ, თუმცა, დანაპირების შესრულებამდე საქმე არც ერთხელ არ მისულა და პრობლემების გადაჭრა ყოველთვის რაღაც შორეული “ნათელი მომავლის” საქმედ რჩებოდა. არ გვინდა ოქროს კოშკები. დღეს არ გვინდა. დღეს გვინდა რეალური, შესრულებადი გეგმა, და ამ გეგმის შესრულება. საქმის კეთება, კატასტროფული მდგომარეობის გამოსწორება უნდა დაიწყოს დღესვე, რადგანაც ამ პრობლემის მოგვარების თვითოეული დღით გადადება, პრობლემის გადაჭრის შესალებლობის კიდევ წლობით გადასწევს და ეს სულ უფრო რთული ხდება. დავიწყოთ პრობლემის გამოსწორება მანამ, სანამ ჯერ კიდევ გვახსოვს, რომ ოდესღაც ფეხბურთს ჩვენც ვთამაშობდით. თან დიდ ფეხბურთს.
თუმცა არა მხოლოდ ფეხბურთში უშუალოდ ჩართული ადამიანები არიან ამაზე პასუხისმგებელნი. უდიდესი როლი ეკსირებათ სხვა აქტორებსაც. როგორიცაა თუნდაც მედია, რომელმაც, ჩემი აზრით, არაერთხელ ახლობლობისა თუ სხვა მიზეზების გამო არ დაწერა ბოლომდე ის, რაც უნდა დაეწერა; ზედმეტად შეაქო ის, ვინც არ უნდა შეექო; არ გააკრიტიკა ის, ვინც უნდა გაეკრიტიკებინა; არ ამხილა ის, რაც უნდა ემხილებინა... იგივე შეიძლება ითქვას ჩვენზეც, უბრალო გულშემატკივარზე, რომელიც სხვა საყოფაცხოვრებო პრობლემის გამო წლების განმავლობაში უბრალო სტატისტის როლით კმაყოფილდებოდა და ჩუმად ადევნებდა თვალს ამ ვარდნას... ყველა არის პასუხისმგებელი მდგომარეობის აქამდე მიყვანაში და ყველას ეკისრება თავისი როლი ამ მდგომარეობის გამოსწორებაში.
მდგომარეობის გამოსწორება კი შესაძლებელია შესაბამისი რესურსების არსებობის, ამ რესურსების სწორი მენეჯმენტის, სწორი დაგეგმვისა და სწორი პოლიტიკის გატარების შემთხვევაში. ამის მაგალითია თუნდაც თურქეთი, რომელიც საკმაოდ ჩამორჩენილი საფხბურთო ქვეყნიდან 10-15 წელიწადში მსოფლიოს ერთ-ერთ უდიდეს საფეხბურთო ქვეყანად იქცა. ჩვენ კი არ გვიწევს პრაქტიკულად ნულიდან დაწყება, როგორც მათ მოუწიათ. ჩვენ გვაქვს ის საფუძველი, რომელზეც შეიძლება ქართული ფეხბურთი აშენდეს, - იმიტომ რომ, როგორც სტატიის დასაწყისში აღვნიშნე, მე ჯერ კიდევ მჯერა, რომ ჩვენ საფეხბურთო ქვეყანა ვართ.

საკალათბურთო ტრიუმფი აგვისტოს ომის ნაკვალევზე

ილია კობერიძე

საქართველო არასოდეს დანებდება 

(საკალათბურთო ტრიუმფი აგვისტოს ომის ნაკვალევზე)

რუსეთ-საქართველოს აგვისტოს ომმა თავისი კვალი პრაქტიკულად ცხოვრების ყველა სფეროს დაატყო. გამონაკლისი არც სპორტი გამოდგა. ყველას ახსოვს საომარი მოქმედებების მსვლელობისას პეკინის ოლიმპიურ თამაშებში მონაწილე ქართველი სპორტსმენების რეაქცია, რომელთაც ოლიმპიადა ოდენ ქვეყნის პრეზიდენტის თხოვნის გამო არ დატოვეს.
ცოტა მოგვიანებით კალათბურთელთა ნაკრებსაც ელოდა უაღრესად პრინციპული თამაშები, მაგრამ ომის შემდეგ თბილისში ასეთი დონის შეხვედრების გამართვა არ შეიძლებოდა და ჩვენი კალათბურთელებიც იძულებულნი გახდნენ 2008 წლის სექტემბერში დაგეგმილი ოთხივე მატჩი სტუმრად ჩაეტარებინათ. ამის საშუალება საქართველოს ნაკრებს მოწინააღმდეგე გუნდების კალათბურთის ფედერაციების მიერ გამოვლენილი კეთილი ნების წყალობით მიეცა. ჩვენს გასაჭირს ყველანი გაგებით მოეკიდნენ და მზადყოფნა გამოთქვეს საქართველოში შარშან ჩასატარებელი მატჩებისთვის თავად ემასპინძლათ, ხოლო ერთი წლის შემდეგ, განმეორებითი შეხვედრები თბილისში გაემართათ.
მთელს ევროპას ლტოლვილებივით ვიყავით მოდებულნიო, - სიმწრით ხუმრობდნენ მაშინ ბიჭები. მიუხედავად ამისა, მათ დასახულ ამოცანას თავი ჩინებულად გაართვეს. ოთხიდან სამი თამაში მოიგეს, მეოთხეში მხოლოდ ორი ქულის სხვაობით დამარცხდნენ და დივიზიონში აღზევების ბრწყინვალე შანსი შეინარჩუნეს.
ამ შანსს ისიც ზრდიდა, რომ სწორედ შარშანდელი ომის გამო ახლა ოთხივე შეხვედრა საკუთარ მოედანზე, ქართველი გულშემატკივრის თვალწინ უნდა ჩაეტარებინათ.
მოედნის ფაქტორის გარდა, არანაკლებ მნიშვნელოვანი კიდევ ის გახლდათ, რომ ყველა მატჩის შინ გამართვით ბიჭები მგზავრობასთან დაკავშირებულ პრობლემებს თავიდან აიცილებდნენ. წინააღმდეგ შემთხვევაში მათ 11-დღიან მონაკვეთში ევროპაში ორჯერ უნდა ემოგზაურათ, რაც მთელ რიგ სირთულეებთან იყო დაკავშირებული.
ყველა ზემოთ ჩამოთვლილ გარემოებათა გათვალისწინებით, საქართველოს ნაკრებს ისტორიული შანსი მიეცა ქართველი გულშემატკივრის კარგა ხნის ოცნება აეხდინა და ევროპის უძლიერეს ნაკრებთა შორის თამაშის უფლება მოეპოვებინა. ყველაფერი ხომ მხოლოდ და მხოლოდ ჩვენი კალათბურთელების ხელში იყო.
აგვისტოს მიწურული თბილისში უჩვეულოდ გრილი კი გამოდგა, მაგრამ ქალაქი მაინც გვარიანად დაცლილიყო. მიუხედავად ამისა, სპორტის სასახლეში არცერთ შეხვედრაზე გულშემატკივართა ნაკლებობა არ შეინიშნებოდა. პირიქით, თამაშიდან თამაშამდე მაყურებელთა რაოდენობა შესამჩნევად მატულობდა და ბოლო შეხვედრებში დარბაზში, რომ იტყვიან, ნემსიც არ ჩავარდებოდა; ბილეთები კი თამაშამდე ორი დღით ადრე იყიდებოდა. სხვათაშორის, მაყურებელთა შორის მრავლად იყვნენ ჩვენი ჯარისკაცებიც და კალათბურთელების გამხნევებაში საკუთარი წვლილი მათაც შეჰქონდათ. გულშემატკივრობა, მართლაც, განსაკუთრებული აღნიშვნის ღირსია და ეს არა მხოლოდ ქართველებმა, არამედ ჩვენმა სტუმრებმაც არაერთგზის აღიარეს. მოწინააღმდეგე გუნდების თითქმის ყველა მოთამაშე და მწვრთნელი მარცხის შემდეგ მარტო ამას გაიძახოდა, ასეთი ქომაგობით საქართველოს ნაკრებს ნებისმიერი მეტოქის დამარცხება შეუძლიაო. თან დარწმუნებით შეიძლება ითქვას - ამას ისინი იმიტომ არ ამბობდნენ, რომ მარცხის გამო თავი ემართლებინათ. თვით NBA-სა და ევროპის სხვადასხვა ლიგებში გამობრძმედილმა გაქართველებულმა ამერიკელმა, ტაირონ ელისმაც აღიარა, ასეთი გულშემატკივრობა არსად მინახავსო. შეიძლება ითქვას, რომ სრულად გამართლდა სპორტულ წრეებში დამკვიდრებული ტერმინი (ამ შემთხვევაში მხედველობაში კალათბურთია) - გულშემატკივარი მეექვსე მოთამაშეაო. ქომაგებს ბიჭების გასამხნევებლად თავი არ დაუზოგავთ, საპასუხოდ კი დარბაზიდანაც ანალოგიური თავგანწირვის მაგალითებს იღებდნენ.
ახლა ცალკეული მატჩების პერიპეტიების აღწერას აღარ შევუდგებით, ვინაიდან სპორტის სასახლეში მისულმა თუ ტელევიზორთან მოკალათებულმა გულშემატკივარმა ყველაფერი თავად იხილა და განიცადა. სტატისტიკა ასეთია - 25-დღიან მონაკვეთში საქართველოს ნაკრებმა მიჯრით ექვსი უპრინციპულესი მატჩი მოიგო. მოიგო ყველა დამაჯერებლად, როგორც შეტევაში, ასევე დაცვაში გამართული და, რაც არანაკლებ მნიშვნელოვანია, ლამაზი თამაშის წყალობით.
გუნდს აშკარად ეტყობოდა კვალიფიციური მწვრთნელის გამოცდილი ხელი. სერბმა სპეციალისტმა, იგორ კოკოშკოვმა მის განკარგულებაში მყოფი თითოეული მოთამაშის შესაძლებლობები მაქსიმალურად გამოიყენა, ტაქტიკასაც სწორად არჩევდა, წუთშესვენებებსაც დროულად იღებდა, შეცვლებსაც შედეგიანად აკეთებდა და შეგირდებს დროსაც ზედმიწევნით ზუსტად უნაწილებდა. ამ ყველაფრის წყალობით საქართველოს ნაკრების საბოლოო გამარჯვება კითხვის ნიშნის ქვეშ პრაქტიკულად არცერთ შეხვედრაში არ დამდგარა. და, რაც ყველაზე მთავარია, ჩვენმა კალათბურთელებმა ნამდვილი სპორტული ჟინი, გაუტეხლობა და შეუპოვრობა გამოავლინეს.
ამ ბოლო სიტყვების საილუსტრაციოდ ერთი ჩვეულებრივი, თითქოს არაფრით გამორჩეული სათამაშო ეპიზოდის გახსენებაც კმარა, რომელსაც ბევრმა და, შეიძლება, თავად მოვლენის მთავარმა გმირმაც, ყურადღება არც კი მიაქცია. არადა, აღნიშნული ეპიზოდი საქართველოს ნაკრების თითოეული კალათბურთელის თავგანწირვის ნათელ გამოხატულებად უნდა ჩაითვალოს.
ეს ამბავი 15 აგვისტოს გამართულ პირველივე შეხვედრაში მოხდა. ყველაზე სუსტ მეტოქეს, ლუქსემბურგის ნაკრებს ორმოცზე მეტი ქულით ვამარცხებდით. მატჩის უკანასკნელი წამები მიმდინარეობდა და პრაქტიკულად ყველაფერი გადაწყვეტილი იყო. მიუხედავად ამისა, ვიქტორ სანიკიძემ მოედნის კიდეზე გადამავალი, თითქმის განწირული ბურთი აკრობატულ ნახტომში უკანვე შემოაბრუნა, თან ისე, რომ, შეიძლებოდა, ეს ფაქტიურად არაფრისმომცემი ეპიზოდი მისთვის ძალიან მძიმე ტრავმით დასრულებულიყო.
ერთი შეხედვით ამაში გასაკვირი არც არაფერია. ანალოგიური თავგანწირვა სპორტის გულშემატკივარს ტელევიზორში არაერთხელ უნახავს, მაგრამ ძირითადად უცხოელი ათლეტების შესრულებით. სამწუხაროდ, ქართველ სპორტსმენებს ამგვარი მაგალითებით განებივრებულნი არ ვყავართ და სანიკიძის საქციელი გამოსარჩევი და დასამახსოვრებელი ამიტომაც იყო, თორემ ისე, საქართველოს ნაკრების მეცამეტე ნომერმა მთელს შესარჩევ ციკლში თავი სხვა რამით უფრო გამოიჩინა. სანიკიძე ექვსივე შეხვედრაში გუნდის ერთ-ერთი საუკეთესო მოთამაშე იყო და, თავგანწირული და შედეგიანი ასპარეზობის გარდა გულშემატკივარს თავი ეფექტური თამაშითაც დაამახსოვრა. საბოლოო ჯამში იგი Bდივიზიონის საუკეთესო ბომბარდირი და მომხსნელი (საშუალოდ შეხვედრაში 18.6 ქულა და 11 მოხსნა) გახდა.
ასევე საუკეთესო იყო დივიზიონის გამთამაშებლებს შორის გიორგი ცინცაძე (საშუალოდ შეხვედრაში 5.8 შედეგიანი გადაცემა).
და, საერთოდ, საქართველოს ნაკრები ისეთ გუნდად ჩამოყალიბდა, რომ რომელიმე მოთამაშის გამორჩევა ძნელია. საბოლოო გამარჯვებაში ყველას თავისი წვლილი შეაქვს, როგორც ძირითად ხუთეულს, ასევე სათადარიგოებს. მთლიანობაში ჩვენი ნაკრები ევროპის ერთ-ერთი ყველაზე თანაბრად დაკომპლექტებული და, რაც არანაკლებ მნიშვნელოვანია, ყველაზე ახალგაზრდული გუნდია. თუ ელისს არ ჩავთვლით, ყველაზე ხნიერი მოთამაშე 28 წლის ვლადიმერ ბოისაა, დანარჩენები კი გაცილებით ახალგაზრდები არიან. თან, ჯერ ისევ უწვერული, 17-18 წლის ჭაბუკების სახით ნაკრებს სამომავლოდაც იმედისმომცემი შევსება ექნება.
ცალკე საუბრის თემაა საქართველოს ნაკრების კაპიტანი და არა მხოლოდ მისი შესანიშნავი თამაშის, სპორტული მიღწევებისა თუ ნაკრებისთვის მოტანილი უდიდესი სარგებლის გამო. ზაზა ფაჩულიას ამ კუთხით არა მხოლოდ საქართველოში, არამედ ჩვენი ქვეყნის ფარგლებს გარეთაც იცნობენ. ბოლო ერთი წლის განმავლობაში მან თავი სულ სხვა კუთხით დაგვამახსოვრა და ამის გამო გულშემატკივარმა კიდევ უფრო მეტად შეიყვარა. ჯერ იყო და, გასული წლის აგვისტოს რუსეთ-საქართველოს ომის დღეებში ფაჩულია ატლანტაში, ჯორჯიის შტატში მცხოვრებ სხვა ქართველებთან ერთად ჩვენი ქვეყნისა და მებრძოლების მხარდამჭერ აქციებს აწყობდა. მერე, 15 აგვისტოს ჩNN-ის სტუდიაში ანტისაომარი მიმართვით გამოვიდა. სულ ცოტა ხნის წინ კი ატლანტის ცენტრში რესტორანი და ღვინის ბარი იყიდა და, ცდილობს ამერიკელებს ქართული კერძები და ღვინოები უფრო ახლოს გააცნოს.
ეს არასრული ჩამონათვალია ზაზას მოედანს მიღმა საქმიანობისა და ყველაფრიდან ჩანს, რომ საქართველოს ნაკრების კაპიტანი თავისი ქვეყნის მხარდაჭერისა და პოპულარიზაციისთვის ძალისხმევას არ იშურებს. თან ყოველთვის გაწონასწორებული და გონივრული განცხადებებით მომავალი თაობასაც კარგ მაგალითს აძლევს. მისი გამონათქვამებიდან ყველაზე დასამახსოვრებელი ამ ზაფხულს ნათქვამი ერთი უბრალო ფრაზაა, რისი წყალობითაც კალათბურთის გულშემატკივრის და უბრალო ქართველის თვალში ფაჩულიას ავტორიტეტი ერთი-ორად გაიზარდა. ირლანდიასთან მატჩის წინ ჟურნალისტმა ჰკითხა, _ გულშემატკივარს რას მოუწოდებდიო?
აბა, ჩემი მოწოდება რა საჭიროა?! შენი ქვეყნის ეროვნული გუნდი თამაშობს და საგულშემატკივროდ რომ უნდა მოხვიდე, ამის შეხსენება აღარ უნდა დაგჭირდესო, - იყო პასუხი.
სანიკიძის განწირული ნახტომისა არ იყოს, ქართველი სპორსტმენისგან ხშირად ვერც ასეთ ფრაზას გაიგონებ. იმ დღიდან მოყოლებული ზაზა გულშემატკივრის თვალში არა მხოლოდ ჩინებული კალათბურთელი, კარგი შვილი და მეუღლე, არამედ კიდევ უფრო კარგი ქართველიცაა - თავისი ქვეყნის ჭეშმარიტი პატრიოტი.
A დივიზიონში აღზევებული საქართველოს ნაკრები კი ზაზა ფაჩულიას წინამძღოლობით ახალი მწვერვალების დასაპყრობად ემზადება. მარტო ის რად ღირს, რომ ამიერიდან თბილისში კონტინენტის უძლიერესი ნაკრებები ჩამოვლენ და ჩვენი გუნდიც ევროპის ჩემპიონატის ფინალური ტურნირის საგზურის მოპოვებას მათთან ჭიდილში შეეცდება. მართალია, საქართველოს ნაკრებისთვის უკვე ეს მიღწევაც უდიდეს წარმატებად ითვლება, მაგრამ გულშემატკივარს ყოველთვის მეტი და მეტი სურს და, თავად მოთამაშეებსაც აშკარად ეტყობათ, რომ მიღწეულით დაკმაყოფილებას არც ისინი აპირებენ. ამ ბიჭებს უდაოდ უფრო დიდი გამარჯვებების მოპოვების პოტენციალი გააჩნიათ და ჩვენც მორიგ, დაუვიწყარ დღეებს ველით. მათ ხომ შეძლეს და ომით გამოწვეული სირთულეები ისტორიული წარმატების საწინდრად აქციეს, რითაც ავადსახსენებელი აგვისტოს თვე ერთი წლის თავზე ნამდვილ დღესასწაულად გვიქციეს. ამით ჩვენმა კალათბურთელებმა ნათელი მაგალითი მოგვცეს მთელს ერს, თუ როგორ უნდა გავაგრძელოთ დამანგრეველი ომის შემდეგ ცხოვრება და ქვეყნის მშენებლობა; დანარჩენ მსოფლიოს და, უპირველეს ყოვლისა, ჩვენს მტრებს კი დაანახეს, რომ საქართველო არასოდეს დანებდება.

სპორტკომლექს ”ორბის” ხელმძღვანელი

ილია კობერიძე

ჯარში სპორტისადმი ინტერესი იზრდება
(სპორტულ-გამაჯანსაღებელი სამსახურის საქმიანობა და გეგმები)

ბოლო ორი წელია საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში სპორტული აქტივობის მხრივ აშკარად გამოცოცხლება შეინიშნება. სპორტის ამა თუ იმ სახეობაში რეგულარულად ტარდება ტურნირები, რომლებიც ჯარში სულ უფრო დიდ ინტერესს იწვევს. ამ ყველაფრის სულისჩამდგმელი საქართველოს შეიარაღებული ძალების გაერთიანებული შტაბის ადმინისტრაციული დეპარტამენტის სპორტულ-გამაჯანსაღებელი სამსახური და მისი ხელმძღვანელი, უფროსი ლეიტენანტი, რეზო კილაძეა. სპორტკომპლექს “ორბი”-ში მისვლის დღიდან ბატონი რეზო მაქსიმალურად ცდილობს ჯარში ჯანსაღი ცხოვრების წესის დანერგვას შეუწყოს ხელი და ამ მიზნით არაერთი საინტერესო და სასარგებლო წამოწყების ინიციატორად მოგვევლინა. მისი სამსახურის საქმიანობა ქართულ მედიაში საკმაოდ ფართოდ შუქდება, თუმცა მაინც საჭიროდ ჩავთვალეთ ამის შესახებ ჩვენი ჟურნალის მკითხველისთვისაც მოგვეთხრო.

- ბატონო რეზო, საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში სპორტულ-გამაჯანსაღებელი სამსახური სიახლეს წარმოადგენს...
- მართლაც, ქართულ ჯარში ასეთი სამსახური აქამდე არ არსებობდა. 2007 წლის მიწურულს სპორტკომპლექს “ორბი”-ს უფროსად რომ დავინიშნე, მიზნად ჯარში სპორტული ცხოვრების გამოცოცხლება დავისახე. თავადაც ფიზ-კულტურის ინსტიტუტი მაქვს დამთავრებული. საქართველოს შეიარაღებულ ძალებშიც კარგა ხანია ვმსახურობ და მშვენივრად მესმის, რამდენად მნიშვნელოვანია ჯარისკაცისთვის სათანადო ფიზიკური მომზადება და ჯანსაღი ცხოვრების წესი. გაერთიანებული შტაბის ადმინისტრაციული დეპარტამენტის სპორტულ-გამაჯანსაღებელი სამსახური უკვე თითქმის ორი წელია არსებობს და ვფიქრობთ, რომ ამ ხნის განმავლობაში ჩატარებული ტურნირებითა თუ სხვა სახის ღონისძიებებით ჯარში სპორტული ცხოვრების გამოცოცხლებაში მოკრძალებული წვლილი ჩვენც შევიტანეთ.
- თქვენი სამსახურის პირველი ღონისძიებები თუ გახსოვთ?
- ჯარის სპეციფიკიდან გამომდინარე, შეიარაღებულ ძალებში ყველაზე პოპულარული და ფართოდ გავრცელებული სპორტის ძალისმიერი სახეობებია. ამიტომ, კარგად მახსოვს, რომ შეიარაღებულ ძალებში პირველი ტურნირი კრივში ჩავატარეთ. შიდა პირველობა საკმაოდ დაძაბული და საინტერესო გამოდგა. გამარჯვებულებისგან კი გუნდი შევადგინეთ, რომელმაც საქართველოს ჩემპიონატში მიიღო მონაწილეობა და ყველას გასაკვირად, საკმაოდ კარგი შედეგებიც აჩვენა. საბოლოო ჯამში ჩვენმა ბიჭებმა ოთხი მედალი მოიპოვეს. ერთი ჩემპიონი გვყავდა, ერთი - მეორეადგილოსანი და ორიც2 - მესამეადგილოსანი. ამას მოჰყვა შიდა საფეხბურთო ტურნირი, რომლის საფუძველზეც შეიარაღებული ძალების ნაკრები გუნდის შექმნა გადავწყვიტეთ. ჩატარდა საკმაოდ შრომატევადი სასელექციო სამუშაო და გუნდიც შედგა, რომელიც დღეს საქართველოს ეროვნული ჩემპიონატის მეორე ლიგაში “გვარდიის” სახელით გამოდის და ბოლოდროინდელი ასპარეზობის გათვალისწინებით, საკმაოდ კარგ შედეგებსაც აღწევს.
- საქართველოს შეიარაღებული ძალების ყველაზე სპორტული ქვედანაყოფი რომელია?
- სპორტის ცალკეული სახეობების მიმართ ინტერესი ყველგან მაღალია და წარმატებული სპორტსმენებიც ყველა ქვედანაყოფში მრავლად გვყავს. ახლა არ მინდა ვინმე გავანაწყენო და ამიტომ ამ კითხვაზე პასუხს შედეგების მიხედვით გავცემ. ისე, ალბათ, ლოგიკურიცაა, რომ ყველაზე სპორტულ ქვედანაყოფად სპეციალური ოპერაციების დაჯგუფება ითვლება. თუმცა მოპოვებული მედლებითა და თასებით II ბრიგადა ლიდერობს.
- როგორ ხდება პრიორიტეტების განსაზღვრა და იმ სახეობების შერჩევა, რომლებშიც შემდგომში ტურნირები უნდა ჩატარდეს?
- პირველ რიგში თავად ჯარისკაცების ინტერესებსა და სურვილებს ვითვალისწინებთ. ასევე ვატარებთ ტურნირებს ისეთ სახეობებში, რომლებიც სამხედრო მოსამსახურეებისთვის საჭიროც არის და სასარგებლოც. მაგალითად, გარდა სპორტის ძალისმიერი სახეობებისა, რომლებიც ჯარისკაცის ფიზიკური მომზადების ამაღლებას უწყობს ხელს, 2009 წლის კალენდარში ასევე შევიტანეთ სნაიპერების შეჯიბრი და ტურნირები პისტოლეტითა და M-4-ით სროლაში. აქვე მინდა გითხრათ, რომ ჩვენი სამსახურის კომპეტენციაში არა მხოლოდ სპორტული ღონისძიებების ჩატარება, არამედ თავდაცვის სამინისტროს თანამდებობის პირებისა და გაერთიანებული შტაბის ოფიცრების მომზადებაც შედის პისტოლეტით სროლაში. ჩვენს თანამშრომლებს ამისათვის სათანადო განათლება და გამოცდილება გააჩნიათ. თითოეულ მათგანს ორი ათასი კაცი მაინც ჰყავს მომზადებული. თავდაცვის სამინისტროს სპეციალური ოპერაციების დაჯგუფების ინსტრუქტორების დახმარებით გავაკეთეთ პისტოლეტით სროლის კურსები და კურსდამთავრებულებს სპეციალურ სერთიფიკატებს გადავცემთ.
- სამომავლოდ რა გეგმები გაქვთ?
- 2009 წლის კალენდარი საკმაოდ გადატვირთული და მრავალფეროვანი გამოდგა, მაგრამ წლის განმავლობაში მასში ცვლილებების შეტანა მაინც მოგვიხდა; იმიტომ, რომ შეიარაღებულ ძალებში სპორტისადმი ინტერესი ყოველდღიურად იზრდება და ჩვენც ახალ-ახალი ტურნირების ჩატარება გვიწევს. აქედან გამომდინარე, 2010 წლისთვის ღონისძიებები თითქმის გაორმაგდება. ასევე დაგეგმილი გვაქვს სპორტული ასეულის ჩამოყალიბება. ამისათვის ფაქტიურად ყველაფერი მზადაა. თითო-თითო ოცეული ფეხბურთელებისგან და მოირაგბეებისგან დაკომპლექტდება, მესამეში კი ძალისმიერი სპორტის სახეობების (ჭიდაობა, კრივი, კიკბოქსინგი, ბრძოლა წესების გარეშე და სხვა) წარმომადგენლები გაწევრიანდებიან. ასევე შევეცდებით მომავალ წელს შეიარაღებული ძალების შიდა პირველობებში წარმატებით გამოსულმა რაც შეიძლება ბევრმა სპორტსმენმა საქართველოს პირველობებში და შემდგომ ევროპისა და მსოფლიოს ჩემპიონატებში მიიღოს მონაწილეობა.
- ალბათ, დაგვეთანხმებით, რომ ნებისმიერი, თუნდაც ნაკლებად წარმომადგენლობითი ტურნირის ჩატარებასაც კი საკმაოდ სოლიდური თანხები სჭირდება. ამ მხრივ როგორ გაქვთ საქმე?
- თავდაცვის სამინისტროსა და გაერთიანებული შტაბის ხელმძღვანელები ყოველმხრივ მხარში გვიდგანან და პრაქტიკულად არანაირი პრობლემა არ გვაქვს. გარდა ამისა, დიდად გვეხმარება კულტურისა და სპორტის სამინისტრო. ბატონმა ნიკა რურუამ ცოტა ხნის წინ საჩუქრად ტატამი გადმოგვცა. ასევე მხარში გვიდგას სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა დეპარტამენტი და ცალკეული სპორტული ფედერაციების ხელმძღვანელები, რომლებიც ტურნირების დროს მსაჯებს გვიგზავნიან და სხვა მხრივაც გვეხმარებიან. ასე რომ, საქართველოს შეიარაღებული ძალების თითოეულ მოსამსახურეს ყველანაირ პირობას ვუქმნით ჯანსაღი ცხოვრების წესით იცხოვროს და მისთვის სასურველ სპორტის სახეობაში წარმატებას მიაღწიოს. ჩვენს ნებისმიერ წამოწყებას თავად ჯარისკაცებიც დიდი ენთუზიაზმით ეკიდებიან და იმედი მაქვს, ეს ტენდენცია მომავალშიც გაგრძელდება.

ქართული ჭიდაობა ჯარში

ილია კობერიძე

ქართული ჭიდაობის ტრადიცია ჯარშიც გრძელდება

ბევრმა შეიძლება არც კი იცის, რომ საქართველოში სპორტის უძველესი ეროვნული სახეობა ქართული ჭიდაობაა. ქართლის ცხოვრებაში საფალავნო ამბები ჯერ კიდევ XII საუკუნიდან არის აღწერილი, ალავერდის ტაძრის შესასვლელთან კი XV საუკუნის ბარელიეფია შემონახული, რომელზეც ქართული ჭიდაობის მომენტია აღბეჭდილი. ეკლესიის კარიბჭესთან სპორტული ორთაბრძოლის ამსახველი ნაკეთობის აღმოჩენა შემთხვევითი სულაც არაა. ქართულ ჭიდაობაში შეჯიბრებები არა მხოლოდ საერო, არამედ საეკლესიო დღესასწაულებზეც იმართებოდა და ეს ტრადიცია დღემდე გრძელდება. სულ ახლახანს, ალავერდობის დღესასწაულზე, ახმეტაში საინტერესო ტურნირი ჩატარდა, რომელშიც მონაწილეობა დამოუკიდებელი საქართველოს ისტორიაში პირველმა ოლიმპიურმა ჩემპიონმა, ზურაბ ზვიადაურმაც მიიღო და თავის წონაში ჩემპიონიც გახდა. ზვიადაურისთვის, ისევე, როგორც სხვა პროფესიონალი ქართველი ფალავნებისთვის სპორტის ეს სახეობა უცხო სულაც არაა, ვინაიდან ბევრმა მათგანმა კარიერა სწორედ ქართული ჭიდაობით დაიწყო. ზვიადაურის მსგავსად, ქართულ ჭიდაობაში აიდგეს ფეხი და შემდგომში მსოფლიო მწვერვალები დაიპყრეს ჩვენმა სახელოვანმა სპორტსმენებმა - დავით ხახალეიშვილმა, თემურ ხუბულურმა, შოთა ჩოჩიშვლმა, შოთა ხაბარელმა და სხვებმა. ქართული ჭიდაობის სკოლაგამოვლილ ფალავნებს ძიუდოში, სამბოსა თუ კლასიკურ და თავისუფალ ჭიდაობაში წარმატებების მიღწევა იმიტომაც უადვილდებათ, რომ ამ სახეობებში ქართული ჭიდაობის ილეთები ფართოდაა დამკვიდრებული.
ადრეულ წლებში ქართულ ჭიდაობას საბრძოლო დანიშნულება ჰქონდა და სამხედრო მომზადების ერთ-ერთ საფუძვლად მიიჩნეოდა. ქართველ მეომრებს მტერთან ბრძოლაში ხმლის უნარიანად ქნევის გარდა საბრძოლო ხელოვნების ილეთების გამოყენებაც კარგად შეეძლოთ და საკვირველ გამარჯვებებს სწორედ ამის წყალობით აღწევდნენ.
სასიხარულოა, რომ საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში ქართული ჭიდაობა დღემდე უდიდესი პოპულარობით სარგებლობს. ამას ხელს ქართული ჭიდაობის ეროვნული ფედერაცია, საქართველოს სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა დეპარტამენტი და საქართველოს შეიარაღებული ძალების გაერთიანებული შტაბის ადმინისტრაციული დეპარტამენტის სპორტულ-გამაჯანსაღებელი სამსახურიც უწყობენ. სწორედ მათი ინიციატივით 24 სექტემბერს სპორტკომპლექს “ორბი”-ში საქართველოს შეიარაღებული ძალების პირველი პირად-გუნდური პირველობა ჩატარდა ქართულ ჭიდაობაში. შეჯიბრის მიზანი საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში სპორტის ამ სახეობის აღორძინება და მისი კიდევ უფრო პოპულარიზაცია იყო. ტურნირში 83-მა სამხედრო მოსამსახურემ მიიღო მონაწილეობა. გამარჯვებულები და პრიზიორები ხუთ წონით კატეგორიაში გამოვლინდნენ. 60 კგ.-ში ლაშა გაბოძემ იმარჯვა II საარტილერიო ბრიგადიდან; 70, 80 და 90 კგ.-ში პირველობა არავის დაუთმეს სპეციალური ოპერაციების დაჯგუფების ფალავნებმა - ზურაბ დოღონაძემ, თენგიზ მამადაშვილმა და იაგო ჯავახიშვილმა; მძიმე წონაში კი გამარჯვებული გელა ბეჭვაია გახდა III ქვეითი ბრიგადიდან. ამ შედეგების მიხედვით ლოგიკურია, რომ გუნდურ ჩათვლაში პირველი ადგილი სპეციალური ოპერაციების დაჯგუფების გუნდმა მოიპოვა, მეორე და მესამე ადგილებზე კი შესაბამისად, III ქვეითი და II საარტილერიო ბრიგადები გავიდნენ. ტურნირის გამარჯვებულები შესაბამისი დიპლომებით, მედლებით, თასებითა და ფულადი პრემიებით დაჯილდოვდნენ. გარდა ამისა, შეიარაღებული ძალების ჩემპიონატის პირველადგილოსნებს სულ მალე საქართველოს ჩემპიონატში მონაწილეობის მიღების საშუალებაც მიეცემათ, რომელსაც ქართული ჭიდაობის ეროვნული ფედერაცია ჩაატარებს.

ქვიშის რაგბი

ილია კობერიძე

პირველი თასი მეორე ბრიგადას
(ქვიშის რაგბი)

საქართველოს შეიარაღებული ძალებისთვის მიმდინარე წლის ზაფხული სპორტული შეჯიბრებებით ძალზედ გადატვირთული გამოდგა. გაერთიანებული შტაბის ადმინისტრაციული დეპარტამენტის სპორტულ-გამაჯანსაღებელი სამსახურის ორგანიზებით ივლისში შეიარაღებული ძალების თასის პირველი გათამაშება გაიმართა ფეხბურთში, რომელიც საქართველოს შეიარაღებული ძალების გაერთიანებული შტაბის სახმელეთო ჯარების მეორე ქვეითი ბრიგადის გუნდის გამარჯვებით დასრულდა. აგვისტოს თვეში ჩატარებული სარაგბო ჩემპიონატიც ასევე მეორე ბრიგადამ მოიგო.
ფეხბურთის ტურნირისა არ იყოს, საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში შვიდკაცა რაგბის გუნდური ჩემპიონატიც პირველად ჩატარდა. შეჯიბრს 10-16 აგვისტოს ხელვაჩაურის რაიონის დაბა ადლიის სპორტულმა მოედანმა უმასპინძლა. მასში რვა გუნდმა მიიღო მონაწილეობა. ისინი აღმოსავლეთ-დასავლეთის პრინციპით, ორ ქვეჯგუფად გადანაწილდნენ. ჯგუფების გამარჯვებულები და მეორეადგილოსნები ერთმანეთს ნახევარფინალებში დაუპირისპირდნენ.
პირველ ნახევარფინალში მეორე ბრიგადამ თავდაცვის ეროვნული აკადემია დაამარცხა, მისი მეტოქე კი მესამე და მეოთხე ბრიგადების გუნდების დაძაბულ ბრძოლაში გაირკვა, რომელიც კაცნაკლულმა მეოთხე ბრიგადამ მინიმალური სხვაობით დათმო.
სამაგიეროდ, მესამე ადგილისთვის მატჩში მეოთხე ბრიგადამ თავდაცვის ეროვნული აკადემიის გუნდს სძლია და ნახევარფინალში განცდილი დასანანი მარცხისთვის ხასიათი ოდნავ გამოიკეთა.
ფინალური შეხვედრა კიდევ უფრო დრამატული და საინტერესო გამოდგა. მეორე და მესამეI ბრიგადების დაპირისპირების ბედი ერთმა ლელომ გადაწყვიტა და შვიდკაცა რაგბიში საქართველოს შეიარაღებული ძალების პირველ თასსაც მეორე ბრიგადის გუნდი დაეუფლა. ამავე გუნდის ლიდერი, კაპრალი, ირაკლი ფოჩხუა ტურნირის საუკეთესო მოთამაშე და ბომბარდირი გახდა.
სარაგბო ტურნირი მნიშვნელოვანი იმითაც იყო, რომ მისი დასრულების შემდეგ შეიარაღებული ძალების პირველი სამოყვარულო ნაკრები შედგა, რომელმაც საქართველოს ქვიშის რაგბის კავშირის ორგანიზებით გამართულ ბათუმის ქვიშის რაგბის ტურნირში, “ბათუმი 2009”-ში მიიღო მონაწილეობა. მოყვარულების გარდა შეჯიბრში საქართველოს უმაღლესი ლიგისა და ქალთა გუნდებიც გამოდიოდნენ. თავდაცვის სამინისტროს ახლადჩამოყალიბებულმა ნაკრებმა რვაგუნდიან სამოყვარულო ტურნირში საკმაოდ კარგად იასპარეზა. ტურნირს სამოყვარულო კი ერქვა, მაგრამ მისი სხვა მონაწილეები ფაქტიურად საქართველოს უმაღლესი ლიგის გუნდების პროფესიონალი სარეზერვო მოთამაშეებით გახლდათ დაკომპლექტებული, მე-8 მონაწილე კი სულაც სომხეთის ეროვნული ნაკრები იყო. ასეთ მეტოქეებთან ჭიდილში თავდაცვის სამინისტროს გუნდს თავი სულაც არ შეურცხვენია. ფინალისკენ მიმავალ გზაზე ჩვენმა მორაგბეებმა რამდენიმე ძლიერი მოწინააღმდეგე დაამარცხეს; მათ შორის, სომხეთის ნაკრებიც და გადამწყვეტ შეხვედრაში თამაშის უფლება მოიპოვეს. სამწუხაროდ, ფინალური მატჩი სამინისტროს ნაკრებმა დათმო, თუმცა დებიუტანტის კვალობაზე მაინც სასიამოვნო შთაბეჭდილება დატოვა.
მაღალ დონეზე ორგანიზებულმა საქართველოს შეიარაღებული ძალების სარაგბო პირველობამ და ბათუმის სამოყვარულო ტურნირზე ჩვენი მორაგბეების წარმატებულმა გამოსვლამ კიდევ ერთხელ დაგვარწმუნა, რომ თავდაცვის სამინისტროს ინიციატივით შეიარაღებულ ძალებში მოწვეული რაგბის პროფესიონალი მწვრთნელების მუშაობას უკვე სათანადო შედეგი გამოუღია. საქართველოში სპორტის ეს სახეობა დღითიდღე სულ უფრო პოპულარული ხდება და ფაქტია, რომ არმიაშიც საკმაოდ დიდ ინტერესს იწვევს. გაერთიანებული შტაბის ადმინისტრაციული დეპარტამენტის სპორტულ-გამაჯანსაღებელი სამსახურის ხელმძღვანელებმაც ეს ყველაფერი გაითვალისწინეს და 20-21 ოქტომბერს შვიდკაცა რაგბიში რუსეთ-საქართველოს ომში დაღუპული ბიჭების ხსოვნისადმი მიძღვნილ მორიგ ტურნირს ატარებენ. ამ შეჯიბრს დამატებით ის დატვირთვაც ექნება, რომ მასში ნაჩვენები შედეგების მიხედვით ისევ შედგება შეიარაღებული ძალების სარაგბო ნაკრები, რომელიც 24-25 ოქტომბერს უკვე საქართველოს ჩემპიონატში მიიღებს მონაწილეობას.

სამხედროს სპორტი

ილია კობერიძე

რინგიც ბრძოლის ველია

ბოლო წლებში ქართველი სპორტსმენები გუნდურ სახეობებში წარმატებებით დიდად ვერ დაიკვეხნიან. ერთადერთი სასიამოვნო გამონაკლისი მორაგბეთა ნაკრებია, სხვა მხრივ კი ძირითადად მოჭიდავეები, ძიუდოისტები, მოკრივეები და სხვა ძალისმიერი სპორტის წარმომადგენლები გვახარებენ ხოლმე. შეიარაღებულ ძალებშიც, მისი სპეციფიკიდან გამომდინარე, პოპულარული უფრო ეს სახეობებია. აქტიურ სპორტში მოღვაწეობა ჯარისკაცს მუდმივად სასურველ ფორმაში ყოფნის საშუალებას აძლევს, ეს კი მას ნებისმიერი დავალების შესრულებას ერთი-ორად უადვილებს. ქართულ არმია ძლიერი და პერსპექტიული სპორტსმენების ნაკლებობას ნამდვილად არ უჩივის. ისინი როგორც საშინაო, ასევე საერთაშორისო ასპარეზზე საკმაოდ წარმატებულად გამოდიან. ამჯერად ყურადღებას ორ მათგანზე შევაჩერებთ.
სენაკის მე-2 ქვეითი ბრიგადის 23-ე ბატალიონის რიგითმა, თემურ ღლონტმა უკრაინის ქალაქ ხარკოვში გამართულ კიკბოქსინგის ევროპის ჩემპიონატზე ოქროს მედალი მოიპოვა. ტურნირში 12 ქვეყნის უძლიერესმა სპორტსმენებმა მიიღეს მონაწილეობა. თემური უკრაინაში საქართველოსა და კავკასიის ჩემპიონის სტატუსით გაემგზავრა და 57-60 კგ. წონით კატეგორიაში ოთხი ბრძოლა გამართა. ბელგიელი, უზბეკი და პორტუგალიელი მოწინააღმდეგის დამარცხების შემდეგ, ფინალში აზერბაიჯანელს დაუპირისპირდა და არც მისი ძლევა გასჭირვებია.
თემურისგან განსხვავებით, საერთაშორისო მწვერვალების დაპყრობას მომავალში აპირებს მე-3 ქვეითი ბრიგადის 31-ე ბატალიონის უდაოდ ყველაზე ძლიერი ჯარისკაცი, კოტე მამაგეიშვილი. საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში კოტე სამ წელზე მეტია მსახურობს. კრივზე ბავშვობაშიც დადიოდა, მერე თავი დაუნებებია, ჯარში სამსახურის პერიოდში კი ვარჯიში ისევ განუახლებია და არც ნანობს. სუპერმძიმე წონაში  თავდაცვის პირველობის მოგებისა და საქართველოს ჩემპიონატში გამარჯვების შემდეგ, ევროპის ჩემპიონატზე გამგზავრების შანსი მიეცა. კონტინენტის უძლიერესი მოკრივეების შეჯიბრებას სექტემბერში იტალიის ქალაქი, მილანი უმასპინძლებს. კოტეც დიდი მონდომებით ემზადებოდა ამ ტურნირისთვის და ინტენსიურადაც ვარჯიშობდა, მაგრამ როგორც ცოტა ხნის წინ გაირკვა, მისი ბატალიონი ავღანეთის სამშვიდობო ოპერაციაში მიიღებს მონაწილეობას და შესაძლოა, მამაგეიშვილის ევროპის ჩემპიონატზე გამგზავრება მომავლისთვის გადაიდოს. არა უშავს, სამშობლოს სადაც უფრო გამოვადგები, იქ წავალ; ავღანეთიდან რომ დავბრუნდები ვარჯიშს კიდევ უფრო მეტი მონდომებით გავაგრძელებ და ევროპის ჩემპიონიც გავხდებიო, გვითხრა კოტემ. შეუძლებელია, არ დაეთანხმო. სპორტულ არენებზე დიდ გამარჯვებებს მოწყურებულებს ქართველი სპორტსმენების წარმატება ყოველთვის გვიხარია, მაგრამ საქართველო უფრო დიდი გამოწვევების წინაშე დგას და ასეთ დროს არა მხოლოდ ჯარისკაცი, არამედ თითოეული რიგითი ქართველიც თავისი ქვეყნის სადარაჯოზე უნდა იდგეს.

შეიარაღებული ძალების თასის პირველი გათამაშება ფეხბურთში

შეიარაღებულ ძალებში სპორტულ აქტივობას ყოველთვის დიდი ყურადღება ექცეოდა. მსოფლიოს მოწინავე არმიებში კვალიფიციური მწვრთნელების მისაწვევად მილიონებს ხარჯავენ და ცდილობენ, ჯარისკაცები ამა თუ იმ სახეობის სპორტულ შეჯიბრებებში მაქსიმალურად იყონ ჩართულნი. სამხედრო სპორტის საერთაშორისო ორგანიზაცია (International Military Sports Council), რომლის 131 წევრიდან ერთ-ერთი საქართველოც არის, ყოველწლიურად ათობით საერთაშორისო ტურნირს მართავს. ამ ორგანიზაციის ეგიდით ჩატარებული შეჯიბრებები, ეროვნულ პირველობებთან ერთად, კარგი მოსამზადებელი ეტაპია იმისათვის, რომ წარმატებულმა ჯარისკაცებმა შემდგომში ევროპისა და მსოფლიოს ჩემპიონატებსა და ოლიმპიურ თამაშებში მიიღონ მონაწილეობა.
საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში ბოლო პერიოდში სპორტული აქტივობის კუთხით აშკარად გამოცოცხლება შეინიშნება. გაერთიანებული შტაბის ადმინისტრაციული დეპარტამენტის სპორტულ-გამაჯანსაღებელი სამსახურის ინიციატივით, წელიწადზე მეტია, სხვადასხვა სახეობებში საინტერესო შეჯიბრებები იმართება. სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა დეპარტამენტის ხელშეწყობით უკვე ჩატარდა ტურნირები მინი ფეხბურთში, კრივში, ძიუდოში, მკლავჭიდში, ხელჩართულ ბრძოლაში, ცურვასა და სნაიპერთა შეჯიბრში. ამჯერად სპორტის ყველაზე პოპულარული სახეობის, ფეხბურთის ჯერიც დადგა. მიუხედავად იმისა, რომ ქართული ფეხბურთი ბოლო წლებში მწვავე კრიზისშია, საზოგადოებაში და მათ შორის, შეიარაღებულ ძალებშიც კვლავაც სპორტის ნომერ პირველ სახეობად რჩება და ლოგიკურია, რომ საფეხბურთო ტურნირი ჯარში უდიდეს ინტერესს იწვევს.
13-დან 17 ივლისამდე ზოოვეტის ინსტიტუტის სტადიონზე “შეიარაღებული ძალების პირველი საფეხბურთო ჩემპიონატი” გაიმართება. თავდაცვის სამინისტროსა და სპორტისა და ახალგაზრდულ საქმეთა დეპარტამენტის შეთანხმებით ტურნირს სპორტული სააგენტო: “სპორტი, ბიზნესი, მენეჯმენტი” ატარებს. შეჯიბრებაში 16 გუნდი მიიღებს მონაწილეობას. კენჭისყრის შედეგად ისინი ოთხ ქვეჯგუფში გადანაწილდნენ. ჯგუფების პირველადგილოსნები ნახევარფინალის საგზურს მოიპოვებენ. ფინალში გამარჯვებულს შეიარაღებული ძალების გარდამავალი თასი და მედლები გადაეცემა, პრიზიორებიც ასევე მედლებით დაჯილდოვდებიან. ტურნირს ფეხბურთის ფედერაციიდან საგანგებოდ მოვლენილი სამი მსაჯი მოემსახურება, რომელთაგან ორი ფიფას არბიტრია.
კენჭისყრის დროს მონაწილე გუნდების მწვრთნელებს შორის ცალკეულ ტექნიკურ საკითხებზე ისეთი მწვავე კამათი გაიმართა, რომ აშკარაა, თავდაცვის სამინისტროს ინიციატივა, შეიარაღებულ ძალებში პროფესიონალი სპეციალისტების  მიწვევასთან დაკავშირებით, გამართლებული ნაბიჯია. ცალკეულ ბატალიონებში 18 ხელფასიანი ფეხბურთისა და რაგბის მწვრთნელის მოღვაწეობას უკვე საგრძნობი შედეგი გამოუღია. ერთ-ერთი მათგანია მე-4 ქვეითი ბრიგადის საფეხბურთო გუნდის თავკაცი, გია ქორელაშვილი. თბილისის ”დინამოს” ყოფილი ფეხბურთელი ბრიგადაში თებერვლიდან მოღვაწეობს და სახმელეთო ძალების ტურნირზე გუნდი მესამე ადგილზე გაიყვანა. ახლა შეგირდებთან ერთად გაცილებით სერიოზული შეჯიბრისთვის ემზადება და იმედი აქვს, რომ ბიჭები თავს არც ამჯერად შეირცხვენენ.
გაერთიანებული შტაბის სპორტის სამსახურს სამომავლოდ საკმაოდ ამბიციური გეგმები აქვს. არაა გამორიცხული, საფეხბურთო ტურნირი რეგულარული ჩემპიონატის ფორმატით ჩატარდეს. 2010 წლისთვის სპორტული ღონისძიებები გაორმაგდება, მიმდინარე წელს კი კიდევ რამდენიმე შეჯიბრის გამართვაა დაგეგმილი. მათგან უახლოესი რაგბის ჩემპიონატია, რომელიც აგვისტოს თვეში ჩატარდება. ასევე იგეგმება ტურნირები პისტოლეტით სროლაში, ქართულ ჭიდაობაში, M-4-ით სროლაში, კიკბოქსინგში, კრივსა და კალათბურთში.