tag:blogger.com,1999:blog-36548255216116647682011-08-08T18:37:48.546+04:00<b> </b> <b> </b> საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს ჟურნალისამხედროhttp://www.blogger.com/profile/08993162727501684537noreply@blogger.comBlogger701100tag:blogger.com,1999:blog-3654825521611664768.post-20842090712468786582010-02-02T01:10:00.003+04:002011-03-22T13:29:53.915+04:00<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://lh6.googleusercontent.com/-Tg_3CAnJnbY/SuWYo0WxmkI/AAAAAAAAADY/IsJNxgpkL7Y/s1600/1.JPG" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" height="400" src="https://lh6.googleusercontent.com/-Tg_3CAnJnbY/SuWYo0WxmkI/AAAAAAAAADY/IsJNxgpkL7Y/s400/1.JPG" width="317" /></a></div><br />UDC (უაკ) 335 (051.2)<br />ს0248<br />ჟურნალი – "სამხედრო"<br />დევიზი – "ცოდნით შეიარაღებული ძალები"<br />უწყება – საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო<br />დიზაინი – შპს "ბენეფისი"<br />დაიბეჭდა – შპს "სეზანი"<br />რედაქტორი – მიხო მოსულიშვილი<br />ISSN 1987-8214<br />გვერდების რაოდენობა – 108<br />გამოცემის დრო – 2009 წლის სექტემბერი<br />გამოვიდა – მხოლოდ საცდელი ნომერი<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3654825521611664768-2084209071246878658?l=samkhedro09.blogspot.com' alt='' /></div>სამხედროhttp://www.blogger.com/profile/08993162727501684537noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3654825521611664768.post-43785473616466098992009-12-30T17:00:00.000+04:002009-12-30T17:00:42.738+04:00<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="http://3.bp.blogspot.com/_vr0cNcAJubM/SztOxgE3_0I/AAAAAAAAATQ/f-5jirD2OBg/s1600-h/87286_11.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" src="http://3.bp.blogspot.com/_vr0cNcAJubM/SztOxgE3_0I/AAAAAAAAATQ/f-5jirD2OBg/s640/87286_11.jpg" /></a><br /></div><br />თამაზ ნატროშვილი<br /><br /><strong>მე ვარ მულიდი</strong><br /><br />დილაადრიან აფორიაქდა მონღოლთა ბანაკი. ყველანი ჩაღატა-ნოინის კარვისაკენ გარბოდნენ. ატყდა მოთქმა-ტირილი. ღამით ვიღაც უჩინარი აჩრდილივით გაპარვოდა კარვის მცველებს, უხმაუროდ შესულიყო მძინარე ჩაღატა-ნოინთან და დანის ერთი დაკვრით გაეთავებინა. არავის არაფერი გაუგია, არც მკვლელის გამოჩენა და არც მიმალვა. დილით იხილეს მკვდარი სარდალი და “არა უწყოდეს, ვისგან მოკლულ იყო”.<br />ეს მოხდა ალამუთზე ლაშქრობის დროს, როდესაც მონღოლთა ჯარში იძულებით წაყვანილი ქართველები ერივნენ. ქართველებს მობეზრებული ჰქონდათ ალამუთის ხანგრძლივი ომი და თვით მონღოლებიც არ ეპიტნავებოდათ.<br />ბუნებრივია, რომ მონღოლებმა თვალი ქართველებს დაადგეს. სხვა ვინ მოკლავდა ჩაღატას, თუ არა ისინი – მონღოლთაგან “დიდსა ჭირსა შინა” ჩავარდნილი ქართველები? ამაში არავის ეპარებოდა ეჭვი, გარდა ჩარმაღან-ნოინისა, რომელიც უმტკიცებდა თვისტომთ: “დასწყნარდით, კაცნო, რამეთუ არა არს ნათესავი ქართველთა კაცის მკვლელი”. მაგრამ მისი ფხიზელი განსჯა ვეღარ აღწევდა პატრონის დაკარგვით გამძვინვარებულ მონღოლთა სმენას. ისინი ველური შურისძიების წყურვილით უკვე მიემართებოდნენ ქართველთა ბანაკისაკენ.<br />ქართველები ცოტანი იყვნენ და აღარ იცოდნენ, რომელი გზა აერჩიათ. ერთნი საბრძოლველად ემზადებოდნენ, მეორენი აკავებდნენ და აშოშმინებდნენ. მაშინ გრიგოლ სურამელმა, ქართლის ერისთავმა, გადაჭრით ბრძანა: “არა არს ჟამი ბრძოლისა, რამეთუ მცირე ვართ”. მისი აზრით, ბრძოლას ყველა შეეწირებოდა უკლებლივ, უბრძოლველობას კი მხოლოდ წარჩინებულთა სიკვდილით დასჯა მოჰყვებოდა. გაბოროტებული მონღოლები, ალბათ, რამდენიმე თავკაცს აკმარებდნენ მსხვერპლად ჩაღატა-ნოინს.<br />ქართველებს ლოცვის გარდა აღარაფერი დარჩენოდათ. უკვე მოახლოებული იყვნენ სისხლმოწყურებული მონღოლები, როდესაც მოხდა სასწაული (ქართველი ჟამთააღმწერელი ამ სასწაულის მოვლინებას ღვთისმშობელს მიაწერს).<br />უცებ ლერწმოვანიდან უცნობი კაცი გამოვიდა, წითლად შეღებილი ლახვარი მაღლა აღმართა და ხმამაღლა იყვირა სპარსულად: “მან ქუშტემ ჩაღატა”. მონღოლები ეძგერნენ უცნობს და ნოინების წინაშე მიიყვანეს. ნოინებმა ჰკითხეს მას, ვითარ მოკლა ჩაღატა-ნოინი.<br />უცნობმა ამაყად უპასუხა: “მე ვარ მულიდი, მულიდთა შორის საჩინო...”<br />ამ სიტყვებმა მყისვე ახადა საიდუმლოების ფარდა ღამით მომხდარ მკვლელობას. ყველაფერი ნათელი გახდა.<br />ჟამათააღმწერელსაც, რომელიც დაწვრილებით მოგვითხრობს ამ ჟრუანტელის მომგვრელ ეპიზოდს, მშვენივრად მოეხსენება მათი ასავალ-დასავალი (“კაცის მკვლელი მიპარვითა, რომელთა მულიდად უწოდიან”).<br />“მულიდი” არაბული სიტყვაა და ნიშნავს ერეტიკოსს, ანუ მწვალებელს, სარწმუნოებისაგან განდგომილს. ასე მოიხსენიებენ ამ “კაცისმკვლელთ” აღმოსავლური წყაროები. ევროპულ ლიტერატურაში ისინი ცნობილი არიან ასასინებსი სახელით. ფიქრონებ, რომ “ასასინი” დამახინჯებული ფორმაა არაბული სიტყვისა “ჰაშაშინ” (ესე იგი, ჰაშიშის მწევლები).<br />სიტყვა “ასასინი” მკვლელის მნიშვნელობით დამკვიდრდა ევროპულ ენაში (ინგლისური, ფრანგული, იტალიური, ესპანური, პორტუგალიური), ხოლო ამ სიტყვიდან ნაწარმოები ზმნა ზოგიერთ მათგანში მუხანათურ მკვლელობას, ტერორისტული აქტის ჩადენას აღნიშნავს.<br />ვინ არიან მულიდები, ანუ ასასინები, რომლებმაც ესოდენ შავი სახელი მოიხვეჭეს, რომ დღესაც კი დასავლეთში რომელიმე პოლიტიკური მოღვაწის მკვლელობა ძალაუნებურად მოგვაგონებს ხოლმე საუკუნეთა სიღრმეში ჩამარხულ ისტორიას. რა მანქანებით დაიმსახურეს ასასინებმა ასეთი უჭკნობი “დიდება”?<br />ასასინთა ორდენი დააარსდა ისმაილიტთა მიერ მეთერთმეტე საუკუნის დამლევს ირანში. ისმაილიტების სექტა ჯერ კიდევ მერვე საუკუნეში იყო შექმნილი და მრავალი აქტიური მომხრე ჰყავდა მაჰმადიანურ სამყაროში. ისმაილიზმი გახდა ასასინთა ორდენის იდეოლოგია. ორდენს სათავეში ჩაუდგნენ ირანელი ფეოდალები, რომლებმაც ირანში თურქ-სელჩუკთა გაბატონების შედეგად დაკარგეს თავიანთი მიწები და ახლა გამქრალი ძალაუფლების აღდგენაზე ოცნებობდნენ. ასასინთა ამბოხებაში მონაწილეობდნენ ქალაქისა და სოფლის მოსახლეობის დაბალი ფენებიც: ხელოსნები, გლეხები.<br />ასასინთა ორდენის ფუძემდებელი იყო ჰასან იბნ საბაჰი. ევროპელი მეცნიერები აღნიშნავდნენ: ჰასან იბნ საბაჰმა გააცოცხლა ფანატიზმი და მას წმინდა პოლიტიკური მიმართულება მისცაო. იგი სიჭაბუკეშივე ეზიარა ისმაილიტურ რჯულს ირანელ ხელოსანთა წრეში, თუმცა თავად წარჩინებული წარმოშობისა იყო. შემდგომში გაემგზავრა ეგვიპტის ფატიმიანთა სახალიფოში, რომელიც წარმოადგენდა ისმაილიტური პროპაგანდის ცენტრს. ეგვიპტიდან დაბრუნების შემდეგ ჰასან იბნ საბაჰმა ირანის მრავალი ოლქი შემოიარა, ეწეოდა პროპაგანდას და ეძებდა შესაფერის ადგილს მმართველობის ცენტრის დასაარსებლად. მისი მომხრეებიც აწარმოებდნენ დაზვერვას ყოველი მიმართულებით.<br />საბოლოოდ არჩევანი შეაჩერეს ალამუთზე. ალამუთის ციხე მდებარეობდა ელბრუსის მთების ერთ-ერთი უმაღლესი მწვერვალის (3 689 მეტრი ზღვის დონიდან) მახლობლად, მაღალ კლდეზე. ალამუთი (“ალაჰ ამუთ”) ნიშნავს არწივის ბუდეს. მიუვალი და აუღებელი კლდეებით გარშემოტყმული ალამუთი მართლაც ზედგამოჭრილი ადგილი იყო ასასინთათვის. ჰასან იბნ საბაჰის აგენტებმა ისმაილიტურ რჯულზე მოაქციეს ციხის გარნიზონი. რასაკვირველია, ციხისთავს აღარ ძალუძდა წინააღმდეგობის გაწევა. მან ქედი მოიხარა ასასინთა წინაშე და კომპენსაციად მიიღო სამი ათასი ოქროს დინარი.<br />ეს მოხდა 1090 წელს. აქედან იწყება ასასინთა დამოუკიდებელი სახელმწიფოს არსებობა. ამის შემდეგ მათ ხელთ იგდეს კიდევ რამდენიმე ციხე ჩრდილო-აღმოსავლეთ ირანის მთიან რაიონებში და თავის საყრდენ პუნქტებად გადააქციეს. ზოგი დაიპყრეს ძალით, ზოგი – ცბიერებით, ზოგიც თვითონ ააშენეს. მალე ომოცდაათამდე ციხე ეკუთვნოდათ მთელს ირანში. მათი პოზიციები განსაკუთრებით ძლიერი იყო მთიან დეილემსა და ყოჰესთანში. მეთორმეტე საუკუნის დამდეგს ასასინებმა დაიბუდეს სირიის მთებში.<br />ისპაანისა და გირდქუჰის მიდამოებში ისინი საბაჟო გადასახადს კრეფდნენ ვაჭართაგან. ყოჰესთანში ერთხანს რამდენიმე ქალაქსაც კი დაეპატრონენ. ალამუთის ირგვლივ მდებარე მინდვრებში გაჰყავდათ სარწყავი არხები, იმარაგებდნენ სურსათს.<br />ოცდათხუთმეტი წლის მანძილზე ჰასან იბნ საბაჰს აღარ მიუტოვებია ალამუთი. მაგრამ მისი ძალაუფლება ვრცელდებოდა ხორასნიდან დამასკომდე და მისი სახელი შიშის ზარს სცემდა მთელ მაჰმადიანურ სამყაროს. იჯდა ოთახში, წიგნებს კითხულობდა, წერდა, ლოცულობდა, მარხულობდა, გეგმავდა საბრძოლო ოპერაციებს და ოთხ კედელში გამოკეტილი ხელმძღვანელობდა ამბოხებას თურქ-სელჩუკთა იმპერიის უზარმაზარ ტერიტორიაზე. მისი ასკეტური ცხოვრება სამაგალითო იყო ორდენის წევრთათვის. ჰასან იბნ საბაჰის შიშით ალამუთში ვერავინ ვერ სვამდა ღვინოს. ციხიდან გააძევეს სალამურზე დამკვრელი, რადგან ასასინთა ორდენის მბრძანებელი გარყვნილებად თვლიდა მუსიკას.<br />ჰასან იბნ საბაჰის სისასტიკეს საზრვარი არა ჰქონდა. მან წუთისოფელს გამოასალმა თავისი ორი ვაჟი. პირველს ბრალად დასდეს იბნ საბაჰის თანაშემწის მკვლელობა (შემდეგ გამოირკვა ბრალდების სიყალბე და ცილისმწამებელიც ვერ ასცდა სასჯელს), ხოლო მეორე ვაჟის ერთადერთი დანაშაული იყო... აკრძალული ღვინის სმა.<br />ცნობილი ავსტრიელი მეცნიერი ი. ჰამერი ამბობს: ადამიანის ბუნება არ არის ისეთი ულმობელი, რომ ისტორიკოსმა რამდენიმე საეჭვო მოტივიდან მაინცდამაინც ყველაზე უარესი აარჩიოს, მაგრამ ასასინთა ორდენის ფუძემდებელთან დაკავშირებით ყველაფერი სიმართლეს წააგავსო. ჰამერი ვარაუდობს, რომ ჰასან იბნ საბაჰმა თავისი ვაჟები სიკვდილით დასაჯა არა იმდენად სიმკაცრის გამო, რამდენადაც იმ მიზნით, რომ საზოგადოებაში დაენერგა გულგრილობა ყოველგვარი ბუნებრივი, ადამიანური გრძნობების მიმართ.<br />ინგლისელი ორიენტალისტის ე. ბრაუნის აზრით, ჰასან იბნ საბაჰს თითქოს იმის დამტკიცებაც სურდა, რომ იგი იღწვოდა არა თავისი გვაროვნული ინტერესებისათვის, არამედ საერთო საქმისათვის. მან თავის მემკვიდრედ დაასახელა ერთ-ერთი უახლოესი თანამებრძოლი.<br />ასასინთა ბრძოლის ძირითასი მეთოდი იყო ტერორისტული აქტები, რომელთა შესრულება ევალებოდათ ფიდაებს. “ფიდაი” ეწოდება იმ კაცს, ვინც თავს სწირავს. ფიდაებად არჩევდნენ გამბედავ და მოხერხებულ ახალგაზრდებს. მათი თავგანწირვა და ბრმა მორჩილება მბრძანებლის წინაშე, ერთი შეხედვით, კაცს ლეგენდა ეგონება.<br />ვენეციელი ისტორიკოსი მარინო სანუტო მოგვითხრობს: “1194 წელს, დაზავების ჟამს, ანრი, შამპანის გრაფი და ნომინალური მეფე იერუსალიმისა, სტუმრად ეწვია სირიის ასასინთა მბრძანებელს. ერთხელ, სეირნობისას მაღალი კოშკის თავზე დაინახეს თეთრებში ჩაცმული რამდენიმე ჭაბუკი. ასასინთა მბრძანებელი მიუბრუნდა ჯვაროსან გრაფს და ჰკითხა, ჰყავს თუ არა მასაც ასეთივე მორჩილი ქვეშევრდომები, პასუხისთვის არც კი დაუცდია, რაღაც ანიშნა ორს იმ ჭაბუკთაგან. ისინი მაშინვე გადმოეშვნენ კოშკიდან და, რა თქმა უნდა, მიწამდე სული არ ჩაჰყოლიათ”.<br />ფიდაები არ იყვნენ განსწავლულნი თავისი რელიგიის საიდუმლოებებში, მაგრამ საგულდაგულოდ იწვრთნებოდნენ არა მარტო იარაღის ხმარებაში, დაღლილობის ატანასა და შენიღბვის ხელოვნებაში, არამედ ზოგჯერ – ევროპულ ენებშიც კი. მარკიზ კონრად მონფერატის მოსაკლავად გაგზავნილებმა საკმაოდ იცოდნენ ფრანკთა ენა და ზნე-ჩვეულებანი, რათა ყველას მიეჩნია ისინი ქრისტიან ბერებად იმ ექვსი თვის მანძილზე, რომელიც მათ გაატარეს გადაცმულებმა ჯვაროსანთა ბანაკში, ელოდნენ რა ხელსაყრელ შემთხვევას.<br />ფიდაების სიცოცხლე ყოველთვის ბეწვზე ეკიდა და იშვიათად ეწერათ გადარჩენა, რადგანაც მათ უყვარდათ თავისი დავალების შესრულება სააჯაროდ, დრამატულ სტილში, როდესაც თავს ესხმოდნენ მაჰმადიან ამირას მეჩეთში პარასკეობით და ქრისტიან ჰერცოგს – ეკლესიაში კვირაობით, სალოცავად შეყრილი აუარება ხალხის თვალწინ. არც ის უნდა დავივიწყოთ, რომ თავდასხმის ობიექტი მეტწილად შეიარაღებული იყო და საკმაო ამალაც ახლდა თან. ფიდაი, თუ მოასწრებდა, მაშინვე თავს იკლავდა და საპატიო სიკვდილს ეგებებოდა დარწმუნებული იმაში, რომ მას იმავე წუთიდან ელოდა სამოთხე. ფიდაებს კვალდაკვალ მიჰყვებოდნენ მზვერავები, რათა მოეხსენებინათ ორდენის მბრძანებლისათვის მათი წარმატება თუ წარუმატებლობა.<br />არსებობს გადმოცემა, რომ ერთი ფიდაის დედამ, როდესაც გაიგო დავალებაზე წასულთა დაღუპვა, ჩათვალა, რომ მისი შვილიც აღარ იქნებოდა ცოცხალი და საზეიმოდ მოირთო და მოიკაზმა, მაგრამ სწორედ იგი გადარჩენილა სიკვდილს ალაბედზე და ცოცხალი დაბრუნდა. ამის დანახვაზე დედამ, გლოვის ნიშნად, მაშინვე შავები ჩაიცვა.<br />ტყვედ ჩავარდნილი ფიდაები, რომელთაც სასტიკი წამებით ხოცავდნენ, კიდევ ახერხებდნენ იმას, რომ მტრისთვის სამაგიერო მიეზღოთ. ერთმა მათგანმა სელჩუკთა სულტნის, სანჯარის წინაშე დაკითხვის დროს ასასინთა ორდენის წევრებად გამოაცხადა რამდენიმე გამოჩენილი ამირა და სასახლის მოხელე, რომლებმაც, ალბათ, უდანაშაულოდ გაიზიარეს მისი ხვედრი. ასეთი ბრალდება, რაგინდ დიდი თანამდებობის უნდა ყოფილიყო ეჭვმიტანილი, საფრთხეში აგდებდა მის სიცოცხლეს. ასე დაიღუპნენ სამარყანდის გამგებელი და ქირმანის სელჩუკთა უფლისწული.<br />თვით სულტან ბარქიაროკზეც მიიტანეს ეჭვი. იქნებ იმიტომაც, რომ მის მტრებს ხშირად უღებდა ბოლოს ასასინთა ტერორი. ბარქიაროკმა საკუთარი ხელით განგმირა ცილისმწამებელი, ხოლო თავის ქვეშევრდომთა გონებასი ასეთი ეჭვების გასაფანტავად სასტიკი რეპრესიები დაატეხა ასასინებს, რომლებიც საპასუხოდ თავს დაესხნენ სულტანს და მძიმედ დაჭრეს იგი.<br />სპარსელი ისტორიკოსი რაშიდ ად-დინი გვაწვდის ჰასან იბნ საბაჰისა და მისი მემკვიდრეების დროს ფიდაების ხელით მოკლულ პირთა სიებს. აქ ჩამოთვლილია ბაღდადისა და კაიროს ხალიფები, თურქ-სელჩუკთა სახელმწიფოს ვეზირები და ამირები, ირანისა და სირიის ქალაქების და პროვინციების გამგებელნი, ყადიები და მუფთიები. ყველგან აღნიშნულია თარიღი და ისიც, თუ რომელი პიროვნება რომელ ქალაქში მოკლეს. ზოგჯერ ზუსტადაა მითითებული მკვლელობის ადგილი, იქნება ეს ისპაანის თუ დამასკოს მეჩეთი, სულტნის სასახლე თუ სამხედრო ბანაკი. მოცემულია ფიდაების სახელი და სადაურობა. ხშირად ტერორისტს რამდენიმე კაცი ეხმარება და მათი მხოლოდ რაოდენობა აღინუსხება დაუსახელებლად. მაგალითად, ფატიმიანთა ხალიფას მკვლელობაში შვიდი ფიდაი მონაწილეობდა.<br />ხაზგასმით უნდა აღინიშნოს, რომ ასასინთა ტერორი არ ვრცელდებოდა საზოგადოების დაბალ ფენებზე (თუ არ ჩავთვლით მსხვერპლთა შორის მოხსენიებულ ორდენის ერთ-ორ მოღალატეს). ასასინთა თვალსაზრისით, მკვლელობის მეთოდი არა მარტო გმირული იყო, არამედ უფრო სამართლიანი და ჰუმანურიც, რადგან ნაკლები სისხლი იღვრებოდა, ვიდრე ომებში.<br />1139 წელს ვინმე იბრაჰიმ დამღანელის ხელით მოკლულია თბილისის ყადი. ირკვევა, რომ ყადის სასიკვდილო განაჩენი გამოუტანია მულიდებისათვის (საერთოდ, ყადიების მკვლელობის მთავარ მოტივს შურიძიება წარმოადგენდა).<br />ჰასან იბნ საბაჰის რაინდებს მათთვის შორეულ თბილისსიც კი ჰქონიათ მოკიდებული ფეხი. თუმცა თბილისს ვინ ჩივის, კიდევ უფრო შორეულ მარსელსა და პარიზში აწყდებოდნენ გადაცმული ფიდაების ნაკვალევს.<br />ისე დიდი იყო ასასინთა მიერ დათესილი შიში მაჰნადიანურ სამყაროში, რომ ისინი, ვისაც რაიმე ცოდვა მიუძღოდა მათ წინაშე, სამოსელს ქვეშ მუდმივად ატარებდნენ ჯაჭვის პერანგს.<br />ასასინებმა ზოგჯერ მუქარა იცოდნენ ხოლმე. ერთხელ სულთანი სანჯარი მათი ციხის ასაღებად მიეშურებოდა. ერთ მშვენიერ დილას თავის კარავში, თვალი რომ გაახილა, იქვე, საწოლთან დაინახა მიწაში ჩარჭობილი ხანჯალი და წერილი, რომლითაც აფრთხილებდნენ, რომ მისთვის უკეთესია უკან გაბრუნება, ვინაიდან ეს ხანჯალი შესაძლოა მის მკერდში აღმოჩნდეს. სპარსელი ისტორიკოსი ჯუვეინი გვარწმუნებს, რომ ალამუთის ბიბლიოთეკაში თავისი თვალით ნახა სანჯარის ფირმანები ასასინთა მბრძანებლისადმი, რომელსაც იგი ეპირფერებოდა და ეზავებოდა.<br />ასევე დაემუქრნენ სალადინს. მერე ორჯერ დაესხნენ თავს, თუმცა ორჯერვე უშედეგოდ. ეგვიპტის სახელგანთქმული სულტანი (იგი წარმოშობით ქურთი იყო), რომელმაც 1187 წელს ჯვაროსნებს “წარუღო” იერუსალიმი და რამდენიმე წელიწადში სირია-პალესტინის უმეტესი ნაწილიც, ფიდაების შიშით ღამეს ათევდა მოძრავ ხის კოშკში.<br />შიშსა და სიძულვილს გამოხატავდა მათთვის შერქმეული სახელი “ჰაშაშინ” იმ ნარკოტიკის მინიშნებით, რომელსაც ადამიანი უგონო სიშმაგემდე მიჰყავს. სინამდვილეში ჰაშიში ასასინთა საიდუმლო საკუთრება სულაც არა ყოფილა. მაგრამ მაჰმადიანურ სამყაროში თვლიდნენ, რომ არც ერთი ჭკუათმყოფელი ასე არ მოექცეოდა თავის სიცოცხლეს და, ბუნებრივია, ფიდაი ხელოვნურად უნდა შეემზადებინათ თავგანწირვისათვის. ამას კი ვითომდა ჰაშიშით აღწევდნენ. ჰაშიშით მთვრალს ეზმანებოდა მაჰმადიანური სამოთხე; ახალგაზრდა ფიდაი უკვე მზად იყო სიკვდილისათვის, ოღონდ კი ისევ სამოთხეში დაბრუნებულიყო (ჰალუცინაციები “სამოთხის” სიზმრებით, ჰაშიშის მოწევისას, დადასტურებულია სპეციალური სამედიცინო გამოკველევებით).<br />არ უნდა წარმოვიდგინოთ, რომ ჰაშიშის ყოველდღიური ხმარება გამბედაობას და ვაჟკაცობას უნერგავდა ადამიანს. პირიქით, ნარკომანია, როგორც ცნობილია, იწვევს მხოლოდ და მხოლოდ ფიზიკურ და გონებრივ დაძაბუნებას, რაც საბედისწერო იქნებოდა მათთვის, ვისაც ტერორისტული აქტი უნდა ჩაედინა. შესაძლოა, მხოლოდ ერთხელ, სამოთხის მოსაჩვენებლად ათრობდნენ ფიდაებს ჰაშიშით. მაგრამ ჯერჯერობით ესეც არაა დადგენილი (საყურადღებოა, რომ “ასასინი” და “მულიდი” მტრების მიერ შერქმეული სახელებია, თვითონ ისინი “ისმაილიტებად” გვაცნობენ თავს).<br />ასასინები ხშირად ჯვაროსნებთან ერთად ებრძოდნენ მაჰმადიანებს, მაგრამ არც ჯვაროსნებს ელოლიავებოდნენ. ფიდაის ხანჯალი არ არჩევდა ქრისტიანს და მაჰმადიანს. ხანდახან ასასინები დაქირავებულ ტერორისტებადაც გვევლინებიან. მაგალითად, ფიქრობენ, რომ კონრად მონფერატის მკვლელობა მოხდა სალადინის ანდა რიჩარდ ლომგულის დავალებით.<br />მულიდებს ძალზე ხშირად უწყობდნენ სისხლიან ანგარიშსწორებას. განსაკუთრებით საინტერესოა სპარსელი ისტორიკოსის რავენდის მიერ აღწერილი ეპიზოდი:<br />როდესაც მეტორმეტე საუკუნის დამდეგს ასასინებმა ხელთ იგდეს ციხე ისპაანის მახლობლად, სელჩუკები ფრიად შეშფოთდნენ და ალყა შემოარტყეს ციხეს. ასასინებს გაუჭირდათ, რადგან შემოელიათ სურსათი. მათმა წინამძღოლმა იბნ-ათაშმა (აღსანიშნავია, რომ იგი ვაჭარი იყო) შეატყობინა ეს ამბავი სულტნის ვეზირს, მულიდთა ფარულ მიმდევარს, და დახმარება სთხოვა. მოითმინე ორი-სამი დღე, სანამ ამ ძაღლს (ესე იგი, სულტანს) მოვსპობო, შეუთვალა ვეზირმა იბნ-ათაშს. სულტანი მუჰამედი ზაფხულის სიცხეებს ვერ იტანდა და თვეში ერთხელ მაინც სისხლის გამოშვებას იყო ჩვეული. მოსყიდულ დალაქს მოწამლული დანით საიქიოს უნდა გაესტუმრებინა სულტანი. მაგრამ საიდუმლო გეგმა გამომჟღავნდა და შეთქმულნი სიკვდილით დასაჯეს, ხოლო დალაქს მისივე მოწამლული დანით გამოუშვეს სისხლი. ღონემიხდილი იბნ-ათაში ორ დღეში დანებდა სულტნის ლაშქარს. იგი აქლემზე შესვეს და ასე გაატარეს ისპაანის ქუჩებში, სადაც ათასობით მაყურებელი გამოფენილიყო სეირის სანახავად. აქლემზე ამხედრებულს ტალახის გუნდებს ესროდნენ და დამცინავი შაირებით ამკობდნენ. იბნ-ათაში ასტროლოგიაში იყო განსწავლული და ვიღაცამ სარკასტულად ჰკითხა, ნუთუ წინასწარ ვერ განჭვრიტე შენი ბედიო. მან უპასუხა: ჩემმა ჰოროსკოპმა მამცნო, რომ ისპაანის ქუჩებს ჩავივლიდი იმაზე დიდი ზარ-ზეიმით, ვიდრე მეფეს ეკადრება, მაგრამ ეს აღარ შემიტყვია, რომ ზეიმი ამგვარი იქნებოდაო. იბნ-ათაშს ცოცხლად გააძვრეს ტყავი, არ გასულა დიდი ხანი და მსაჯულები, რომლებმაც სასიკვდილო განაჩენი გამოუტანეს იბნ-ათაშსა და მის თანამებრძოლებს, ამოწყვეტილ იქნენ ფიდაების მიერ, მათ შორის – ისპაანის ყადიც.<br />ასასინებმა ძირი გამოუთხარეს თურქ-სელჩუკთა ძლიერებას. გამართლდა სახელგანთქმული ვეზირის, ნიამ ალ-მულქის წინასწარმეტყველება. თავის პოლიტიკურ ტრაქტატში “სიასეთ-ნამე” იგი აფრთხილებდა ხელმწიფეს, რომ მულიდებზე საშიში მტერი სელჩუკებს არა ჰყავთ და საიდუმლო თავშესაფრებიდან მათი გამოსვლა მოიტანს ნგრევასა და უბედურებას. ნიზამ ალ-მულქი ლამობდა, ჩანასახშივე მოესპო ეს მოძრაობა. მან ისიც იცოდა, რომ სწორედ ჰასან იბნ საბაჰი იყო მულიდთა მოთავე და სასტიკად სდევნიდა მას.<br />არსებობს ლეგენდა, რომ ნიზამ ალ-მულქი, ჰასან იბნ საბაჰი და ომარ ხაიამი ერთად სწავლობდნენ სიყმაწვილეში. ერთმანეთს შეჰფიცეს, თუ რომელიმე მათგანი აღზევდებოდა, დანარჩენი ორისთვის მფარველობა გაეწია. ომარ ხაიამმა პოლიტიკურ სარბიელს პოეზია და მეცნიერება არჩია. ჰასან იბნ საბაჰი და ნიზამ ალ-მულქი სელჩუკთა სამეფოს კარზე დაწინაურდნენ. შემდეგ ჰასან იბნ საბაჰმა ინტრიგებს მიჰყო ხელი ნიზამ ალ-მულქის წინააღმდეგ, მაგრამ ამ უკანასკნელმა აჯობა და ასასინთა ორდენის მომავალი მბრძანებელი სასახლიდან განდევნეს. თითქოსდა ამის გამო იძია შური ჰასან იბნ საბაჰმა. მართლაც, ფიდაების პირველი მსხვერპლი ნიზამ ალ-მულქი იყო. მაგრამ სამი მეგობრის ამბავი მაინც ლეგენდად არის მიჩნეული, ვინაიდან ისინი თანატოლები არ ყოფილან.<br />საუკუნე-ნახევარზე მეტხანს ეჭირათ ასასინებს ალამუთი და მბრძანებლის სიტყვის წარმოთქმისთანავე მზად იყო თავგანწირული ფიდაი და ხანჯალი.<br />1256 წელს მონღოლებმა აიღეს ალამუთი, გაძარცვეს და დაანგრიეს. გამარჯვებული ჰულაგუ-ყაენი ავიდა ციხის დასათვალიერებლად და ამ დიდებული სანახაობის მხილველმა, რაშიდ ად-დინის სიტყვით, “განცვიფრების თითზე იკბინა”.<br />მონღოლებმა დედაწულიანად ამოწყვიტეს ასასინები ისე, რომ მათი კვალიც არ დარჩენილა. ისმაილიტთა სექტა, როგორც ვთქვით, მანამდეც არსებობდა და დღესაც ბოგინობს აღმოსავლეთის ზოგიერთ ქვეყანაში, მაგრამ ასასინთა ორდენი ალამუთის დაცემისთანავე სამუდამოდ ჩაბარდა ისტორიას.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3654825521611664768-4378547361646609899?l=samkhedro09.blogspot.com' alt='' /></div>სამხედროhttp://www.blogger.com/profile/08993162727501684537noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3654825521611664768.post-53303774271379994182009-12-30T16:56:00.002+04:002009-12-30T19:13:06.683+04:00<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="http://3.bp.blogspot.com/_vr0cNcAJubM/SztsoVcgt5I/AAAAAAAAATc/52dwA6kD3Dw/s1600-h/DAVIT+(DOLIK)+VACHNADZE.JPG" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" src="http://3.bp.blogspot.com/_vr0cNcAJubM/SztsoVcgt5I/AAAAAAAAATc/52dwA6kD3Dw/s320/DAVIT+(DOLIK)+VACHNADZE.JPG" /></a><br /></div>გურამ ყორანაშვილი<br /><br /><b>ღირსსახსოვარი პიროვნება</b><br /><br />დავით (დათა) ვაჩნაძის შესახებ დღევანდელმა ქართველმა მკითხველმა ძალზე ცოტა რამ იცის. მასზე 1993 წელს მკვლევარმა გურამ შარაძემ გამოაქვეყნა მცირე მოცულობის ნარკვევი (იხ. “უცხოეთის ცის ქვეშ”, წიგნი მეორე). თბილისის ილია ჭავჭავაძის ლიტერატურულ-მემორიალური მუზეუმის ეგიდით გამოცემულ კრებულში “ილია ემიგრანტთა თვალით” (ტ. 1, 1996) მოთავსებულია სამი გვერდი დავით ვაჩნაძის იმ ნაშრომისა, რომელსაც ჩვენ ამჯერად მთლიანი სახით მკითხველებს ვთავაზობთ. სულ ესაა და ეს, მეტი ცოდნა ამ პიროვნებაზე, მცირეოდენ მკვლევართა გამოკლებით, ჯერჯერობით არ გაგვაჩნია. არადა, მისი გარდაცვალების წლისთავზე პოლიტემიგრანტი სევერიან ჭირაქაძე სავსებით სწორად აღნიშნავდა: “განთავისუფლებული საქართველო არ დაივიწყებს მისი უფლებებისა და არსებობისათვის მედგარ მებრძოლს და დ. ვაჩნაძეს ღირსეულ ადგილს მიუჩენს მისი თავისუფლებისათვის თავდადებულთა ეროვნულ პანთეონში” (ჟურნალი “ივერია”, პარიზი, 1963, # 10, გვ. 46). დადგა დრო თავისუფალი საქართველოს მოქალაქეებმა მადლიერების გრძნობა გამოვხატოთ და სათანადოდ მივუზღოთ ვალმოხდილ მამულიშვილს. დავით ვაჩნაძის ნააზრევის მთავარი ძეგლის დაბეჭდვა ასეთი მცდელობის დასაწყისად გვესახება. მით უფრო, რომ ამას ადგილი აქვს მისი დაბადების 120 წლისთავზე.<br />დავით ვაჩნაძე დაიბადა 1884 წელს სოფელ დიდ ლილოში. მამამისი - ვლადიმერ დავითის ძე რუსეთის არტილერიის პოლკოვნიკი გახლდათ, დედა კი - ელენე მაჩაბელი. აღნიშნული სოფელი დავითის დედულეთი იყო. ძირითადი განათლება დავითს სამხედრო დარგში ჰქონდა მიღებული - ჯერ სწავლობდა თბილისის კადეტთა კორპუსში (1894 - 1902 წლებში), შემდეგ კი პეტერბურგის პავლე პირველის სახელობის სამხედრო სასწავლებელში (1902 - 1904 წწ.). აქედან გამომდინარე, სამსახურიც ჯერ სამხედრო სფეროში დაიწყო, მსახურობდა ვარშავაში, თბილისში, თემირხან-შურაში (დაღესტანში). შემდეგ სამოქალაქო სარბიელს მიმართა და წლების განმავლობაში მუშაობდა ილიას მიერ დაარსებულ თბილისის საადგილმამულო ბანკში. დავით ვაჩნაძე იყო ერთ-ერთი დამაარსებელი “კავკასიის ოფიცერთა” სამხედრო-პოლიტიკური ორგანიზაციისა, რომლის მთავარ მიზანს შეადგენდა “რევოლუციის გზით იმპერიის” დესპოტური რეჟიმის შეცვლა ლიბერალურ დემოკრატიად, ჩანს, კონსტიტუციურ მონარქიად. მის პატრიოტულ მრწამსზე დიდი ზეგავლენა მოუხდენია შემდეგ გარემოებას. 1907 წლის 7 სექტემბერს დავითი დასწრებია ილიას ნეშტის ჩამოსვენებას საგურამოდან თბილისში. მისივე სიტყვები რომ დავიმოწმოთ, “ყველაზე ღრმა შთაბეჭდილება ჩემზე დატოვა მიხეილ წერეთლის გაბედულმა სიტყვამ. მ. წერეთელს პირველად გავეცანი მოკლული ილია ჭავჭავაძის კუბოსთან. ამან საბოლოოდ განმიმტკიცა ჩემი ბრძოლის წადილი საქართველოს განთავისუფლებისა ჩაგვრისაგან და შემდგომ წლებში მჭიდროდ დაკავშირება მ. წერეთელთან” (ილია ემიგრანტთა თვალით, II, თბილისი, 1996, გვ. 243). სხვათაშორის, დავით ვაჩნაძე მტკიცედ იყო დარწმუნებული იმასი, რომ ილია მოკლულ იქნა “რუს(!) ქვაბში ამოხარშულ, გადაგვარებულ ქართველ ფანატიკოსთა წრის წაქეზებით ავაზაკთა ხელით”. კერძოდ, ხელს ადებდა “ცნობილ დეგენერატ ფ. მახარაძეს, რომლის ხელებზეც ჯერ ილია ჭავჭავაძის სისხლი არ გამშრალა” (ამას წერდა ჟურნალ “კლდეში” 1913 წელს).<br />ბანკში მუშაობისას დავით ვაჩნაძე კარგად გაერკვა აგრარულ ურთიერთობათა საკითხებში, ეხმარებოდა ქართველ გლეხკაცობას მამულის სეძენაში. მისი პრაქტიკული მოღვაწეობიდან აღსანიშნავია კოოპერაციაში გაწეული ღვაწლი. მშობლიურ სოფელში დაარსა მერძევეთა ამხანაგობა “ლილო”, ორი საკრედიტო ბანკი აქვე და ოძისში (ქსნის ხეობაში).<br />დავით ვაჩნაძე თავდაპირველად სოციალისტ-ფედერალისტებთან თანამშრომლობდა. მალე თავი გამოიჩინა პუბლიცისტიკაშიც და ხშირად ბეჭდავდა სტატიებს ამ პოლიტიკური მიმართულების “სახალხო გაზეთში” (‘დავით კახელის”, ეკალის” ფსევდონიმებით). შემდეგ კი იგი ეროვნულ-დემოკრატთა რიგებში ჩადგა. დავით ვაჩნაძე გახდა აღნიშნული მიმართულების ჟურნალ “კლდის” “დაარსების ინიციატორი, ორგანიზატორი და ძირითადი დამფინანსებელი” (გელა საითიძე). ამასთანავე, გახდა ჟურნალის ერთ-ერთი თვალსაჩინო პუბლიცისტიც. მსგავსი საქმიანობა ჟურნალის დახურვის შემდგომ მან განაგრძო ახალ გაზეთ “საქართველოში”, რომელიც 1917 წლიდან ახლად დაარსებული ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის ორგანოს წარმოადგენდა.<br />დავით ვაჩნაძე უშუალო მონაწილე იყო საქართველოს მიერ ეროვნული დამოუკიდებლობის, თავისუფლების მოპოვებისა. იგი გახლდათ აქტიური წევრი საქართველოს ეროვნული საბჭოსი, მერე პარლამენტად რომ გარდაიქმნა. იყო დეპუტატი საქართველოს დამფუძნებელი კრებისა. ცხადია, ამ ორგანოში იგი სხვა ეროვნულ-დემოკრატებთან (ასევე ფედერალისტებთან) ერთად ოპოზიციაში ედგა სოციალ-დემოკრატ დეპუტატთა უმრავლესობას.<br />1921 წლის თებერვალ-მარტში ისტორიამ მოწინავე ქართველობას ასეთი არჩევანი შესთავაზა: ან შეგუებოდნენ ახალ, სასტიკ რეალობას, ეთანამშრომლათ ახალ ხელისუფლებასთან (კოლაბორაციონისტები გამხდარიყვნენ) ან შებრძოლებოდნენ მას. დავით ვაჩნაძე უყოყმანოდ ჩადგა იმათ რიგებში, ვინც მეორე არჩევანი გააკეთეს. ჯერ კიდევ თებერვალში მან შეადგინა 400-კაციანი რაზმი თბილისისა და მისი შემოგარენის დასაცავად. 1922-23 წლებში კი იგი დაუკავშირდა ქაქუცა ჩოლოყაშვილის რაზმს. დავითის აქტიური ძალისხმევით ქართლ-კახეთის მწარმოებელ კოოპერატივთა კავშირმა (“წარმოკავშირმა”) ათი მილიონი მანეთი გამოჰყო სვანეთის შეიარაღებული გამოსვლის შესამზადებლად.<br />1922 წლის 19 თებერვალს დავით ვაჩნაძე დააპატიმრეს და მეტეხის ციხეში ჩასვეს. მეუღლის აქტიურობით იგი აპრილში გათავისუფლებულ იქნა. მაგრამ, როგორც უკვე აღვნიშნეთ, კვლავ განაგრძობდა კავშირ-ურთიერთობას ქაქუცა ჩოლოყაშვილის რაზმთან. დავით ვაჩნაძე იზიარებდა გეგმას, რომლის მიხედვითაც საქართველოში ფართოდ უნდა გაშლილიყო პარტიზანული მოძრაობა რუს ბოლშევიკ-ოკუპანტთა და ადგილობრივი მარიონეტული ხელისუფლების წინააღმდეგ. მანვე შეიმუშავა გეგმა “საქართველოს პარტიზანთა შტაბის” შესაქმნელად. “სამხედრო საიდუმლო შტაბის” ჩავარდნის გამო 1923 წლიდან დავითი გადავიდა არალეგალურ მდგომარეობაში. ამავე წლის აგვისტოში ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის ცენტრალურმა კომიტეტმა მას დაავალა თურქეთში წასულიყო და მისი მთავრობისათვის ეთხოვა სამხედრო და სხვა სახის მატერიალური დახმარება. სამწუხაროდ, თურქეთში გასვლა გაძნელდა და ეს მან მხოლოდ მომდევნო წელს მოახერხა. თურქეთის ხელისუფლებასთან მოლაპარაკება უშედეგოდ დამთავრდა, ცხადია, თურქი პოლიტიკოსების თვალში საქართველოსათვის დახმარების გაწევა უაზრობა იყო. ამასობაში მოხდა და დამარცხდა 1924 წლის აგვისტოს შეიარაღებული აჯანყება. ამის შემდეგ დავით ვაჩნაძე საქართველოში აღარ დაბრუნებულა. ორი წლის მანძილზე ცხოვრობდა თურქეთში, 1926 წლიდან 1937 წლამდე კი - საფრანგეთში. ამ ხნის განმავლობაში იგი სხვადასხვა პოლიტიკური მისიით იმყოფებოდა აგრეთვე ვარშავაში, ბერლინში, რომში, პრაღაში. ბედმა საბოლოოდ გერმანიაში (ბავარიაში) ცხოვრება არგუნა, სადაც აღესრულა 1962 წლის იანვარში.<br />ახლა შევჩერდებით დავით ვაჩნაძის ნაშრომზე “ქართული ეროვნული ძირები და რუსული ბოლშევიზმი (მოკლე მიმოხილვა)”. იგი, უპირველესად, საინტერესოა, როგორც გარკვეული პერიოდის ქართული საზოგადოებრივი აზროვნების დოკუმენტი. რასაკვირველია, წიგნში განხილული საკითხი ფრიად რთულია და მისი ჩაღრმავებული კვლევა-ძიება პუბლიცისტისაგან მოსალოდნელი არაა. დიდად სამწუხაროდ, ეს ამოცანა დღემდე ვერც რომელიმე ქართველმა ფილოსოფოსმა, სოციოლოგმა თუ ისტორიკოსმა გადაწყვიტა. მაგრამ, მიუხედავად ამისა, ავტორის მცდელობა ამ მიმართებით, უდავოდ, საინტერესოა.<br />რაკი სიტყვამ მოიტანა, აღვნიშნავთ, რომ დღეს ძალიან აქტუალური გახდა საქართველოს ევროპისადმი (დასავლეთ) კუთვნილების პრობლემა. მაგრამ მასზე მსჯელობისას უფრო მეტად ემოციები სჭარბობს, მთავარ არგუმენტად მოაქვთ ის, რომ საქართველო გეოგრაფიულად ევროპის ქვეყანას წარმოადგენს. მაგრამ განა ამ მოსაზრებით ევროპაში მდებარე ყველა ქვეყანა ევროპულ ხასიათს, მის ისტორიულ გზას განასახიერებდა? კერძოდ, რუსეთი ამ მხრივ სულ სხვანაირი ისტორიული მემკვიდრეობისა იყო და ემსგავსებოდა აღმოსავლურ ქვეყნებს. დავით ვაჩნაძე აღნიშნავდა უკანასკნელის მთავარ ისტორიულ მახასიათებელს: “პრიმიტიულ სათემო მიწის მფლობელობას რუს გლეხობისა ჩვენ დრომდე მოუღწევია. გამოჩენილი რუსი რეფორმატორი პ. სტოლიპინი, რომელმაც სცადა რუს გლეხობის სათემო წყობილების შეცვლა ევროპელ გლეხთა მესაკუთრულ წესზე, მოკლულ იქნა”. აღნიშნული გარემოებით ბევრი რამ აიხსნება რუსეთის ისტორიაში. ავტორი იმოწმებს რუსი ისტორიკოსისა და ფილოსოფოსის გ. ფედოტოვის მშვენიერ აზრს, ძირისძირობამდე რომ სწვდება საკითხის არსს: “იდეოლოგები და ბოლშევიკური პარტიის შემქმნელები უმთავრესად რუსობა იყო. ბოლშევიკები ადვილად დამკვიდრდნენ პეტერბურგში და მოსკოვში. ველიკოროსიის ტრადიციებში, ალბათ, იმყოფება რაღაცა თვისებები, რომელნიც ასაზრდოებდა ბოლშევიზმს: ბატონ-მონობა, სათემო მიწათმფლობელობა, თვითმპყრობელობა”.<br />აღნიშნულისაგან განსხვავებით, ქართული ისტორიული პროცესის არსი სხვაგვარი გახლდათ, რაზედაც ჩვენი ავტორი საგანგებოდ ჩერდება. ერთი სიტყვით, პრობლემის კვლევა-ძიებისას დავით ვაჩნაძე ბევრ დღევანდელ ქართველ ისტორიკოსზე უკეთ იყენებს ისტორიულ-შედარებით მეთოდს.<br />ეროვნულ-დემოკრატიული იდეოლოგიიდან გამომდინარე, ავტორი იზიარებს ევოლუციის თავლსაზრისს. მაგრამ არც რევოლუციის ცნება აშინებს. იგი წერს: “ქართული ცხოვრების სინამდვილემ გამოააშკარავა ქართული რევოლუციის ეროვნულ-პოლიტიკური ბუნება, მიმართული რუსეთის იმპერიისგან განთავისუფლებისათვის, რომელიც დამოწმდა (გამოჩნდა, გ.ყ.) პირუთვნელი ისტორიული ამბებით, 1917 წლიდან დატრიალებული საქართველოში”. მართლაც, ბოლოსდაბოლოს, რევოლუცია მხოლოდ სოციალური არაა, არის აგრეთვე ეროვნულ-განმათავისუფლებელი, რომელიც რადიკალურად სცვლის ჩაგრული, დამონებული ერის მდგომარეობას. ამ თვალსაზრისით 1917-18 წლების საქართველოში განვითარებული მოვლენები სწორედ რომ რევოლუციური ხასიათისა იყო.<br />ავტორი სასტიკი წინააღმდეგია კლასთა ბრძოლის გაღვივება-გაჩაღებისა, რასაც ქართველი სოციალ-დემოკრატები (ორივე მიმართულებისა) თავგამოდებით იცავდნენ. ყოველ შემთხვევაში, ავტორი სწორია იმაში, რომ საქართველოს წარსულში “ამ დამყარებულ ქართულ საზოგადოებრივ თანხმობა-კავშირს ამაგრებდა მუდმივი გარეშე საფრთხეც, დაფუძნებულნი (!) მცირერიცხოვანი ქართული მოდგმის სრული ამოგდებით”. ქართველი ესდეკების შესაბამისი აზრი და ქმედებანი აიხსნება მათეული დოგმატური მსოფლმხედველობით, ავთენტური მარქსიზმი (ასევე, კარლ კაუცკი და გიორგი პლეხანოვი) ამ საკითხზე, კერძოდ, იმ პირობებში, როდესაც საქმე ეხება ხალხის, ერის დაპყრობა-დამონებულობას უცხო ძალის მიერ, სხვანაირი შეხედულებისა გახლავთ. ამიტომაც არ ღირს, გაუმართლებელია ქართველი ესდეკების ცოდვები მთლიანად მარქსიზმსაც ავკიდოთ.<br />დავით ვაჩნაძე უცილობლად მართალია, როცა კლასობრივი ბრძოლის ფაქტორის ფანატიკური მომხრე ქართველ ესდეკებს თვლის რუსული იმპერიალიზმის (ცარისტულისაც და ბოლშევიკურ-კომუნისტურისაც) მოკავშირეებად. ესენი ხომ მართლაც თავიანთი აზროვნებითა და პრაქტიკული ქმედებებით დიდად უწყობდნენ ხელს რუსეთის იმპერიის მესვეურთა დივიდე ეტ იმპერია-ს პოლიტიკას, კერძოდ, საქართველოს მიმართ.<br />ჩვენ, ისტორიკოსები არ ვიქნებით, თუ უკრიტიკოდ, ხელაღებით ყველაფერში ვერწმუნებით წიგნის ავტორს, რომელსაც თავი ვერ დაუღწევია პარტიული (ამ შემთხვევაში, ეროვნულ-დემოკრატიული) სუბიექტივიზმისაგან. კერძოდ, თუ რატომ, რა მიზეზით დაგვიანდა პატრიოტული, ეროვნული მიმართულების პარტიის ჩამოყალიბება საქართველოში (რომელიც, როგორც ცნობილია, დაფუძნდა 1917 წლის ივნისში), დავით ვაჩნაძე ამას ხსნის ორი გარემოებით: 1) საქართველოში ეროვნული პოლიტიკური მოძრაობის გაშლა-განვითარება დიდად შეაფერხა რუსეთის ხელისუფლებამ და 2) ეს მოხდა ილია ჭავჭავაძის ვერაგულად მოკვლის გამო. თითქოს “ამ ორმა მიზეზმა შეაჩერა არასოციალისტური მიმდინარეობის პოლიტიკურ ორგანიზაციაში დარაზმვა. იგი მხოლოდ რუსეთის იმპერიის დაშლის პროცესში,1917 წელს, ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის სახელით ჩამოყალიბდა, მაგრამ იგი თავისი წყობით ჯერ ნორჩი და სუსტი იყო”. მაგრამ ასეთი მცდელობა მხოლოდ თავის მართლებას, სიმართლისაგან თავის არიდებას ჰგავს. თუ არა მომავალი ეროვნულ-დემოკრატების პასიურობა, განა შესაბამისი პარტიის დაფუძნება არ შეიძლებოდა ილიას სიცოცხლეში, 1905-07 წლებში? მითუმეტეს, რომ იყო მცდელობა, გიგანტი პიროვნების - ილიას ეგიდით მისი დაფუძნებისა.<br />არც ისაა სწორი, თითქოს ჩვენი ისტორიის შესაბამისი პერიოდის უკუღმართად წარმართვაში, მათ შორის, 1921 წლის თებერვალ-მარტის ისტორიულ კატასტროფაში, ოდენ ქართველი “მენშევიკები” იყვნენ დამნაშავენი. აქაც ვაწყდებით ისტორიული პასუხისმგებლობის თავიდან აცილებას და, საერთოდ, მოვლენების ზედაპირულ გაგებას. სხვას რომ თავი დავანებოთ, რატომ გახდა შესაძლებელი ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის დანაწევრება სამ ნაწილად, მისი უსუსურობა გაერთიანების შემთხვევაშიც (1921 წლის იანვარში) კი, კვლავ ცალკე ჯგუფებად დაშლა ემიგრაციაში? საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში გატარებული აგრარული რეფორმაც არ იყო ისეთი უადგილო, უსარგებლო რამ, როგორც ეს ეჩვენება ავტორს.<br />ასე რომ, წიგნში რიგ შემთხვევებში აგილი აქვს მოვლენათა, ხდომილებათა ობიექტური ანალიზის ნაცვლად მხოლოდ სხვებისთვის გადაბრალების მცდელობას. შეგახსენებთ, რომ ამ მხრივ ჩვენი შედარებით ახლო ხანის წინაპრები დიდად სცოდავდნენ და კვლავაც სცოდავენ უცხოეთში. ამით ძალზე უძნელდებათ ისტორიის ობიეტქური გაგება-გააზრება.<br />დავით ვაჩნაძის წიგნის მეორე ნაწილი, მოგონებები საისტორიო წყაროს წარმოადგენს და იგი ისტორიკოსებს გამაოდგებათ სათანადო ხანის ისტორიული პროცესის აღსადგენად.<br />დაბოლოს, შეჯამების სახით დავძენთ, რომ ჩვენი უახლოესი პერიოდის საინტერესო, ღვაწლმოსილი წინაპრის, დავით ვაჩნაძის წიგნი “ქართული ეროვნული ძირები და რუსული ბოლშევიზმი” საკმაოდ მაღალი ფასეულობისაა და მას ინტერესით გაეცნობა ქართველი საზოგადოება. ვიმედოვნებთ, რომ მოვა დრო და გამოქვეყნდება ავტორის მოგონებების და პუბლიცისტური ნაწერების კრებულიც.<br /><br /><i>წიგნი იბეჭდება მცირეოდენი სტილისტური გასწორებებით.</i><br /><br /><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="http://1.bp.blogspot.com/_vr0cNcAJubM/Szts12jE5uI/AAAAAAAAATk/Y4DSVCoEWvc/s1600-h/DaviT+vachnadzis+wigni.JPG" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" src="http://1.bp.blogspot.com/_vr0cNcAJubM/Szts12jE5uI/AAAAAAAAATk/Y4DSVCoEWvc/s320/DaviT+vachnadzis+wigni.JPG" /></a><br /></div><br />დავით ვაჩნაძის რედაქტორობით გამოდიოდა ჟურნალი <a href="http://samkhedro09.blogspot.com/2009/12/blog-post_2205.html">”მხედარი”</a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3654825521611664768-5330377427137999418?l=samkhedro09.blogspot.com' alt='' /></div>სამხედროhttp://www.blogger.com/profile/08993162727501684537noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3654825521611664768.post-29879917770326693872009-12-30T16:50:00.001+04:002009-12-30T16:50:52.569+04:00<a href="http://3.bp.blogspot.com/_vr0cNcAJubM/SztLeLoRjUI/AAAAAAAAAS8/Ar9k8ndSjdI/s1600-h/avadmkofobis_dros.jpg" imageanchor="1" style="clear: right; float: right; margin-bottom: 1em; margin-left: 1em;"><img border="0" src="http://3.bp.blogspot.com/_vr0cNcAJubM/SztLeLoRjUI/AAAAAAAAAS8/Ar9k8ndSjdI/s320/avadmkofobis_dros.jpg" /></a>ჟურნალი “მხედარი”, # 14, 1933, პარიზი<br /><br /><b><span style="font-size: large;">დაუვიწყარ ჩვენი ქაქუცას მოსაგონებლად</span></b><br /><br /><i><b><span style="color: #b45f06;">ამ დღეებში შესრულდება რვა წელიწადი, რაც დავკარგეთ ჩვენი გმირი თავადი ქაიხოსრო ჩოლოყაშვილი. ვათავსებთ იმ სიტყვას, რომელიც <span style="font-size: large;">გრიგოლ დიასამიძე</span>მ წარმოსთქვა 1930 წელს ივლისის 5-ს ბერლინში გამართულ სამგლოვიარო ყრილობაში:</span></b></i><br /><br />განსაკუთრებული ცხედარი გვისვენია... ვუმზერთ ზოგი თვალით, ზოგიც გონებით და მაინც თითქო ვერა გაგვიწყვია რა... ვინ იყო, რა იყო ჩვენთვის? ვინ დავკარგეთ? გმირათ მიგვაჩნდა. გმირიც იყო! მაგრამ რამდენი გმირი გვინახავს?! ეს ხომ რაღაც სხვა იყო - ტანადი, თვალწარმტაცი, კეთილი, პატიოსანი, მხიარული, ამხანაგი, მეგობარი! ზოგჯერ თქმულა, ქართველებმა მეგობრობა არ იციანო. მთქმელს რომ გახსენებოდა იმ დროს ეს მიცვალებული, ენაზე იკბენდა. მართლაც, მუდამ მოსაგონარმა ჩვენმა ქაქუცამ მეგობრობა არ იცოდა? მაშ, რით დაიმსახურა ჯერ კიდევ ყრმობაში საერთო სიყვარული, პატივისცემა? ილია იტყოდა ხოლმე ადამიანიშვილზე - კაცური კაციაო. სულ ჯეელს, სიცოცხლის მოსურნეს სწყუროდა ხალხის გამარჯვება, სწადდა, კიდევ ეხილა სამშობლო, როგორც სასწაულმოქმედი ხატი სამთხვევლად. ახლა, როცა ადგილი მისი დაცარიელდა, თანდათან გავირკვევთ, რით იყო გამოწვეული ეს უზომო სიყვარული მისადმი. ჩვენ გვიყვარდა მასში ქართველი კაცის ძველი და ახალი თვისებები. ძველი დვრიტა! ახალი მასალა! რა ბედნიერებაა ასეთი შეზავება პიროვნებისათვის, ერისათვის! მასში იფეთქა, ბევრისათვის, თითქო მოულოდნელად, ძველი ქართველის სიმამაცემ, კეთილშობილებამ, მაღალზნეობრიობამ. მხოლოდ დიდ ძალას შეეძლო შეექმნა ის მთელი ქართველი ერისათვის სათაყვანო პირად. ყოველი საღი მამულიშვილი, რა რწმენისაც უნდა ყოფილიყო იგი, მასში ჰპოებდა ქართველი კაცის თავის სათაყვანებელ მხარეს. განგებამ, გარემოებამ მიუთითა მასზე სწორედ მაშინ, როცა ხალხს სწყუროდა გმირის ხილვა. ეს იყო ბელადი, ერის დიდი ნაწილისგან დასტურდართული, მისგან კურთხევა მიღებული. ამიტომაც გაუძლო სამშობლოს მტერს ტყე-ღრეში ოთხი წლის განმავლობაში უჭმელ-უსმელმა. ხალხისგან სიყვარულ მიუღებელი ამ სასწაულს ვერ მოიმოქმედებდა. ახლა მისტირის მას ორივე საქართველო:<br />პირველი, - ნამდვილი, მტრებით გარემოცული საკუთარ მიწა-წყალზე, ჩუმად, იდუმლად;<br />მეორე - მკრთალი მისი ოდნავ ანარეკლი, უცხო მხარეს გულღიად, ხმამაღლა...<br />აქ მყოფთა გარემოება უფრო ხელსაყრელია: თავისუფლად შეგვიძლია მაინც გულისწუხილის მოქარვება. ვესწრებით დიდებულ წამს! ვალმოხდილ მამულიშვილის გარდაქმნას, ფერისცვალებას, შორდება ადამიანს ყოველივე მიწიური და ეხვევა სამარადისო საბურველი. სათაყვანო გმირი ხდება არაკი, ლეგენდა! რამდენი რამ საამაყო მოიყრის თავს მისი სახელის გარშემო მომავალში! ზოგი ნამდვილი, ზოგიც წარმოდგენილი, მაგრამ ცხადს მაინც ისე არ დაშორებული, თხზვასაც აქვს თავის საფუძველი რეალობაში!..<br />ობლად დარჩენილებს, ვისაც თვალით გვიხილავს, ყურით მოგვისმენია, გვმართებს კიდევ ვალის მოხდა. ჭეშმარიტ ბელადისაგან თავის მიწა-წყლის მიტოვება - დიდი ტკივილია, მაგრამ წამალი ამის ატანისა თვით მისგან დანატოვარში მოიძებნება. გავიხსენოთ, როგორ ჰშველოდა ის ყველას ყოველ გაუგებრობის, ყოველ უთანხმოების მოსასპობად, აღელვებულთა დასაშოშმინებლად. თავის სამართლიანი, წესიერი ჩარევით ის მუდამ გვაყენებდა სწორ გზაზე.<br />ახლაც თავის სიკვდილით, თავის ნამოქმედარით, ხალხისგან მირონცხებული, შემოგვღაღადებს: - უზომო სიყვარული სათაყვანებელ ხატისა, მისი მოვლა; ამ მიზნის ყველაზე მაღლა დაყენება;<br />მიტოვება ყოველივე პირადულის, ყოველივე ჯგუფურის. არ დავიწყება ქიშპის დროს: პატიოსან მტერთა შორის მოციქული ნამუსია!<br />ამ ძველთაგან გარდმონაცემ აღთქმას არ ჰღალატობდა ჩვენი დამაობლებელი მოძმე. იცოდა, რომ ამ გზით ჰპოებდა ხოლმე ხსნას გაჭირვების წამს ჩვენი სამშობლო.<br />ქაქუცამ თავის ვალი მოიხადა. ხალხის მიერ ნაკურთხი ის შევიდა უკვე საქართველოს სამოთხეში. ადგილი ძველადგანვე მიჩენილი აქვს: სახელოვან წინაპარ წმიდა ბიძინა ჩოლოყაშვილის გვერდით.<br />ჩვენც, ცოცხლებს, გვმართებს მისი და მისი ქვეყნის ვალის მოხდა - სწორე, ღირსეული შესრულება ქაქუცას ნაანდერძევის. მისი შეფიცულების მამულიშვილურ ფიცს ჩვენი საკუთარიც მივამატოთ, ამას საქართველოს ხსნაც მოჰყვება და ქაიხოსრო ჩოლოყავილის სახელიც უფრო გაცისკროვნდება დიადი შარავანდედით...<br /><br /><img border="0" src="http://1.bp.blogspot.com/_vr0cNcAJubM/SztLsV--KBI/AAAAAAAAATE/HXchTObCZkk/s640/Cholokashvilis+gerbi+-+feradi.jpg" /><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3654825521611664768-2987991777032669387?l=samkhedro09.blogspot.com' alt='' /></div>სამხედროhttp://www.blogger.com/profile/08993162727501684537noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3654825521611664768.post-77310595411120278342009-12-30T16:42:00.000+04:002009-12-30T16:42:20.186+04:00<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="http://1.bp.blogspot.com/_vr0cNcAJubM/SztKeRl2xoI/AAAAAAAAAS0/10CFuDbJPSY/s1600-h/Viktor+Suvorov-1.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" src="http://1.bp.blogspot.com/_vr0cNcAJubM/SztKeRl2xoI/AAAAAAAAAS0/10CFuDbJPSY/s200/Viktor+Suvorov-1.jpg" /></a><br /></div><em>ვიკტორ სუვოროვი (მისი ნამდვილი სახელია ვლადიმერ რეზუნი) 1947 წელს დაიბადა. ჯერ კალინინის სუვოროვის სახელობის სამხედრო სასწავლებელი, შემდეგ კიევის ფრუნზეს სახელობის უმაღლესი სამხედრო სასწავლებელი, ხოლო 1974 წელს სამხედრო-დიპლომატიური აკადემია დაამთავრა. ოთხი წლის განმავლობაში ჟენევაში, გრუ-ს რეზიდენტურაში მუშაობდა. 1978 წელს გაიქცა საბჭოთა კავშირიდან და თავი დიდ ბრიტანეთს შეაფარა. საბჭოთა სასამართლომ დაუსწრებლად დახვრეტა მიუსაჯა.</em><em><br /></em><em>ვიქტორ სუვოროვი მრავალი ბესტსელერის ავტორია, რომელთაგან “აკვარიუმი” და “ყინულმჭრელი” მისი საუკეთესო რომანებია. ასევე არის მრავალი საინტერესო სტატიის ავტორი, რომლებშიც რუსეთის დაზვერვის შესახებ მოგვითხრობს. ქვემოთ გთავაზობთ ერთ-ერთ ასეთი წერილს, სადაც ვიქტორ სუვოროვი გვიამბობს რუსეთის უშიშროების სისტემაში არსებულ იმ მანკიერ მხარეებზე, რომლის ჩამოყალიბებასაც ათწლეულები დასჭირდა.</em><em><br /></em><em><br /></em><em><br /></em>ვიკტორ სუვოროვი<br /><br /><strong>რატომ არ არსებობს ამერიკაში საგარეო დაზვერვა?</strong><br /><br />არ დავიწყებ იმის მტკიცებას, რომ რუსეთი სპილოების ქვეყანაა, ამასთან დაკავშირებით ყველას სხვდასხვა აზრი შეიძლება ჰქონდეს, მაგრამ ზუსტად ვიცი, რომ რუსეთი არის საგარეო დაზვერვის სამშობლო. ამ საკითხთან დაკავშირებით ორი აზრი არ შეიძლება არსებობდეს. ახლა ჩვენი გამჭოლი მზერა “მსოფლიო იმპერიალიზმის” მთავარ ბასტიონს _ ამერიკას მივაპყროთ. არის თუ არა ამერიკაში საგარეო დაზვერვა? ყველასთვის ცნობილია, რომ ამერიკაში საგარეო დაზვერვა არ არსებობს. ამავე დროს შეიძლება ითქვას ისიც, რომ ნორმალურ ქვეყნებში ასეთი სამსახურის არსებობა წარმოუდგენელია. ამ საკითხთან დაკავშირებით გამოძიება სპეციალურად დიდ ბრიტანეთში ჩავატარე. პასუხი იყო კატეგორიული: ჯეიმს ბონდის ქვეყანაში საგარეო დაზვერვა არც იყო, არც არის და არც იქნება.<br />რუსეთში კი ასეთი სახელმწიფოებრივი სადაზვერვო წარმონაქმნი არსებობს (ჩBP - Служба внешней разведки), იგი ბოლშევიკებმა 1917 წელს რევოლუციის შემდეგ მოიგონეს. ამასთან ერთად მათ ბევრი ისეთი რამ მოიგონეს, რაც მსოფლიოში მანამდე არ არსებობდა; მაგალითად, პოლიტ-ხელები, პარტკომები, კოლმეურნეობები, გარდამავალი წითელი დროშა, ხუთწლედები, შრომადღეები და მათ შორის საგარეო დაზვერვაც. უცხოელს ამ წარმონაქმნების შესახებ რომ მოუყვეთ, დარწმუნებული არ ვარ, რომ სწორად გაგვიგებს. ჩათვლის, რომ ეს ყველაფერი უჩვეულო, გაურკვეველი და ეგზოტიკურია.<br />შეიძლება ამ საკითხთან დაკავშირებით ოპონენტების პროტესტი მოვისმინოთ. ისინი, ალბათ, იტყვიან, რომ რუსეთის გარდა მსოფლიოში არსებობენ ქვეყნები, სადაც საგარეო დაზვერვა მუშაობს. ეს, მართლაც, ასეა, მაგრამ აქ საუბარია იმ რეჟიმებზე და სახელმწიფოებზე, რომლებიც ჩვენს მიერ, ჩვენი სტანდარტებით, ჩვენი ტანკების მუხლუხოების გადავლის შემდეგ და ჩვენი მრავალმილიარდიანი დაფინანსებით არის შექმნილი. დამოუკიდებლად და საკუთარი ნებით საგარეო დაზვერვას არავინ შექმნიდა. ეს ძალდატანებით, ასე ვთქვათ, ჩვენი “ძმური” რჩევით გაითვალისწინეს და განახორციელეს, მაგრამ მას შემდეგ, რაც ამ ქვეყნებმა თავისუფლება იგემეს და რუსეთის ეგრეთ წოდებული “მფარველობისგან” განთავისუფლდნენ, ამ სახელმწიფოებრივი წარმონაქმნების არსებობაზე უარი თქვეს. თავად განსაჯეთ: პოლონეთში, ჩეხეთში, უნგრეთში და ბალტიისპირეთის ქვეყნებში საგარეო დაზვერვა აღარ არსებობს.<br />შეიძლება ასეთი კითხვაც გაჩნდეს: თუ მსოფლიოში საგარეო დაზვერვა არავის სჭრდება, მაშინ რუსეთს რაღად უნდა? ამ კითხვას რომ ვუპასუხოთ, მივუბრუნდეთ სათავეს. რა არის დაზვერვა? დაზვერვა არის მოწინააღმდეგის შესახებ მონაცემების შეგროვება და დამუშავება. დაზვერვა ყველა სახელმწიფოს აქვს, მაგრამ არცერთ მათგანს თავში არ მოუვა აზრად დაზვერვა ორ ნაწილად _ საშინაო და საგარეო დაზვერვად დაყოს. ნორმალურ ქვეყანაში ხელისუფლება ხალხს ემსახურება და მტრად არ აღიქვამს, აქედან გამომდინარე მის წინააღმდეგ დაზვერვას არ აწარმოებს.<br />კომუნისტების ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ მათ საკუთარი ხალხის წინააღმდეგ სასტიკი ბრძოლა გააჩაღეს. პირველ რიგში სამეცნიერო ინტელიგენცია, სასულიერო პირები, გენერალიტეტი, საუკეთესო ოფიცრები, მეწარმეები, მწერლები, პოეტები, მხატვრები, კომპოზიტორები გაანადგურეს. მათ გლეხობის საუკეთესო, შრომისმოყვარე ნაწილი კულაკებად გამოაცხადეს და ბრძოლა დაუწყეს. მათ ლოზუნგს წარმოადგენდა: მოვსპოთ კულაკები, როგორც კლასი და ეს განახორციელეს კიდეც. საკუთარი მოსახლეობის წინააღმდეგ ომი ათწლეულების განმავლობაში მიმდინარეობდა, ამ დროს იმაზე მეტი ადამიანი დაიღუპა, რამდენიც ორი მსოფლიო ომის შედეგად ნებისმიერ ქვეყანაში. კომუნისტებს და მათ ხელისუფლებას ხალხის ეშინოდა და მის წინააღმდეგ დაზვერვას აწარმოებდა. ასეთი მიდგომა 1917 წლის ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ დაიწყო. თუ დხრ-ს და ყრდლ-ს მასალებს წააწყდებით, მათში დაზვერვის სისტემაში არსებულ უცნაურ თანამდებობებს ამოიკითხავთ: მაგალითად, უწყებათშორისი მზვერავი, ყაზანის ვაგზლის მეექვსე პლატფორმის მზვერავი, დონის მონასტრის სასაფლაოს ზედამხედველი და მზვერავი, სამარშრუტო მზვერავი და ასე შემდეგ. სხვადასხვა ტიპის ჯაშუშები ქვეყანაში ასე გამრავლდნენ. შინაგან საქმეთა და სახელმწიფო უშიშროების კომისარი ნიკოლაი ეჟოვი საკუთარ თავს მზვერავად მიიჩნევდა, თუმცა საზღვარგარეთ მხოლოდ ერთხელ გაემგზავრა და ისიც მეტად საეჭვო მიზეზით _ ალკოჰოლიზმისა და მამათმავლობისგან განსაკურნებლად. ეჟოვის უკანასკნელ წერილში, რომელიც მან სტალინს გაუგზავნა, ნათქვამია _ “დაზვერვის მთავარი ბერკეტი არის აგენტურულ-ინფორმატორული საქმიანობა”, ესე იგი, სხვა სიტყვებით, დაზვერვის საფუძველთა საფუძველი არის _ “ჩაშვება”. აი, ეს არის ამ საკითხის მთავარი არსი, საგარეო დაზვერვის არსებობა მიუთთებს საშინაო დაზვერვის არსებობაზე.<br />ნორმალურ ქვეყნებში ხელისუფლება საკუთარი ხალხის წინააღმდეგ ბრძოლას არ ახორციელებს, ესე იგი, მის წინააღმდეგ დაზვერვასაც არ აწარმოებს. კონტრდაზვერვა ტერორისტებს და ჯაშუშებს იჭერს, პოლიცია - ქურდების და მკვლელების წინააღმდეგ მოქმედებს, ხოლო დაზვერვა კი მოწინააღმდეგის შესახებ ინფორმაციის მოძიებას, შეკრებას და დამუშავებას აწარმოებს. აქედან გამომდინარე, როდესაც ნორმალური ქვეყნის მოქალაქე ლაპარაკობს დაზვერვაზე, მას მხედველობაში აქვს ბრძოლა უცხო ქვეყნის ჯაშუშების წინააღმდეგ.<br />80-იან წლებში ამერიკაში გამოვიდა წიგნი “კგბ - რუსეთის თვალებია”. ეს წიგნი მალევე ბესტსეელერი გახდა. სათაური მეტად მყვირალა და აშკარად სულელურია. დასავლეთის ქვეყნების წინააღმდეგ კგბ-დან ათი ათასამდე მზვერავი მოქმედებდა, ხოლო იგივ კგბ-დან, საბჭოთა კავშირის ხალხების წინაარმდეგ _ მილიონობით მზვერავი. აქედან გამომდინარე, თუ ამ სათაურით ვიმსჯელებთ, ეს თვალები თავის ქალაშია შეტრიალებული.<br />ამ მხრივ რუსულ არმიაში უფრო ცუდი მდგომარეობაა. საარმიო დაზვერვის განყოფილებები, ბატალიონები, პოლკები, ბრიგადები, სადაზვერვო ცენტრები და მათ სათავეში გრუ, _ საარმიო დაზვერვის სისტემას წარმოადგენს. სამხედრო მზვერავისთვის ყველაფერი ნათელია. მან იცის, თუ ვის წინააღმდეგ აწარმოებს ბრძოლას. მაგრამ მეორე მსოფლიო ომის დროს მათ რიგებში იყვნენ ჩეკისტები. ისინი უფრო მეტს საკუთარი ხალხის წინააღმდეგ მუშაობდნენ. სამობილიზაციო შტაბებში ქვეყნის მასშტაბით მამრობითი სქესის მოსახლეობის შესახებ ბარათები ინახებოდა. ყველას, ადგილმდებარეობის მიხედვით ოფიცრები ჰყავდათ მიმაგრებული, რომლებიც მათ შესახებ დაწვრილებით ინფორმაციას ფლობდნენ. კომუნისტური სისტემა შიშს ეფუძნებოდა, ხოლო შიში კი - ჯაშუშთა, ანუ საშინაო დაზვერვის არსებობას.<br />ამჟამად კომუნისტური წყობისგან თითქოს რუსეთიც განთავისუფლდა, მაგრამ, მიუხედავად ამისა, საზოგადოებრივი მართვის მექანიზმი იგივე დარჩა. საზოგადოება მეოცე საუკუნის განმავლობაში ჩამოყალიბებული შიშის გამო კვლავ გათიშულია, ხოლო ძველი პროფესიონალი, დისციპლინირებული, “დამნაშავეთა” არმია მზად არის საკუთარი ხალხის წინააღდეგ ბრძოლა კვლავ განაახლოს.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3654825521611664768-7731059541112027834?l=samkhedro09.blogspot.com' alt='' /></div>სამხედროhttp://www.blogger.com/profile/08993162727501684537noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3654825521611664768.post-54839053337198124182009-12-30T16:34:00.004+04:002009-12-30T16:38:42.244+04:00<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="http://2.bp.blogspot.com/_vr0cNcAJubM/SztJt3kpEMI/AAAAAAAAASs/55Z_bkxlpQc/s1600-h/weapons.JPG" imageanchor="1" style="clear: right; float: right; margin-bottom: 1em; margin-left: 1em;"><img border="0" src="http://2.bp.blogspot.com/_vr0cNcAJubM/SztJt3kpEMI/AAAAAAAAASs/55Z_bkxlpQc/s400/weapons.JPG" /></a><br /></div><b>ცეცხლსასროლი იარაღი და&nbsp;</b><b><br /></b><b>ასაფეთქებელი ნივთიერებები</b><br /><br />ნებისმიერი ჯარისკაცის ძირითადი ინსტრუმენტი მისი პირადი იარაღია. ეს შეიძლება იყოს პისტოლეტი, ავტომატი, შაშხანა ან ტყვიამფრქვევი. სპეციალური ქვედანაყოფების ჯარისკაცებიც კი, რომლებიც მსახურობენ, მაგალითად, რადიოელექტრონული მართვის საბრძოლო შენაერთებში, სწავლებას ისევე იწყებენ, როგორც ქვეითები, ვინაიდან მათ შესაძლოა მოუწიოთ ამ სახის უნარჩვევების გამოყენება, თუ მტრის სპეცდანიშნულების შენაერთებთან მოუწევთ შეტაკება.<br />მიუხედავად იმისა, რომ ასაფეთქებელი ნივთიერებების გამოყენება, როგორც წესი, მესანგრეების მოვალეობაა, ნაღმები და ნაღმი-ხაფანგები სახიფათოა ყველა სახეობის საბრძოლო შენაერთისათვის. ჯარისკაცებს მშვიდობის დროსაც კი შეიძლება მოუხდეთ ამ პოტენციურად სასიკვდილო საფრთხესთან შეჯახება: ნაღმები განთავსებულია იმ სამხედრო ზონებშიც, სადაც სამხედრო შენაერთები ასრულებენ სამშვიდობო ოპერაციებს, ან მოსახლეობას ჰუმანიტარულ დახმარებას აწვდიან. ამიტომ მნიშვნელოვანია, რომ ჯარისკაცებს შეეძლოთ იმ ნიშნების ამოცნობა, რომელიც ტერიტორიაზე ჭურვების არსებობაზე მიუთითებს. აგრეთვე მებრძოლები გათვითცნობიერებულები უნდა იყვნენ ჭურვების და ნაღმების სახეობებში.<br />პირადი საბრძოლო იარაღი<br />პისტოლეტი შეიძლება იყოს რევოლვერის ტიპის, რომელიც აღჭურვილია მბრუნავი, ცილინდრის ფორმის ექვსვაზნიანი მჭიდით, ან აქვს თვითდამტენი მოწყობილობა. ამ სახის დამტენი მექანიზმით აღჭურვილ იარაღს აქვს კოლოფის ფორმის მჭიდი, რომელიც იდება პისტოლეტის ტარში და შეიცავს თოთხმეტამდე ვაზნას.<br />რევოლვერები XVII საუკუნეში გამოიგონეს. თუმცა ყველაზე ცნობილია XIX საუკუნეში აშშ-ში შექმნილი ექვსვაზნიანი რევოლვერები. I და II მსოფლიო ომების დროს ბრიტანულ სამხედრო ძალებში გამოიყენებოდა უებლი MK6-ის ტიპის 11,56 მმ-იანი რევოლვერები, ან 9,65 მმ-იანი ენფილდი #2 MK1.<br />გერმანელები უპირატესობას ანიჭებდნენ ლუგერის (იარაღს ეს სახელი გეორგ ლუგერის პატივსაცემად დაარქვეს) თვითდამტენ პისტოლეტს. ლუგერი ქალაქ ბერლინში მდებარე ლუდვიგ ლევეს ცეცხლსასროლი იარაღის ქარხანაში კონსტრუქტორად მუშაობდა. სტანდარტული პისტოლეტი 850 გრამს იწონიდა და ჰქონდა კოლოფის ფორმის მჭიდი, რვა 9 მმ-იანი პარაბელუმის ვაზნით.<br />აშშ-ს არმიას ორი მსოფლიო ომის, აგრეთვე კორეისა და ვიეტნამის ომების განმავლობაში შეიარაღებაზე ჰქონდა დიდი თვითდამტენი 11,43 მმ კალიბრის კოლტი 1911A1. სროლაში ნავარჯიშებ ადამიანს 50 მ მანძილიდან შეუძლია სამიზნის დაზიანება. პისტოლეტის სიგრძეა 216 მმ, წონა – 1,4 კგ. და აღჭურვილია კოლოფის ფორმის ექვსვაზნიანი მჭიდით.<br />იტალიური ბერეტა M92 (9 მმ კალიბრის მქონე პისტოლეტი) ¬¬აშშ-ის არმიაში M9 სახელწოდებით მიიღეს შეიარაღებაზე და მისით ჩაანაცვლეს M1911 A1. ამ იარაღს აწარმოებდნენ რამდენიმე ვარიანტად. M 92-ის სიგრძეა 217 მმ, იწონის 850 გრამს და აღჭურვილია 15 ვაზნიანი მჭიდით.<br />ბელგიური 9 მმ-ანი ბრაუნინგ ჰაი პაუერი პირველად 1935 წელს დაამზადეს. მისი ეფექტური სროლის მანძილია 50-70 მ. ბრაუნინგის პისტოლეტის მჭიდში თავსდება 13 ვაზნა, რომლებიც განლაგებულია ორ საფეხურიან მწკრივად. შემდგომში მჭიდში ვაზნების ამ სახით განლაგებას იყენებდნენ მრავალ, სხვა უფრო გვიან შექმნილი პისტოლეტის მოდელებში. პისტოლეტის სიგრძეა 197 მმ, ხოლო წონა 1,01 კგ.<br />პირადი იარაღის მოხმარების ძირითადი წესები<br />პისტოლეტის ან რევოლვერის დანიშნულებაა მოწინააღმდეგესთან ახლო მანძილზე შეტაკების დროს სწრაფი და ზუსტი დამიზნებით ცეცხლის გახსნა. სროლის სიზუსტე დამოკიდებულია მიღებულ ცოდნასა და სროლის ხერხებისა და მეთოდების სწორად გამოყენებაზე. პისტოლეტიდან ან რევოლვერიდან სროლის წესები მოიცავს:<br /><br />• იარაღის დაკავებას<br />• დამიზნებას<br />• სუნთქვის კონტროლს<br />• სასხლეტზე ხელის დაჭერას<br />• მიზანში სროლას<br />• პოზიციებს სროლის დროს<br /><br />იარაღის დაკავება. იარაღი მსროლელის ხელის ან მისი ხელის მტევნის გაგრძელება უნდა გახდეს და მიზნის მაჩვენებელ `თითად გადაიქცეს~. აუცილებელია იარაღის მყარად და ერთგვაროვნად დაკავება, რადგან სწრაფი სროლის დროს ეს ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან ელემენტს წარმოადგენს.<br />ჩვეულებრივ, სროლაში მომზადებისას, მსროლელს იარაღი უჭირავს `არამსროლელ~ ხელში. ჯარისკაცი ცერა და საჩვენებელი თითებით წარმოქმნის `V~-ს იმ ხელით, რომელსაც უფრო აქტიურად ხმარობს, შემდეგ კი ათავსებს იარაღს ამ `V~-ში. ხელი გაჭიმული უნდა იყოს: იარაღის წინა და უკანა სამიზნე `მსროლელ ხელთან~ ერთ ხაზზე უნდა მდებარეობდეს. ჯარისკაცმა ქვედა სამი თითი ერთნაირი სიძლიერით უნდა შემოჰხვიოს პისტოლეტის ტარს. `მსროლელი ხელის~ ცერა თითი თავისუფლად და უძრავად უნდა განთავსდეს იარაღის გასწვრივ. მსროლელი მაგრად უჭერს ხელს პისტოლეტს, სანამ ხელი არ აუკანკალდება, შემდეგ ასუსტებს მოჭერას მანამ, სანამ კანკალი არ შეწყდება. ამ მოქმედების შედეგად მიიღწევა იარაღის სწორად დასაჭერად საჭირო ზემოქმედება. შემდეგ საჩვენებელი თითი თავსდება სასხლეტზე ისე, რომ სასხლეტი აღმოჩნდეს თითის წვერსა და მეორე სახსარს შორის, რათა ჯარისკაცმა ადვილად შეძლოს სასხლეტის უკან გაწევა. სასხლეტზე დადებული თითი უნდა მუშაობდეს სხვა თითებისაგან დამოუკიდებლად.<br />ორივე ხელით იარაღის დაკავება მსროლელს საშუალებას აძლევს, გაამაგროს `მსროლელი ხელი~ და სროლისას უზრუნველყოფს მაქსიმალურ საყრდენს. არამსროლელი ხელი ამ შემთხვევაში წარმოადგენს მსროლელის საყრდენს. არამსროლელი ხელის თითები შემოეჭდება მსროლელ ხელს. იარაღის ორივე ხელით დაკავება რეკომენდებულია ყველა სახის პისტოლეტიდან და რევოლვერიდან სროლის დროს. თუმცა ამ დროს აუცილებელია სიფრთხილე, რათა სროლის დროს იარაღის საკეტის უკუცემამ არ დააზიანოს მსროლელის ცერა თითი.<br />იარაღის მუჭით ჭერისას მსროლელს პისტოლეტი ან რევოლვერი უკავია ისე, როგორც ეს აღწერილია წინა აბზაცში. არამსროლელი ხელის თითები მჭიდროდ შემოეჭდება მსროლელი ხელის თითებს; ამასთან, არამსროლელი ხელის საჩვენებელი თითი იმყოფება მსროლელის შუა თითსა და სასხლეტის კავს შორის. არამსროლელი ხელის ცერა თითი თავსდება მსროლელი ხელის გვერდით. ინდივიდუალური თავისებურების მიხედვით, მაგალითად, პისტოლეტ M9 ჭერის შემთხვევაში, მსროლელმა შეიძლება უპირატესობა მიანიჭოს და არამსროლელი ხელის საჩვენებელი თითი განათავსოს სახლეტის მცველთან, ვინაიდან ამ იარაღს აქვს სპეციალურად ამისთვის მოხრილი და უკან მიმართული სასხლეტის დამცავი კაუჭი.<br />იარაღის ხელისგულით მხარდაჭერას უწოდებენ `ჭიქა-ლამბაქის~ ხერხით დაკავებას. მსროლელი იჭერს ხელს, ისე როგორც ეს ზემოთ არის აღწერილი. არამსროლელი ხელი თავსდება მსროლელი ხელის ქვეშ. არამსროლელი ხელის თითები შემოეჭდება მსროლელი ხელის მტევნის გარეთა მხარეს და არამსროლელი ხელის ცერა თითი მიებჯინება მსროლელი ხელის შუა თითს.<br />დაბოლოს, იარაღის გადაჯაჭვული დაჭერა – ეს იგივეა, რაც მუჭით დაკავება. ერთადერთი განსხვავება მათ შორის არის ის, რომ არამსროლელი ხელის ცერა თითი მოეხვევა და გადაეჯაჭვება მსროლელი ხელის ცერა თითს.<br />როგორც კი იარაღს სწორად დაიკავებს, მსროლელი ასწევს ხელებს სასროლ მდგომარეობაში. ამ დროს იგი იყენებს იზომეტრულ ზემოქმედებას. ეს იარაღის სტაბილურობის შესანარჩუნებლად შემუშავებული ცნობილი მეთოდია. ამ დროს მსროლელი ერთი ხელით იარაღს წინ აწვება და, იმავდროულად, არამსროლელი ხელით, იმავე სიძლიერით უკან სწევს მას. ეს წარმოქმნის იზომეტრულ ძალას, რომლის ზემოქმედებაც მსროლელში არ იწვევს კანკალს. სროლის დროს უკუცემის ეს ძალა სიმყარეს ანიჭებს იარაღს და ამცირებს პისტოლეტის ლულის მაღლა აწევას. მსროლელის საყრდენი ხელი მოხრილია, მისი იდაყვი კი – ძირს ჩამოშვებული. მსროლელი ხელი დაჭიმულია, იდაყვი და მაჯა – ჩაკეტილი. მსროლელმა იარაღიდან სროლაში პრაქტიკული სავარჯიშოების შერულებით უნდა იპოვოს იზომეტრული ზემოქმედების საჭირო ზუსტი სიდიდე.<br />მსროლელმა ხელმა ისეთივე ზემოქმედება უნდა მოახდინოს, როგორც არამსროლელმა, წინააღმდეგ შემთხვევაში შედეგი არადამაკმაყოფილებელი იქნება.<br />დამიზნება. საკუთარი (ბუნებრივი) დამიზნების წერტილის გამოყენებამდე მსროლელი უნდა დარწმუნდეს, რომ მას იარაღი სწორად უჭირავს. შემდეგ ის უმიზნებს შორეულ სამიზნეს, ინარჩუნებს ამ პოზიციას და 3-5 წამით ხუჭავს თვალებს. შემდეგ ახელს და ამოწმებს დამიზნების ხაზის მდგომარეობას. თუ დამიზნების წერტილი გადანაცვლებულია, მსროლელმა მისი გასწორების მიზნით უნდა დაარეგულიროს თავისი პოზა. თუ დარღვეულია ვიზირება (დამიზნება), მსროლელმა უნდა დაარეგულიროს იარაღის დაჭერა, რისთვისაც ის იარაღს გადადებს და შემდეგ ხელახლა დაიკავებს. ამ პროცესს ის იმეორებს მანამ, სანამ თვალის გახელისას სამიზნე ხაზისა და სამიზნის მდგომარეობა არ გაუსწორდება ერთმანეთს. სათანადო ვარჯიშის შემდეგ მსროლელი შეძლებს, საკუთარი (ბუნებრივი) დამიზნების წერტილის განსაზღვრას და მის სათანადოდ გამოყენებას. ეს არის იარაღის დაჭერისა და ცეცლის გახსნის ყველაზე თავისუფალი მდგომარეობა.<br />დამიზნება არის ვიზირებაც და ამავდროულად სამიზნე ხაზის გამოყვანაც. ვიზირება – ეს არის იარაღის ნიშნისა (წინა სამიზნის) და სამიზნე თამასის (უკანა სამიზნის) ერთ ხაზზე განთავსება. იარაღის ნიშნის ზედა ნაწილი უნდა მდებარეობდეს სამიზნე თამასის ამონაჭდევის ზედა ნაწილთან ერთ სიმაღლეზე და უნდა იყოს თვალის დონეზე. ზუსტი დამიზნებისათვის მსროლელმა იარაღის ნიშანი უნდა განათავსოს სამიზნე თამასის ცენტრში. შემდეგ მსროლელი ნიშნის თავს მაღლა სწევს და დაბლა უშვებს ისე, რომ ის სამიზნე თამასის თავს გაუსწორდეს.<br />დამიზნების ხაზის გამოყვანა – ეს არის იარაღის ნიშნისა და სამიზნე თამასის ისეთი ფარდობითი განლაგება მიზნის მიმართ, როგორც ამას ხედავს მსროლელი იარაღის მიშვერისას. დამიზნების ხაზი გასწორებულია მაშინ, როცა ნიშანი განთავსებულია მიზნის ცენტრში. თვალი ერთდროულად ფოკუსში იღებს სხვადასხვა მანძილით დაცილებულ მხოლოდ ერთ ობიექტს. ამიტომ თვალი საბოლოოდ ფოკუსირდება იარაღის ნიშანზე (წინა სამიზნეზე). როცა ნიშანი კარგად ჩანს, სამიზნე თამასისა და მიზნის გამოსახულება ბუნდოვანია. სწორი დამიზნებისათვის საჭიროა ფოკუსირება მოხდეს მხოლოდ იარაღის წინა სამიზნეზე. მსროლელის ტყვია მიზანს მოხვდება იმ შემთხვევაშიც კი, თუ დამიზნების ხაზი ოდნავ დაცილებულია ცენტრიდან, მაგრამ რჩება მიზანზე. ეს კი იმაზე მიუთითებს, რომ ვიზირება უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე დამიზნების ხაზის გამოყვანა. ვინაიდან შეუძლებელია იარაღის სრული სტაბილიზაციის უზრუნველყოფა, მსროლელმა ხელი უნდა დააჭიროს სასხლეტს და შეინარჩუნოს სწორი ვიზირება მაშინ, როცა იარაღი მოძრაობს მიზნის ცენტრში და მის გარშემო. იარაღის ეს ბუნებრივი მოძრაობა განიხილება, როგორც ცვალებადობის ველი. მსროლელმა უნდა აკონტროლოს ცვალებადობის ველის საზღვრები სწორი სუნთქვით, სასხლეტზე თითის ნელი დაჭერით, შესაბამისი პოზით და იარაღის სწორი დაკავებით.<br />ვიზირება (გასწორი) ძალიან მნიშვნელოვანი ელემენტია სიზუსტის დასაცავად, ვინაიდან პისტოლეტს და რევოლვერებს დამიზნების მოკლე რადიუსი აქვს. 25 მ მანძილიდან სროლის დროს ნიშნის (წინა სამიზნე) სამიზნე თამასასთან (უკანა სამიზნე) გასწორებისას მიღებული 2,5 მმ-იანი ცდომილება იწვევს 360 მმ-ით გადახრას სამიზნე წერტილიდან. 2,5 მმ-იანი ცდომილება იზრდება მანძილის ზრდასთან ერთად.<br />ნიშანზე ფოკუსირებისას სასხლეტზე თითის სწორი დაჭერა მსროლელს აარიდებს სასხლეტზე არამართებულ, მკვეთრ დაწოლას და დაეხმარება მას ცეცხლის გასახსნელად საჭირო მომენტის განსაზღვრაში. სასურველი შედეგების მისაღებად აუცილებელია ბევრი ვარჯიში.<br />სუნთქვის კონტროლი. მსროლელმა უნდა ისწავლოს სუნთქვის შეკავება სასუნთქი ციკლის ნებისმიერ ეტაპზე, თუკი მას სურს მიაღწიოს ბრძოლის დროს მისთვის ასე აუცილებელ სიზუსტეს. სუნთქვის შეკავება ხდება დამიზნებისა და სასხლეტზე თითის დაჭერისას. მიუხედავად იმისა, რომ თავისთავად ეს თითქოს მარტივი პროცესია, მაინც მოითხოვს კონტროლს და პრაქტიკისას მის ჩვენებას. სუნთქვის სწორად შეკავებისას მსროლელმა უნდა ჩაისუნთქოს, ამოისუნთქოს, შემდეგ ღრმად ჩაისუნთქოს და ამოისუნთქოს იმდენი ჰაერი, რომ თავი იგრძნოს კონფორტულად, დარჩენილი, ამოუსუნთქავი ჰაერი კი შეიკავოს და გახსნას ცეცხლი.<br />სუნთქვისას მყარი მდგომარეობის შენარჩუნება ძალზე ძნელია. ამიტომ მსროლელმა უნდა შეისწავლოს სროლისას სწორი სუნთქვის რეჟიმი - ჩასუნთქვა, შემდეგ ნორმალური ამოსუნთქვა და სუნთქვის შეკავება ბუნებრივი რესპირატორული პაუზის მომენტში. იარაღიდან უნდა მაისროლოს მანამ, სანამ სუნთქვის შეკავებისაგან დისკომფორტს შეიგრძნობდეს.<br />მთელი რიგი მიზნებისათვის მსროლელმა უნდა შეისწავლოს სუნთქვის შეკავება სასუნთქი ციკლის ნებისმიერ ეტაპზე. იმიტაციური ვარჯიშების დროს სუნთქვის კონტროლი მანამ საჭიროებს დამუშავებას, სანამ არ გადაიქცევა სროლის პროცესის ნაწილად.<br />სასხლეტზე თითის დაჭერა. სროლის მომზადების ნებისმიერ სხვა ელემენტთან შედარებით სასხლეტზე თითის არაადეკვატური დაჭერა ყველაზე დიდ ზეგავლენას ახდენს მიზანში მოხვედრაზე. დამიზნება გასროლამდე ჩვეულებრივ იმის გამო ირღვევა, რომ მსროლელი მკვეთრად აჭერს თითს სასხლეტს. სასხლეტზე თითის დაჭერისას ცენტრიდან მცირეოდენმა გადახრამაც კი შეიძლება გამოიწვიოს იარაღის გადაადგილება და ვიზირების (გასწორის) დარღვევა. შეკრთომა ადამიანის ავტომატური რეფლექსია და გამოწვეულია იარაღის უკუქმედების მოლოდინით. სასხლეტზე თითის მკვეთრი, ნაჩქარები დაჭერა არის ზუსტი ცეცხლის გახსნის მცდელობა. ამ მომენტში მსროლელს სურს ცეცხლის გახსნა ზუსტად იმ მომენტში, როცა ნიშანი და სამიზნე თამასა შეთავსებულია მიზანთან.<br />სასხლეტზე თითის დაჭერა – ეს არის სასხლეტი თითის უკან მიმართული დამოუკიდებელი მოძრაობა და ზემოქმედება სასხლეტ კაუჭზე. ეს მოძრაობა ხორციელდება დამიზნების ხაზის დარღვევის გარეშე. დასაწყისში სასხლეტი კაუჭი თავისუფლად იწევს უკან, შემდეგ მასზე ნელი, თანაბარი დაჭერა გრძელდება, სანამ ჩახმახი არ იმოქმდებს. თუ სასხლეტზე თითის ნელი დაჭერა მართებულად განხორციელდა, მსროლელს არ ეცოდინება, როდის იმოქმედებს ჩახმახი, ამიტომ ის არ შეკრთება, არ გადაიხრება და არ ააცილებს ტყვიას. ინსტრუქტორებმა ახალბედა მსროლელებს უნდა შეასწავლონ იარაღის უკუმოქმედების (უკუცემის) მოლოდინის გადალახვა. სროლის ძირითადი პრინციპების სწორად გამოყენება ეხმარება მსროლელს ამ ტენდენციის დაძლევაში.<br />სასხლეტზე თითის სწორად დაჭერა ხდება მაშინ, როდესაც ის სასხლეტის კაუჭს ეხება თითის წვერსა და მეორე სახსარს შორის არსებული ადგილით (თითი არ უნდა შეეხოს იარაღის სხვა ადგილებს). კონტაქტის ადგილი დამოკიდებულია მსროლელის საჩვენებელი თითის სიგრძეზე. თუ საჩვენებელი თითით ზემოქმედება ხდება სასხლეტი კაუჭის ან იარაღის მარჯვენა მხარეს, ტყვია წავა შედარებით მარცხნივ. ეს დაკავშირებულია თითების ნორმალურ სახსრულ მოძრაობასთან: როცა მარჯვენა ხელის თითები მჭიდროდაა შეტყუპებული და რაიმე საგან მაგრად უჭერს, ისინი მექანიკურად ბრუნდება მარცხნივ (ცაციასთან იქნება პირიქით). მსროლელი უნდა მოერიდოს თითის დაჭერას სასხლეტის მარჯვენა ან მარცხენა მხარეზე – საჩვენებელი თითი სასხლეტს ცენტრში უნდა დააჭიროს. იმიტაციური ვარჯიშები აუმჯობესებს მსროლელის უნარს, თავისუფლად ამოძრაოს საჩვენებელი თითი იარაღის ტარზე ზედმეტი ძალდატანების გარეშე.<br />კარგი მსროლელი ინარჩუნებს იარაღის სამიზნეს მიზნის ცენტრთან რაც შეიძლება ახლოს და გასროლამდე განაგრძობს სასხლეტზე თითის დაჭერას. ცუდი მსროლელი ცდილობს `დაიჭიროს სამიზნე~ იმ მომენტში, როდესაც სამიზნე ხაზი აცდენილია მიზანს, დაისვრის დაუფიქრებლად. ზოგჯერ ასეთ გასროლას უწოდებენ `თავდასხმას ჩასაფრებიდან~. ამ დროს ხდება სასხლეტზე თითის სწრაფი გამოკვრა.<br />მსროლელმა გასროლამდე, გასროლის მომენტშიც და მის შემდეგაც უნდა შეინარჩუნოს დამიზნების ხაზი. მებრძოლმა გასროლის შემდეგაც (ვაზნის აალების შემდეგაც) უნდა გააგრძელოს საჩვენებელი თითის უკან მოძრაობა. ვაზნის აალების შემდეგ სასხლეტის სწრაფად გათავისუფლების შემთხვევაში გასროლა არაზუსტი იქნება და ტყვია ასცდება მიზანს.<br />პისტოლეტ M9-ს სასხლეტზე ზემოქმედების ძალა ხელით შეყენებულ ჩახმახში – 2,49 კმ-ის ტოლია, ხოლო თვით შეყენებისას – 5,4 კმ. მსროლელს უნდა ახსოვდეს არჩეული სროლის სახეობა. მან უნდა ივარჯიშოს სასხლეტზე თითის დაჭერაში და გამოიმუშავოს სროლის თითოეული ამ სახეობისათვის საჭირო უნარ-ჩვევები.<br />მიზნის დაზიანება. როდესაც საქმე გვაქვს რამდენიმე მიზანთან, პირველად ზიანდება უახლოესი და ყველაზე სახიფათო მიზანი, რომელსაც ორ ტყვიას ესვრიან. როგორც წესი, ამას უწოდებენ `ორმაგ ხაფანგს~. შემდეგ მსროლელი გადაინაცვლებს მეორე მხარეს და ნიშანს და სამიზნე თამასას უმიზნებს დასაზიანებელ ობიექტს, ფოკუსირდება წინა სამიზნეზე, აჭერს თითს სასხლეტზე და გაისვრის. მიზნების დაზიანებისას ჯარისკაცმა უნდა უზრუნველყოს მსროლელი ხელის იდაყვისა და მაჯის ურყეობა. თუ მსროლელი ააცილებს პირველ სამიზნეს, ის გადაერთვება მეორე მიზნის დაზიანებაზე, შემდეგ კი ისევ პირველს უბრუნდება და უხსნის ცეცხლს.<br />სროლის შესწავლის დასაწყისში ჯარისკაცს შეიძლება ჰქონდეს იარაღის უკუქმედების შიში. დამწყებმა მსროლელმა უნდა იცოდეს ამის შესახებ. უკუქმედების მოლოდინის რეაქციამ სროლის დროს ან უშუალოდ სასხლეტზე თითის დააჭერისას შეიძლება გამოიწვიოს კუნთის შეკუმშვა. მსროლელი შეიძლება შეეცადოს იარაღის უკუქმედებასთან გამკლავებას და მის მოლოდინში ან სროლაზე რეაგირებისას პისტოლეტი ან რევოლვერი დაბლა დასწიოს. ნებისმიერ შემთხვევაში ტყვია მიზანს ასცდება. ჯარისკაცებში იარაღის უკუცემის შიშის გამოსავლენად და შემდეგ მის დასაძლევად საუკეთესო მეთოდია `ტყვია - ფუჭი ტყვია~-ს მეთოდი (ამ დროს სავაზნე კოლოფში იტენება როგორც ფუჭი, ასევე ნამდვილი ტყვიები. როგორც წესი, მსროლელმა არ იცის ამის შესახებ). სასხლეტის სწრაფად გამოკვრა ხდება იმ შემთხვევაში, როდესაც ჯარისკაცი ხედავს, რომ ობიექტი მიზანშია ამოღებული და ჩქარობს გაისროლოს, ვიდრე მას მხედველობიდან დაკარგავს. ეს განსაკუთრებით პრობლემურია, მაშინ, როცა ჯარისკაცი სწავლობს სამიზნე ხაზის მდგომარეობის სწრაფად გამოყენებას.<br />ე.წ. `ვარდნა~ გამოწვეულია იმით, რომ მსროლელი სასხლეტის სწრაფად გამოკვრის თავიდან ასაცილებლად კუმშავს კუნთს ხელისგულის ზედაპირის პროქსიმალურ ნაწილში. მსროლელი, რომელსაც სასხლეტის სწრაფად გამოკვრასთან დაკავშირებით ჰქონდა პრობლემები, ხშირად ცდილობს დაშვებული შეცდომის გამოსწორებას და კუმშავს ხელის მტევნის ბოლოს, რაც თავის მხრივ იწვევს მიზნიდან გადახრას და ტყვია ხვდება მიზნის ზედა ნაწილს (მსროლელი ხელის მხარეს). ყველა მსროლელს შეუძლია დაშვებული შეცდომების გამოსწორება, თუ ის გააცნობიერებს და სწორად დააჭერს თითს სასხლეტზე.<br />პოზიციები. ჩათვლით (საკვალიფაციო) სროლებს აწარმოებენ დგომელა, ჩოქელა და ჩამჯდარი პოზიციიდან. ჯარისკაცი უნდა მომზადდეს სროლის ყველა ქვემოთ მოყვანილი პოზიციიდან სროლაში ისე, რომ მისმა მოქმედებებმა ბუნებრივი მოძრაობების სახე მიიღოს, როგორც კვალიფიციური, ასევე საბრძოლო სროლებისას. მიუხედავად იმისა, რომ ყველა ეს პოზიცია ბუნებრივია, საჭიროა ხანგრძლივი ვარჯიში, იმისათვის, რომ ჯარისკაცი შეეჩვიოს ამ მოძრაობებს. მებრძოლს უნდა შეეძლოს, სწრაფად და ავტომატურად დაიკავოს ამ პოზიციებიდან ნებისმიერი მდგომარეობა. პისტოლეტიდან სროლის წესები ჯარისკაცისგან მოითხოვს, გამოიყენოს მთელი ეს ცოდნა სტრესულ მდგომარეობაში და მტერთან სახიფათო სიახლოვეში ყოფნისას. მიზანში სროლის დროს სასიცოცხლო მნიშვნელობა აქვს მებრძოლის მიერ სწორი პოზიციის შერჩევას.<br />პოზიციაში `პისტოლეტი მზადყოფნაშია~, ჯარისკაცს იარაღი უჭირავს ცალ ხელში. მხარი ტანთან და წინამხართან დაახლოებით 450-იანი კუთხით უნდა იყოს მიჭერილი. ჯარისკაცმა წინ გადაადგილების დროს იარაღი მიზნის ცენტრისკენ უნდა მიმართოს.<br />დგომელა უსაყრდენო მდგომარეობიდან სროლისას ჯარისკაცი აკვირდება მიზანს. მან უნდა გაშალოს ფეხები მისთვის მოსახერხებელ პოზიციაზე, დაახლოებით მხრების სიგანეზე. შემდეგ მსროლელ ხელს წინ მიმართავს და იარაღს ორივე ხელით იჭერს. `მსროლელი ხელის~ იდაყვი და მაჯა მყარადაა შეკრული და მიმართულია მიზნის ცენტრისკენ. სხეული გამართულია და ოდნავ წინ არის წახრილი.<br />ბრძოლის დროს ჯარისკაცს შეიძლება არ ჰქონდეს საკმარისი დრო სასურველი პოზიციის შესარჩევად. საფარიდან სროლის დროს მებრძოლს შეიძლება მოუწიოს სროლისათვის საჭირო პოზიციის არსებულ საფართან მისადაგება.<br />ჩოქელა პოზიციიდან სროლისას მსროლელის ის მუხლი უნდა ეყრდნობოდეს მიწას, რომელი მხრიდანაც ხდება გასროლა. ამ დროს მუხლი ასრულებს ტანის ძირითადი საყრდენის ფუნქციას. ტერფი ვერტიკალურადაა მოთავსებული და გამოიყენება, როგორც ძირითადი საყრდენი საჯდომის ქვეშ. ტანის მთელი სიმძიმე მოდის ქუსლსა და თითებზე. არამსროლელი ხელის იდაყვი დაყრდნობილია იმ ფეხის მუხლზე, რომელზეც ჩაჩოქილია მსროლელი. სროლისათვის გამოიყენება იარაღის ორივე ხელით დაჭერა. მსროლელი ხელი გაჭიმულია, მისი იდაყვი და მაჯა კი შეკრულია, რათა უზრუნველყოს ხელის საიმედო კონტროლი.<br />ჩამჯდარი მდგომარეობა გამოიყენება ახლო მანძილზე უეცრად გამოჩენილ მიზანთან შეტაკებისას. იარაღის უკუქმედების შემდეგ პოზიციის სწრაფად აღსადგენად ჯარისკაცმა ტანი წინ მიმართულ ფეხისწვერებს უნდა დააყრდნოს (მოკრივის პოზა), მუხლები ოდნავ მოხაროს და სხეული წინ გადაწიოს. ფეხები უნდა იყოს პოზიციაში, რომელიც ჯარისკაცს საშუალებას მისცემს, მიზნის მიმართულებით გადადგას ნაბიჯი. იარაღი მიმართულია პირდაპირ მიზანში, ხოლო მსროლელი ხელის იდაყვი და მაჯა დაფიქსირებული. ამ პოზიციის ასათვისებლად საჭიროა მუდმივი ვარჯიში, რადგან ბრძოლის დროს წარმოქმნილ სტრესულ პირობებში სხეული ავტომატურად იხრება და მებრძოლს უნდა შეეძლოს ამ მდგომარეობიდან სროლა. აგრეთვე ეს საუკეთესო პოზიციაა წარმოებული ცეცხლის მიმართულების სწრაფად შესაცვლელად.<br />წოლელა მდგომარეობიდან სროლისას ჯარისკაცი უნდა დაწვეს მიწაზე სახით მიზნისაკენ, ხელები წინ გაიშვიროს, თან ისე, რომ მსროლელი ხელი მყარად ეკავოს. მაღლა განლაგებულ მიზნებზე სროლისათვის მსროლელის ხელები შეიძლება ოდნავ მოშვებულ მდგომარეობაში ჰქონდეს. ერთეული და ზუსტი სროლის წარმოებისას იარაღის კონდახი მიწას უნდა ეყრდნობოდეს. არამსროლელი ხელის თითები მებრძოლმა მსროლელი ხელის თითებს უნდა შემოჰხვიოს. ამ დროს მისი მზერა წინ უნდა იყოს მიმართული.<br />ფეხზე დგომელა პოზიციიდან სროლისას გამოიყენება საყრდენი (თუკი არსებობს). მაგალითად, ხე ან კედელი. ჯარისკაცი დგას საფარის უკან და მსროლელი მხარი გასწორებული აქვს საფარის კიდესთან ერთ ხაზზე. არამსროლელი ხელის მუშტის სახსრები განთავსებულია თვალების დონეზე, საფარის კიდის საპირისპიროდ. მსროლელი ხელის იდაყვი და მაჯა დაფიქსირებულია. ჯარისკაცი არამსროლელი მხრიდან წინ გასწევს ფეხს და ჩექმის ცხვირს მიაბჯენს საფარის ძირს.<br />ჩოქელა მდგომარეობაშიც შეიძლება სროლა საყრდენი ზედაპირის არსებობისას. ამ შემტხვევაში საყრდენად გამოდგება, მაგალითად, დაბალი კედელი, ქვები ან მანქანა. ჯარისკაცი დგება მუხლზე და მიწაზე მიზნის მიმართულებით დგამს მეორე ფეხს (არამსროლელ მხარეს). გაშლილი ხელები ეყრდნობა არსებულ საფარს. მსროლელის ხელის იდაყვი და მაჯა დაფიქსირებულია. არამსროლელი ხელი განთავსდება მსროლელი ხელის საყრდენად მუჭის გარშემო, შემდეგ კი არამსროლელ მხარეს იდაყვით დაეყრდნობა მუხლს.<br />ზუსტი საბრძოლო სროლის ხელოვნება<br />მას შემდეგ, რაც ჯარისკაცი მიიღებს გამოცდილებას და დაეუფლება სროლის ძირითად მეთოდებს, იწყებს უფრო რთული საბრძოლო სროლის ხერხ-ილეთების შესწავლას. პისტოლეტის ან რევოლვერის ძირითადი დანიშნულებაა ახლო მანძილიდან მოწინააღმდეგის სწრაფი და ზუსტი ცეცხლით დაზიანება. შეტაკებისას იმარჯვებს არა ის, ვინც პირველად გაისვრის, არამედ ის, ვინც პირველი განახორციელებს ზუსტ გასროლას. შეტაკებისას ჯარისკაცმა უნდა გამოიყენოს იარაღის სამიზნე, თუ რა თქმა უნდა მოწინააღმდეგე არ იმყოფება ძალზე ახლო მანძილზე და შეუძლია ხელით მისწვდეს მებრძოლის იარაღს.<br />სროლის ტექნიკა. ხელის და თვალის კოორდინაცია ყველა ჯარისკაცისთვის არ არის ბუნებრივი ინსტიქტური უნარი. ჩვეულებრივ, ეს არის სწავლების შედეგად მიღებული გამოცდილება. რაც უფრო მეტს ვარჯიშობს ჯარისკაცი თვალის დონეზე იარაღის აწევაში და სამიზნე ხაზის მყისიერი – მდგომარეობის მიღებაში, მით უფრო ბუნებრივად გამოდის დამიზნება.<br />საბოლოოდ, ცოდნა და მოხერხების უნარი იმ ზომამდე იზრდება, რომ ჯარისკაცს მიზანში ზუსტი სროლა სიბნელეშიც კი შეუძლია. თითოეულ ჯარისკაცს ეს უნდა ესმოდეს და შეისწავლოს, თუ როგორ მიაღწიოს მაღალ შედეგებს. ცუდი კოორდინაციის მქონე ჯარისკაცს შეუძლია წარმატებას მიაღწიოს მხოლოდ ინსტრუქტორის დახმარებით. თითოეულ ადამიანს აქვს მიზანზე მითითების უნარი. ვინაიდან საჩვენებელი თითის მიმართულება ობიექტზე და იარაღის მიმართულება მიზანზე თითქმის ერთნაირია, ამ ორი მოქმედების კომბინაცია სავსებით ბუნებრივია. თუ შევასწავლით ჯარისკაცს ამის გამოყენებას სროლის დროს, ის მიაღწევს წარმატებას და შეძლებს ბრძოლის ველზე მოწინააღმდეგის დამარცხებას. როგორც კი სასურველი ობიექტი ხვდება მხედველობის არეში, თვალები ინსტინქტურად ფოკუსირდება მის ცენტრში. მას შემდეგ, რაც ობიექტი დაფიქსირებულია, მსროლელი უმიზნებს მის ცენტრს, ფოკუსირდება წინა სამიზნეზე და ნელა აჭერს ხელს სასხლეტს. მოწინააღმდეგის დაზიანების საწინდარი არის მიზნის ცენტრზე ფოკუსის შენარჩუნება. იარაღის ნიშანზე ფოკუსირება უწყვეტად, მთელი სროლის განმავლობაში უნდა გაგრძელდეს.<br />დამიზნებისას ჯარისკაცი ინსტინქტურად უმიზნებს ობიექტის იმ ნაწილს, რომელზედაც ფოკუსირებულია მისი მზერა. როცა თითი მიაღწევს სასურველ პოზიციას, ტვინიდან წამოსული იმპულსი ხელსა და მაჯას აიძულებს, შეჩერდეს. თუ ჯარისკაცი მზერას გადაანაცვლებს ახალ ობიექტზე ან ობიექტის სხვა ნაწილზე, საჩვენებელი თითი და ხელის მტევანიც გადაინაცვლებენ ამ წერტილზე. ეს თანდაყოლილი თვისებაა, რომელიც ჯარისკაცმა შეიძლება გამოიყენოს სწრაფი და ზუსტი დამიზნებისათვის. ეს ინსტინქტი ცნობილია, როგორც ხელისა და თვალის კოორდინაცია.<br />ჩვეულებრივ, სროლისას, თუ მოწინააღმდეგე ახლო მანძილზეა, მსროლელს ცოტა დრო აქვს სამიზნე ხაზის მდგომარეობის მართებულად დასაყენებლად. მიზნის სწრაფი განადგურების მეთოდი (ან ბუნებრივი დამიზნების წერტილი) ყოველთვის არ იძლევა იმის გარანტიას, რომ პირველივე გასროლა მოხვდება მიზანს. შერჩეულ დამიზნების ხაზსა და მიზნის სწრაფი განადგურების მეთოდს შორის `კომპრომისი~ ცნობილია, როგორც `დამიზნების ხაზის სწრაფი გასწორება~. როცა ჯარისკაცი იარაღს სწევს თვალის დონეზე, მისი ფოკუსი მოწინააღმდეგიდან წინა სამიზნეზე ინაცვლებს, ამის შემდეგ მან უნდა გაასწოროს ნიშანი და სამიზნე თამასა ხელის მარცხვნივ და მარჯვნივ და არა აუცილებლად ზემოთ და ქვემოთ მოძრაობით. სასხლეტზე დაჭერა ხდება მაშინ, როცა ნიშანი თავის ადგილზეა და სასხლეტს გამოკრავენ, როცა მოხდება `დამიზნების ხაზის სწრაფი გასწორება~. თავიდან ამ მეთოდს ეჩვევიან ნელ-ნელა და გამოცდილების მიღებასთან ერთად თანდათან აჩქარებენ მოძრაობას.<br />5 მ-ზე ახლოს მყოფი მტრის წინააღმდეგ იყენებენ ჩქარ და ჩაწერტებულ ცეცხლს. სროლის ეს მეთოდი გამოსადეგია ღამით სროლის დროსაც. ამ დროს იარაღი უჭირავთ ორივე ხელით. იარაღი მიაქვთ ტანთან ნიკაპის დონეზე და შემდეგ გასწევენ წინ, სანამ ხელები ბოლომდე არ გასწორდება. ხელები და ტანი წარმოქმნის სამკუთხედს. იარაღის წინ გაწევისას მსროლელმა შეიძლება წარმოიდგინოს, თითქოს მასსა და მოწინააღმდეგეს შორის არსებობს ყუთი, რომელსაც ის `უყრის~ თავის იარაღს. სასხლეტზე თითის მსუბუქად დაჭერის პარალელურად ხდება იდაყვების გასწორება.<br />სწრაფ დამიზნებას იყენებენ მაშინ, როცა მოწინააღმდეგე იმყოფება 5-10 მეტრის დაშორებით. სროლის ეს მეთოდი გამოიყენება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მსროლელს არა აქვს საკმარისი დრო ზუსტი დამიზნებისათვის. საცეცხლე საჭირო პოზიცია იგივეა, რაც ჩქარი და ჩაწერტებული დამიზნებით სროლისას. დროის ეკონომიის მიზნით, დამიზნება რეგულირდება მარცხნივ და მარჯვნივ და არა ზემოთ და ქვემოთ. მსროლელმა მეცადინეობის შედეგად სწორად უნდა განსაზღვროს ნიშნის მდგომარეობა დასამიზნებელ ჩარჩოში და დაადგინოს, თუ საით უნდა იყოს მიმართული წინა სამიზნე, რომ ნასროლი ტყვია მკერდში მოხვდეს მოწინააღმდეგეს.<br />მიზნის დაზიანება. ახლო მანძილზე ბრძოლის დროს ჯარისკაცს, როგორც წესი, არ აქვს იმის დრო, რომ სრულფასოვნად გამოიყენოს ზუსტი სროლის ყველა ძირითადი ხერხ-ილეთი. სროლის შემდეგ მებრძოლმა ხშირად არ იცის, მოხვდა თუ არა მიზანს მის მიერ ნასროლი ტყვია. ამიტომ მან მიზანს ორჯერ უნდა ესროლოს. ამას ეწოდება `ორმაგი დარტყმა~ (ორი თანმიმდევრული გასროლის მეთოდი). თუ მტერი მაინც აგრძელებს შეტევას, საჭიროა ორი დამატებითი გასროლა მენჯის არეში, სხეულის საყრდენი სტრუქტურის დასაშლელად, რასაც მოწინააღმდეგის ძირს დაცემა მოჰყვება.<br />ახლო მანძილზე ბრძოლისას მოწინააღმდეგემ შეიძლება შეუტიოს ყველა მხრიდან. ასეთ ვითარებაში ჯარისკაცს შეიძლება არ ჰქონდეს საკმარისი დრო, რომ სიტუაციის შესაბამისად მუდმივად იცვალოს პოზიცია. ჩამჯდარი ან ჩოქელა პოზიციიდან 360-ით შემობრუნების მიზანია ცეცხლის წარმოება ყველა მიმართულებით, ფეხების ადგილიდან დაუძვრელად.<br />360-ით სრული შემობრუნებისას ჩამჯდარი მსროლელი რჩება საწყის მდგომარეოაბში, ერთმანეთის მიმართ თითქმის პარალელურად მდგომი ფეხებით (ქვემოთ მოყვანილი ინსტრუქციები განკუთვნილია მარჯვენა ხელით მსროლელთათვის). სროლისას ყოველთვის ხდება იარაღის ორივე ხელით დაკავება, გამონაკლისს წარმოადგენს სროლა მარჯვენა მხრიდან. ბუნებრივია, რომ შემობრუნება ხდება წამოწეული ტერფით.<br />სროლა მარცხენა მხრიდან. ამ შემთხვევაში სხეულის ზედა ნაწილი ბრუნდება მარცხნივ და იარაღი მიმართულია მარცხნივ და უკან, ორივე ხელი იდაყვებში მოხრილია, ამასთან, მარცხენა იდაყვი მარჯვენაზე მეტად.<br />მარცხნივ დამიზნება. ამ დროს ჯარისკაცის სხეულის ზედა ნაწილი მარჯვნივ ბრუნდება. მსროლელი ხელი წინ იჭიმება, მეორე ხელი კი ოდნავ მოხრილია.<br />წინ დამიზნების დროს მებრძოლი სხეულის ზედა ნაწილს აბრუნებს ფრონტისაკენ და ასწორებს მარცხენა ხელს. ორივე ხელი წინ არის გამართული.<br />მარჯვნივ დაზიანება. მსროლელი სხეულის ზედა ნაწილს აბრუნებს მარჯვნივ და ორივე იდაყვს ხრის. მარჯვენა იდაყვი მარცხენასთან შედარებით უფრო მეტად იხრება.<br />დამიზნება მარჯვნივ და უკან: მებრძოლი აგრძელებს სხეულის ზედა ნაწილის შემობრუნებას მარჯვნივ მანამ, სანამ შემდეგი მოძრაობა უკვე მოუხერხებელი იქნება. შედეგად მარცხენა ხელი თავისუფლდება ხელის მტევნის შებოჭვისგან და სროლას მარჯვნიდან უკან აწარმოებს მხოლოდ მარჯვენა ხელი.<br />ჩოქელა მდგომარეობიდან სროლის დროს 360-ით შემობრუნებისას (როცა მსროლელი ისვრის მარჯვენა ხელით) მებრძოლს იარაღი ყოველთვის ორივე ხელით უკავია. სროლისთვის გამოიყენება პოზიცია – ჩოქელა უსაყრდენო მდგომარეობა.<br />დამიზნება მარცხენა მხარეს. სხეულის ზედა ნაწილი ბრუნდება მარცხნივ მოსახერხებელ პოზიციამდე. იარაღი მიმართულია მარცხნივ. ორივე იდაყვი მოხრილია, ამასთან მარცხენა - მეტად, ვიდრე მარჯვენა.<br />პირდაპირი დამიზნება. ჯარისკაცის სხეულის ზედა ნაწილი პირდაპირ არის მიმართული; მებრძოლი იკავებს სტანდარტულ ჩოქელა უსაყრდენო მდგომარეობას. ამ დროს მარჯვენა (მსროლელი) ხელი წინ არის გაჭიმული და მარცხენა იდაყვი ოდნავ მოხრილია.<br />დამიზნება მარჯვენა მხარეს. ამ მდგომარეობიდან სროლის დროს მებრძოლი წინ მიმართული ხელებით მარჯვნივ შებრუნდება.<br />დამიზნება უკან. ამ შემთხვევაში მებრძოლის სხეულის ზედა ნაწილი აგრძელებს შემობრუნებას მარჯვნივ, მარჯვნივ შემოაბრუნებს მარცხენა მუხლსაც და დებს მიწაზე. შემდეგ ასწევს მარჯვენა მუხლს მიწიდან და წინ გასწევს. მარჯვენა ხელი გამართულია, მარცხენა – მოხრილი. ილეთის შესრულების შემდეგ ჩოქელა პოზიციიდან სროლის მიმართულება საპირისპიროდ იცვლება.<br />ხელახალი დამიზნება მარჯვენა მხარეს. ამ ილეთის შესრულებისას მებრძოლი აგრძელებს სხეულის ზედა ნაწილის მარჯვნივ მობრუნებას. მისი ორივე იდაყვი გამართულია, სანამ ტანი არ მიაღწევს იმ წერტილს, რომლის ზღვარს იქითაც ვერ შეძლებს თავისუფალ მოძრაობას. ამ მოძრაობის შემდეგ მარცხენა ხელი გათავისუფლდება მუშტის შებოჭვისაგან და მსროლელი, რომელსაც იარაღი ცალ ხელში უჭირავს, მარჯვნივ ხსნის ცეცხლს.<br />იარაღის დატენვა<br />წლების განმავლობაში იარაღის დატენვას სათანადო ყურადღება არ ექცეოდა, სანამ არ შეამჩნიეს, რომ ზოგჯერ ჯარისკაცების დაღუპვის მიზეზი ჩამოვარდნილი სავაზნე კოლოფები, აცახცახებული ხელები, სავაზნე კოლოფების უკუღმა დამაგრების მცდელობა ან იარაღის ცარიელი სავაზნე კოლოფებით დატენვა იყო. სიცოცხლისათვის სახიფათო სტრესულ ვითარებაში ჯარისკაცმა შეიძლება გააკეთოს ის, რასაც ჩვეულებრივ არასდროს გააკეთებდა. ამ ტიპის შეცდომების თავიდან ასაცილებლად საჭიროა ინტენსიური და მუდმივი წვრთნა.<br />ჯარისკაცმა უნდა გამოიმუშაოს მჭიდების სავაზნე ჩანთებით ტარების მტკიცე ჩვევა. ყველა სავაზნე კოლოფი ტყვიებით ქვემოთ უნდა იყოს მიმართული, ხოლო სავაზნე ჩანთა წინ და სხეულის ცენტრში ჰქონდეს მოთავსებული. ასევე ძალიან მნიშვნელოვანია იმის ცოდნა, როდის არის აუცილებელი იარაღის დატენვა. როცა ამის საშუალება აქვს, ჯარისკაცმა უნდა დათვალოს დახარჯული ვაზნები, თუმცა ახლო მანძილზე ბრძოლისას შესაძლებელია ანგარიში აერიოს. ამ შემთხვევაში ჯარისკაცმა უნდა იცოდეს, რომ პისტოლეტიდან უკანასკნელი გასროლის დროს იარაღის უკუქმედება განსხვავებული თავისებურებით ხასიათდება და უნდა ისწავლოს ამ თავისებურების დაფიქსირება.<br />სავაზნე კოლოფი უნდა შეიცვალოს მაშინ, როცა მჭიდში დარჩენილია 2 ვაზნა: ერთი – სავაზნე კოლოფში და ერთიც – ლულაში. ეს დაეხმარება ჯარისკაცს და კრიტიკულ სიტუაციაში ის არ აღმოჩნდება მოწინააღმდეგის პირისპირ დაცლილი იარაღით ხელში. დატენვა უფრო სწრაფად ხდება, როდესაც ტყვია იმყოფება სავაზნეში, რადგან ამ შემთხვევაში არ არის საჭირო საკეტის შეყენება.<br />ჯარისკაცს საიმედოდ უნდა ეჭიროს სავაზნე კოლოფი, რომ თავიდან აიცილოს მჭიდის დავარდნა ან მისი იარაღში დამაგრებისას წარმოქმნილი სხვა სირთულეები. თითების სახსრები სხეულისკენ უნდა იყოს მიმართული და ხელის მტევანი რაც შეიძლება კარგად უნდა შემოეხვიოს მჭიდს. სავაზნე ჩანთიდან სავაზნე კოლოფის ამოღებისას საჩვენებელ თითს ათავსებენ სავაზნე კოლოფის წინა ნაწილზე, რაც შეიძლება მაღლა. საჩვენებელი თითი ასევე გამოიყენება მჭიდის იარაღზე დამაგრების დროს.<br />თითოეულმა ჯარისკაცმა უნდა იცოდეს, დატენვის რომელი მეთოდი გამოიყენოს კონკრეტულ ტაქტიკურ ვითარებაში. არსებობს დატენვის 3 ხერხი: სწრაფი, ტაქტიკური და ცალი ხელით. სწრაფი დატენვა გამოიყენება იმ შემთხვევაში, თუ ჯარისკაცის სიცოცხლე საფრთხეშია და ყოველ წამს გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს. ტაქტიკური დატენვა გამოიყენება, როდესაც ჯარისკაცს მეტი დრო აქვს და საჭიროა გამოცვლილი სავაზნე კოლოფის შენარჩუნება, ვინაიდან მასში კიდევაა დარჩენილი ვაზნები ან შესაძლებელია მისი გამოყენება შემდგომში. ცალი ხელით დატენვა ხდება იმ შემთხვევაში, თუ ჯარისკაცი ხელშია დაჭრილი.<br />სწრაფი დატენვისას ჯარისკაცი ყოფს ხელს ჩანთაში და ამოწმებს შემდეგი მჭიდის არსებობას. შემდეგ ჯარისკაცი იღებს ჩანთიდან სავაზნე კოლოფს და ამავდროულად იარაღიდან გამოაქვს გამოყენებული მჭიდი, რომელიც შეიძლება დააგდოს მიწაზე. ამ მოქმედების შესრულების მერე ჯარისკაცი წესის მიხედვით დაამაგრებს სათადარიგო მჭიდს და საჩვენებელი თითით მიმართავს მას გადამცემში. საჭიროების შემთხვევაში უნდა შეაყენოს საკეტი. ამის შემდეგ, თუ დრო იძლევა ამის საშუალებას, ჯარისკაცი იღებს მიწაზე დაგდებულ სავაზნეს და ჯიბეში იდებს (და არა სავაზნე ჩანთაში), რათა არ აერიოს დატენილ მჭიდებში.<br />ტაქტიკური დატენვისას ჯარისკაცი ყოფს ხელს ჩანთაში და ამოწმებს სათადარიგო მჭიდის არსებობას. შემდეგ იღებს ახალ სავაზნეს ჩანთიდან. ღილაკზე თითის მიჭერით გამოყენებული სავაზნე ვარდება არამსროლელი ხელისგულზე, ანუ იმავე ხელზე, რომელსაც უჭირავს სათადარიგო სავზნე. შემდეგ ჯარისკაცმა იარაღში უნდა ჩადგას სათადარიგო სავაზნე და საჩვენებელი თითით წესის მიხედვით მიმართოს გადამცემში. საჭიროების შემთხვევაში უნდა შეაყენოს საკეტი. გამოყენებულ სავაზნე კოლოფს ჯარისკაცი იდებს ტანსაცმლის ჯიბეში იმისთვის, რათა არ აერიოს ჩანთაში არსებულ დატენილ სავაზნეებში.<br />იარაღის ცალი ხელით (მარჯვენა) დატენვისას ჯარისკაცი ცერა თითს აჭერს სავაზნეს გასათავისუფლებელ ღილაკს, შემდეგ ცერა თითით დამცველის სასხლეტს აყენებს `ON~ (`გახსნილია~) მდგომარეობაში. შემდეგ იარაღს დებს პისტოლეტის ბუდეში (შენიშვნა: თუ იარაღის ბუდეში მოთავსება ვერ ხერხდება, მებრძოლი იარაღს იდებს წვივის კუნთსა და ბარძაყს შორის) და მჭიდს ცვლის. შემდეგ იარაღს ისევ ამოიღებს ბუდიდან და, თუ საკეტი წინა მდგომარეობაშია, ცერა თითით გამოსწევს დამცველს ან წინ გადაწევს მას, თუ უკანა მდგომარეობაში. იმ შემთხვევაში, თუ იარაღის ცალი ხელით დატენვისას ჯარისკაცი იყენებს მარცხენა ხელს, მან სავაზნის გასათავისუფლებელ ღილაკს შუა თითი უნდა მიაჭიროს. დამცველს ცერა თითით აყენებენ `ON~ მდგომარეობაში, თუ საკეტი წინა მდგომარეობაშია. .45 კალიბრიანი პისტოლეტის გამოყენებისას მებრძოლმა ცერა თითი უნდა გადაიტანოს იარაღის მარცხენა მხარეს. ამის შემდეგ ჯარისკაცი აბრუნებს იარაღს ბუდეში. (შენიშვნა: თუ იარაღის ბუდეში მოთავსება შეუძლებელია, იარაღი შეიძლება მოთავსდეს წვივის კუნთსა და ბარძაყს შორის). მსროლელი ცვლის მჭიდს და იღებს იარაღს ბუდიდან. შემდეგ ცერა თითით ათავისუფლებს დამცველს, თუ საკეტი წინა მდგომარეობაშია, ან საკეტის გათავისუფლების ბერკეტს გადასწევს შუა თითით, თუ ის უკანა მდგომარეობაშია.<br />სროლა ცუდი ხილვადობის პირობებში<br />ცუდი ხილვადობა აძნელებს სროლას ნებისმიერი იარაღიდან, რადგან ჩრდილებმა შეიძლება შეცდომაში შეიყვანოს ჯარისკაცი. ეს ძირითადად ხდება დაბნელებამდე 30 წუთის განმავლობაში და 30 წუთი გარიჟრაჟამდე. იმ შემთხვევაშიც კი, როცა მებრძოლები იყენებენ ახლო მანძილზე მოქმედების იარაღს, სიბნელე და ცუდი ხილვადობა აქვეითებს მის ეფექტურობას. ამის გამოსასწორებლად, ჯარისკაცმა უნდა გამოიყენოს ღამის ხედვის სამი პრინციპი:<br />– სიბნელესთან შეგუება არის პროცესი, რომლის შედეგადაც ცუდი ხილვადობის პირობებში ყოფნისას ჯარისკაცს შეუძლია დაინახოს და გაარჩიოს საგნები. თვალებს სიბნელესთან 98%-ით შესაგუებლად, როგორც წესი, 30 წთ სჭირდება.<br />– დღისით ადამიანი ობიექტს პირდაპირ და მკაფიოდ ხედავს, ღამით კი ობიექტის დანახვა შესაძლებელია მხოლოდ რამდენიმე წამით. ობიექტის სიბნელეში დასანახად მებრძოლმა კონცენტრაცია უნდა გააკეთოს მასზე და ამავე დროს 6-10-ით გვერდით გადაიტანოს მზერა.<br />– სკანირება არის ობიექტის ან სივრცის გარშემო მსროლელის თვალების ხანმოკლე, მძაფრი არარეგულარული მოძრაობა ყოველ 4-10 წამში ერთხელ. ხელოვნური განათებისას მიზნების დაზიანების დროს მსროლელი იყენებს ღამით სროლის წარმოების მეთოდებს. ასეთ დროს მებრძოლს შეიძლება მოეჩვენოს, რომ მიზნები მოძრაობს, თუმცა სინამდვილეში ისინი უძრავად დგას.<br />ავტომატებისა და პისტოლეტ – ტყვიამფრქვევების გამოყენება<br />I მსოფლიო ომის დასასრულს იტალიელების მიერ შექმნილი ზემსუბუქი ტყვიამფრქვევი იყო მსოფლიოში პირველი ავტომატი (პისტოლეტ_ტყვიამფრქვევი). 1920-იან წლების დასაწყისში ავტომატების კონსტრუქციებზე დიდი გავლენა მოახდინა ტომპსონის .45 ინჩიანმა (11,43 მმ) პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევმა, იგივე `ტომიგანმა~. მისი კონსტუქცია შექმნა ამერიკელმა ჯ.ტ. ტომპსონმა 1918 წელს. ავტომატი, რომლის მეტსახელი იყო `სატრანშეო ცოცხი~, განკუთვნილი იყო პირველ მსოფლიო ომში სანგრებში მყოფ მოწინააღმდეგესთან საბრძოლველად. თუმცა ეს ვერ განხორციელდა, რადგან ავტომატი გვიან მიიღეს შეიარაღებაზე. 1920-30 წლებში მას იყენებდნენ აშშ-ში `მშრალი კანონის~ შემოღებასთან დაკავშირებულ განგსტერულ შეტაკებებში. 1940 წელს გერმანელების შემოჭრის საფრთხის მოახლოებასთან დაკავშირებით, მით უმეტეს საფრანგეთის კაპიტულაციის შემდეგ, დიდი ბრიტანეთის სამხედრო სამინისტროს მიერ `განგსტერების იარაღის~ მიმართ მანამდე გაკეთებული ყველა შენიშვნა გაუქმდა და გაკეთდა შეკვეთა 1928 წლის მოდელზე. აღნიშნულ ავტომატს იყენებდნენ ჩრდილოეთ აფრიკაში და იტალიაში წარმოებული სამხედრო მოქმედებების დროს.<br />II მსოფლიო ომის დროს აშშ-ის არმიამ შეიარაღებაში მიიღო უფრო მარტივი იარაღი: .45 ინჩიანი (11 მმ) ავტომატი - M-3 `გრიზ-განი~. M3-ს დღემდე იყენებენ ცენტრალური და სამხრ-აღმოსავლეთ აზიის ცალკეულ რაიონებში, აგრეთვე ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკაში.<br />XX საუკუნის ოციანი წლებიდან დაწყებული, მსოფლიოში წარმოებული იყო მრავალი პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი, მაგრამ დღეისათვის ყველაზე ფართოდ გამოიყენება 9 მმ-იანი `ჰეკლერი და კოხი~, რომელიც პირველად 1970 წელს დაამზადეს. ეს მსუბუქი და საიმედო ავტომატი იწარმოებოდა ხუთ ვარიანტად. მათგან ყველაზე კომპაქტურია H&amp;K MP5K, რომლის სიგრძე მხოლოდ 325 მმ-ა, ხოლო სწრაფსროლა უდრის 900 გასროლას წუთში. შD-ს ვარიანტები აღჭურვილია ეფექტური მაყუჩით. H&amp;K ავტომატებს იყენებენ პოლიციელები, ჯარისკაცები და კონტრტერორისტული ქვედანაყოფები.<br />პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევის გამოყენებისას აუცილებელია სამი ჩვევის გამომუშავება: სამიზნის გასწორება და დამიზნება, პოზიციის დაკავება და სასხლეტის გამოყენების ცოდნა.<br />სამიზნის გასწორება და დამიზნება<br />ავტომატიდან სროლის ხერხ-ილეთების დაუფლების დროს პირველი საფეხურია სამიზნის გასწორება და დამიზნება. ამ იარაღზე სამიზნეები არ რეგულირდება. ავტომატები, უპირველეს ყოვლისა, განკუთვნილია ავტომატური ცეცხლის საწარმოებლად ახლო მანძილზე, სადაც, როგორც წესი, საჭიროა სწრაფი სროლა. ჩვეულებრივი ავტომატის სამიზნეები გამოიყენება იარაღის მიზანში თავდაპირველი დამიზნების დროს. სროლის დროს მსროლელს შესაძლებლობა აქვს, თვალი ადევნოს ტყვიების მიერ სამიზნის დაზიანებას და `მიმართოს~ ისინი მიზანში. იმ შემთხვევაში, როცა მსროლელს სურს აწარმოოს ცეცხლი ერთეული გასროლებით ან მოკლე ჯერით, თანაც აქვს საკმარისი დრო ზუსტი დამიზნებისათვის და გამოყვანილი აქვს დამიზნების ხაზი, მან უნდა გამოიყენოს ეს შესაძლებლობა. აქედან გამომდინარე, მსროლელს უნდა ესმოდეს და კარგად ერკვეოდეს სწორ დამიზნებაში და სამიზნე ხაზის გამოყვანაში.<br />– წინა სამიზნე უნდა იმყოფებოდეს სამიზნებლის ცენტრში.<br />– სამიზნე ობიექტის ცენტრალური წრე უნდა იყოს უფრო მაღლა და ჩანდეს, რომ ის ეხება წინა სამიზნის წვეროს.<br />– თვალის საბოლოო ფოკუსირება უნდა მოხდეს წინა სამიზნეზე. ის ნათლად და მკვეთრად უნდა ჩანდეს, სამიზნე ობიექტის ცენტრალური წრე კი ოდნავ ბუნდოვნად.<br />პოზიცია<br />ავტომატიდან სროლაში დახელოვნების შემდგომ ყველაზე მნიშვნელოვანი ეტაპია მეცადინეობა პოზიციის შერჩევაში. მიზანში ტყვიის მოსახვედრად და შემდეგ მისი მიმართულებით ზუსტი ავტომატური ცეცხლის საწარმოებლად მსროლელს უნდა ეკავოს კარგი პოზიცია. ავტომატიდან სროლა შეიძლება დგომელა, ჩოქელა, ჯდომელა, წოლელა მდგომარეობიდან ან გადაადგილების დროს.<br />სროლა დგომელა პოზიციიდან ბუნებრივი მდგომარეობაა ავტომატიდან სროლის დროს. ამისათვის ჯარისკაცი დგება სახით მიზნისაკენ, შემდეგ აკეთებს ნახევარ ბრუნს მარჯვნივ და მარცხენა ფეხით წინ გადადგამს ნაბიჯს ისე, რომ ფეხსაცმლის ცხვირი მიზნის მხარეს იყოს მიმართული. შემდეგ ჯარისკაცი უნდა გადაიხაროს წინ, მარცხენა მუხლი ოდნავ მოხრილი უნდა ჰქონდეს, მარჯვენა ფეხი კი გამართული. ამ დროს სხეულის სიმძიმის 2/3 მარცხენა ფეხზე მოდის. ჯარისკაცს სავაზნე კოლოფი უჭირავს მარცხენა ხელში, ხოლო იარაღის ტარი – მარჯვენაში. მებრძოლს იარაღის კონდახი მიბჯენილი უნდა ჰქონდეს მარჯვენა მხარზე. მისი ტანი მარცხნივ უნდა მოტრიალდეს, რათა მარჯვენა მხარი წინ გამოიწიოს. ჯარისკაცის ლოყა მიბჯენილი უნდა იყოს ავტომატის კონდახზე. ერთეული გასროლისას იარაღის უკუქმედების ძალა მცირეა, თუმცა ავტომატური ცეცხლის გახსნისას იარაღის უკუქმედების ძალა უბიძგებს მხარს უკან. ამიტომ იარაღი შეიძლება ასცდეს სამიზნე ხაზს, თუკი მსროლელი არ დაიკავებს მყარ და სწორ პოზიციას.<br />სროლა ჯდომელა მდგომარეობიდან საუკეთესო პოზიციაა ცეცხლის გასახსნელად იმ შემთხვევაში, თუ ადგილი დახრილია წარმოებული ცეცხლის მიმართულებით. ამ პოზიციის დაკავებისას ჯარისკაცი უნდა დადგეს სახით მიზნისაკენ, მარჯვნივ ნახევარი ბრუნით გაშალოს ფეხები მისთვის მოსახერხებელ სიგანეზე და დაჯდეს. ფეხის ტერფები მუხლებზე მეტად უნდა იყოს გაშლილი. მებრძოლმა სხეული წინ უნდა გადახაროს, თანაც ისე, რომ ზურგი გამართული ჰქონდეს. შემდეგ ჯარისკაცმა მარჯვენა მხარი წინ (მიზნის მხარეს) უნდა გასწიოს, მარცხენა კი დააყრდნოს ბარძაყის ბრტყელ ნაწილზე. მარჯვენა იდაყვი ბლოკირებულია მარჯვენა მუხლის წინ.<br />სროლა ჩოქელა მდგომარეობიდან უფრო მდგრადი დამიზნების საშუალებას იძლევა, ვიდრე სროლა დგომელა პოზიციიდან. ის გამოიყენება მაშინ, როცა მსროლელს შესაძლებლობა აქვს ამოეფაროს ქვას, მორს ან რაიმე სხვა საგანს. ეს პოზიცია ხშირად გამოიყენება გაშლილ ადგილას ან მაღლობზე მყოფი მოწინააღმდეგის მიმართულებით ცეცხლის წარმოების დროს. ჩოქელა მდგომარეობის დაკავებისას ჯარისკაცი დგება სახით მიზნისაკენ, აკეთებს ნახევარ ბრუნს მარჯვნივ და დაიჩოქებს მარჯვენა მუხლზე და ჯდება მარჯვენა ქუსლზე, მარჯვენა ბარძაყი სამიზნე ხაზთან წარმოქმნის 90°-იან კუთხეს. მარჯვენა წვივის მთელი ზედაპირი, მუხლიდან თითების წვერამდე უნდა ეხებოდეს მიწას. მარცხენა ფეხის ტერფი 45 სმ-ით წინ უნდა იყოს წაწეული მიმართული მიზნისკენ. წინიდან დაკვირვების შემთხვევაში დავინახავთ, რომ მარცხენა ფეხის წვივი ვერტიკალურ მდგომარეობაშია მიწასთან. მებრძოლის სხეულის სიმძიმის ძალა წინ არის გადაწეული და მარცხენა იდაყვის წვერო მუხლიდან რამდენიმე სმ-ით წინაა. მსროლელის მარჯვენა იდაყვი მარჯვენა მხრის სიმაღლეზე ან მასზე ოდნავ დაბლა უნდა მდებარეობდეს.<br />სროლა დაწოლილი მდგომარეობიდან ყველაზე მყარი პოზიციაა, რომელიც გამოიყენება მაშინ, როცა დრო და სივრცე იძლევა ამის საშუალებას. ამ პოზიციის დაკავებისას ჯარისკაცი წვება მიწაზე ისე, რომ მისი სხეული მარცხნივ იყოს გადახრილი (20-იანი ან უფრო მცირე კუთხით) დამიზნების ხაზის მიმართ. მსროლელის ფეხები გაშლილია მისთვის მოსახერხებელ სიგანეზე. ზურგი გამართულია. ჯარისკაცი მარცხენა იდაყვს ათავსებს იარაღის ქვეშ და მარცხენა ხელით იკავებს სავაზნე კოლოფს. ჯარისკაცის მარჯვენა იდაყვი ტანის გარეთ იმგვარად თავსდება, რომ მისი მხრები აღმოჩნდეს ერთ სიმაღლეზე. კონდახი განთავსებულია მხრის მეშვეობით წარმოქმნილ `ჯიბეში~, ხოლო მსროლელის ლოყა მიბჯენილია კონდახზე.<br />ბოლო პოზიციაა სროლა გადაადგილების დროს. მას ჩვეულებრივ უწოდებენ თეძოს ან მკერდის პოზიციას და იყენებენ ახლო მანძილზე ბრძოლისას. ამ პოზიციიდან სროლის დროს პრაქტიკულად არ ხდება დამიზნება: მსროლელი მხოლოდ მიმართავს იარაღს მიზნისკენ და ხსნის ცეცხლს. ამ მდგომარეობიდან ზუსტი სროლის შესასწავლად ჯარისკაცს სჭირდება ხანგრძლივი ვარჯიში. ამ პოზიციის დასაკავებლად ჯარისკაცი მარჯვენა ხელით მიიჭერს ავტომატის კონდახს თეძოზე ან იღლიის ქვეშ ათავსებს მას. გადაადგილების დროს მსროლელმა უნდა მოხაროს ტანი და იმოძრაოს თითის წვერებზე, რათა შეძლოს სწრაფად მოძრაობა და მანევრირება.<br />სასხლეტის მოხმარების წესები<br />ჯარისკაცი სწრაფად და გაუაზრებლად არ უნდა დააჭიროს სასხლეტს თითი. ის მოხერხებულად უნდა ზემოქმედებდეს მასზე და აწარმოოს ცეცხლი ერთეული გასროლით ან ჯერით. ამის გარდა ჯარისკაცი კარგად უნდა იცნობდეს თავის პირად იარაღს, რადგან ყველა ავტომატს სასხლეტის განსხვავებული წევა აქვს.<br />– ერთეული გასროლებით ცეცხლის წარმოებისას მსროლელმა უნდა დააჭიროს ან უკან დაარტყას თითი სასხლეტის კაუჭს, სანამ საკეტი არ გათავისუფლება, შემდეგ კი სწრაფად აუშვას თითი სასხლეტის კაუჭს.<br />– ავტომატური ჯერით ცეცხლის წარმოებისას მსროლელს სასხლეტზე თითი უჭირავს მანამ, სანამ არ განახორციელებს სასურველი რაოდენობის გასროლებს. შემდეგ კი სწრაფად ათავისუფლებს სასხლეტს.<br />– ერთეული გასროლებით სროლაში მეცადინეობისას ჯარისკაცი შეაყენებს ავტომატის ჩახმახს, მიაჭერს ან ურტყამს სასხლეტის კაუჭს და ათავისუფლებს მას მანამ, სანამ არ გაიგონებს ხმას, რომელიც წარმოიქმნება საკეტის მიმმართველი ღერძის ფილაზე დარტყმის შედეგად. დიდი რაოდენობით საბრძოლო მასალის არსებობის შემთხვევაში ჯარისკაცმა ხშირად უნდა ივარჯიშოს სროლაში და შეისწავლოს საკუთარი იარაღი. სწორედ ეს არის საუკეთესო მეთოდი, რათა ჯარისკაცმა კარგად აითვისოს სასხლეტზე მოხერხებულად ზემოქმედება.<br />მოიერიშე შაშხანების გამოყენება<br />II მსოფლიო ომის ბოლო წლებში გერმანელმა სამხედრო კონსტრუქტორებმა შექმნეს მოიერიშე შაშხანა. მათ დაადგინეს, რომ ახლო მანძილზე ბრძოლის დროს ცეცხლის გახსნის ეფექტური მანძილი 30-70 მეტრს შეადგენდა, ამიტომ ახალი მოიერიშე შაშხანისათვის არ იყო საჭირო სრულმასშტაბიანი შაშხანის ტყვიის შემუშავება. თუმცა ავტომატებში გამოყენებულ პისტოლეტის ტყვიებს ხშირად არ გააჩნდა საკმარისი ენერგია ასეთ დისტანციაზე მოწინააღმდეგის მწყობრიდან გამოსაყვანად. ამიტომ გერმანელებმა შეიმუშავეს უფრო მოკლე 7,92 მმ-იანი ვაზნა, რომელიც განკუთვნილი იყო 30 ვაზნიანი მჭიდით აღჭურვილი მოკლე შაშხანისათვის. ამგვარად შეიქმნა MP-44, ცნობილი `შტურმგევერ-44-ის~ სახელითაც. შაშხანა 5,22 კგ-ს იწონიდა და მისი სწრაფსროლა იყო 500 გასროლა წუთში. ომის დამთავრების შემდეგ გერმანული MP-44-ის მაგალითზე შეიქმნა მოიერიშე შაშხანა (ავტომატი) AK-47, რომელშიც გამოიყენებოდა 7,62 მმ-იანი მოკლე ვაზნები. როგორც ხედავთ, მოიერიშე შაშხანებში გაერთიანებულია შაშხანის მომაკვდინებელი ძალა და ავტომატისთვის დამახასიათებელი სწრაფსროლა.<br />კალაშნიკოვის ავტომატი<br />მოიერიშე შაშხანა AK-47 (მისი ყველა ვარიანტი) შესაძლოა იყოს მსოფლიოში ყველაზე ფართოდ გავრცელებული და გამოყენებული იარაღი. ამ მოდელის პირველი მოიერიშე შაშხანა II მსოფლიო ომის დასასრულს შექმნა მიხეილ კალაშნიკოვმა. 1951 წელს ეს იარაღი საბჭოთა არმიის შეიარაღებაში მიიღეს. AK-47 ისროდა 7,62X39 მმ კალიბრის და 122 გრანის (დაახლოებით 7,9 გრამი) წონის ვაზნებს. AK-47-ის და მისი მოდერნიზებული ვარიანტის – AKM-ის ეფექტური გასროლის მანძილი 400 მ-ია. AK-ს სისტემის მოიერიშე შაშხანები კარგად არის კონსტრუირებული და ადვილად გამოიყენება გამოუცდელი ადამიანის მიერაც კი, რადგან აქვს ძალზე ცოტა მოძრავი ნაწილი. AK-ს იყენებდნენ როდეზიის სპეცდანიშნულების საჰაერო-სადესანტო სამსახურის (შAშ) მებრძოლები და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის სპეცდანიშნულების შენაერთები, რადგან სროლის დროს, M-16-ისგან განსხვავებით, მას არ ჰქონდა ძლიერი განმასხვავებელი ხმა. საზღვრის მიღმა წარმოებული რეიდების დროს AK-სთვის საჭირო საბრძოლო მასალის შესავსებად შესაძლებელი იყო ნაალაფარი ვაზნების გამოყენება. ამიტომ ვიეტნამის ომის ერთ-ერთ ეტაპზე ამერიკელები თავისი სპეცდანიშნულების ძალებისათვის აწარმოებდნენ 7,62X39 მმ კალიბრის `სტერილურ~ (ჰილზის ძირზე არ არსებობდა სათანადო მარკირება) საბრძოლო მასალებს. AK-ს აწარმოებდნენ ვარშავის ხელშეკრულების ქვეყნებში, ჩინეთში და ჩრდილოეთ კორეაში.<br />M-16<br />ფირმა კოლტის მიერ შექმნილი შაშხანა Aღ-15 ვიეტნამის ომის დროს (1964 წლიდან) M-16-ის სახელწოდებით შევიდა აშშ არმიის შეიარაღებაში. M-16 ნოვატორული იარაღი იყო. მის დასამზადებლად გამოიყენებოდა სხვადასხვა ლითონის შენადნობი და პლასტმასა და ისროდა 5,56 მმ-ის კალიბრის ტყვიებს. M-16-ი M-14-ზე (დიდი ზომის და 7,62 მმ კალიბრის მქონე შაშხანა) უფრო მსუბუქი იყო და, აქედან გამომდინარე, უფრო პრაქტიკული იარაღი აღმოჩნდა ჯუნგლებში საბრძოლველად. სპეცდანიშნულების საჰაერო-სადესანტო სამსახურმა (შAშ-მა) ინდონეზიასთან დაპირისპირებისას, ბრიტანულ არმიაში გამოყენებული შLღ-ის ტიპის 7,62 მმ-იანი ავტომატური შაშხანის ნაცვლად, შეიარაღებაში მიიღო Aღ-15. ამჟამად შეიარაღებაშია შაშხანა M-16 A1/2, ის აღჭურვილია საკეტის ჩაკეტვის მექანიკური მექანიზმით, რომელიც მოთავსებულია ლულის კოლოფის მარჯვენა მხარეს. აღნიშნული მოწყობილობის საშუალებით მსროლელს შეუძლია დამატებითი ზემოქმედება მოახდინოს საკეტზე, თუ სავაზნეში აღმოჩნდება ჭუჭყი ან სავაზნე მასრა გაიჭედება. M162A2-ს აქვს მძიმე ლულა და მასრის ამსხლეტი ფარი, რის გამოც ის შეიძლება გამოიყენოს ცაცია მსროლელმაც. შაშხანა M16A3 – ეს იგივე A2-ია, რომლეზეც ტარის მაგივრად დამონტაჟებულია ტელესკოპური სამიზნე.<br />ტყვიამფრქვევების გამოყენება<br />პირველი წარმატებული ავტომატური ტყვიამფრქვევი იყო XIX საუკუნის 90–იან წლებში ამერიკელი ჰაირემ მაქსიმის მიერ შექმნილი 7,92 მმ კალიბრის მქონე `მაქსიმი~. იარაღის მექანიზმის მოქმედებაში მოსაყვანად გამოიყენებოდა აფეთქებული ვაზნების ენერგია. ტყვიამფრქვევის სწრაფსროლა იყო 500 გასროლა წუთში. იმის გამო, რომ სროლის სწრაფი ტემპის შედეგად ლულა ცხელდებოდა, ტყვიამფრქვევი აღჭურვილი იყო გამაგრილებელი მოწყობილობით (ლულა ჩასმული იყო წყლით სავსე გარსაცმში). ბრიტანელები `მაქსიმის~ ტყვიამფრქვევს იყენებდნენ 1895 წლის საბრძოლო მოქმედებების დროს. ფრანგული წარმოების `ჰოჩკისის~ ტყვიამფრქვევის მექანიზმების მოქმედებაში მოსაყვანად გამოიყენებოდა ვაზნების აალების შედეგად გამოყოფილი აირები. ამ იარაღს ჰქონდა მძიმე ლულა, რომელიც გრილდებოდა ჰაერის ზემოქმედებით. `მაქსიმის~ ტყვიამფრ¬ქვევს საბრძოლო მასალები მიეწოდებოდა ქსოვილის სავაზნე ლენტით; ტყვიამფრქვევის სხვა ნიმუშებში გამოიყენებოდა ფოლადისგან დამზადებული სავაზნე ლენტები ან მჭიდები.<br />ბრიტანული 7,69 მმ კალიბრის `ვიკერსის~ ტიპის ტყვიამფრქვევში საბრძოლო მასალის მიწოდება დზებოდა ასევე ლენტის საშუალებით. ის 1891 წელს შეიქმნა და ბრიტანული არმიის შეიარაღებიდან საბოლოოდ 1963 წელს მოიხსნა. II მსოფლიო ომის დროს გერმანული საერთო დანიშნულების 7.92 მმ-იანი ტყვიამფრქვევის – MG-42-ის გამოშვებისას, საწარმოო პროცესის დაჩქარების მიზნით, გამოიყენებოდა ყალიბები და წერტილოვანი შედუღება. სროლის მაქსიმალური სიშორე 2000 მეტრს შეადგენდა, სწრაფსროლა კი – 1550 გასროლას წუთში. MG 42-ის კონსტრუქციის თავისებურებები გამოყენებულ იქნა შემდგომში შექმნილ ბელგიურ ტყვიამფრქვევ FN MAG-სა და ამერიკულ M-60-ში.<br />თანამედროვე ტყვიამფრქვევები იყოფა სამ ტიპად: მძიმე (დაზგის), საშუალო (საერთო დანიშნულების) და მსუბუქი (ხელის).<br />მძიმე ტყვიამფრქვევები<br />ბრაუნინგის 12.7 მმ-იანი (.50 ინჩი) ტყვიამფრქვევი - M2HB, ანუ `დიდი 50 კალიბრიანი~, მსოფლიოში შექმნილი იმ მძიმე ტყვიამფრქვევების რიცხვში შედის, რომლებიც ყველაზე დიდი ხნის განმავლობაში გამოიყენებოდა არმიების მიერ. ის 1923 წელს მიიღეს აშშ-ის არმიის შეიარაღებაში. 2378 მეტრამდე შესაძლებელია სროლა სამიზნის გამოყენებით (სამიზნეზე არსებული დანაყოფების მიხედვით), თუმცა მსხვილი ვაზნები თავის ეფექტურობას 6800 მეტრამდე ინარჩუნებენ. ტყვიამფრქვევის საბრძოლო მასალა შეიქმნა გერმანული ტანკსაწინააღმდეგო შაშხანის ვაზნების ბაზაზე (რომელიც I მსოფლიო ომის დასასრულს ჩაუვარდათ ხელში ამერიკელებს). M2HB ეფექტურად გამოიყენება მსუბუქად შეჯავშნული მანქანების წინააღმდეგ. `ფრანგული საბრძოლო მასალების საზოგადოების~ მიერ შექმნილი ჯავშანგამტანი ვაზნა 47,82 გრამს იწონის. აღნიშნული ტყვიით შესაძლებელია 25 მმ სისქის ფოლადის 300 მ მანძილიდან, ხოლო 13 მმ-იანის – 1200 მეტრიდან გახვრეტა. საბრძოლო მასალებს შორის არის: საერთო დანიშნულების, მგეზავი, ცეცხლგამჩენი და ჯავშანგამტანი-ცეცხლგამჩენი ვაზნები.<br />ამ სახის შეიარაღების გაუმჯობესებულ და თანამედროვე ნიმუშებს მიეკუთვნება ღAMO და შაცო.50 M2HB-ის სათადარიგო (მოსახსნელი) ლულების ნაკრები და M2-ის ტიპის ახალი მსუბუქი ტყვიამფრქვევი, რომლის წონა 26,72 კგ-ს შეადგენს (შედარებისათვის – `ბრაუნინგ~ M2HB 38 კგ-ს იწონის). სათადარიგო ლულების ნაკრები ტყვიამფრქვევის გათვლას ხანგრძლივი სროლის შედეგად გადახურებული ლულის სწრაფად და უსაფრთხოდ შეცვლის საშუალებას აძლევს. ამავე დროს, გათვლას არ სჭირდება დამატებითი დრო ლულის გასასწორებლად.<br />საშუალო ანუ საერთო დანიშნულების ტყვიამფრქვევები<br />FN MAG-ის (Fაბრიქუე Nაციონალ Mიტრაილლეუსე ა Gაზ (ფრ) – დაზგის ტყვიამფრქვევი) 7,62 მმ კალიბრიანი ტყვიამფრქვევი მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ შექმნილი ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული საერთო დანიშნულების ტყვიამფრქვევია. ამჟამად 75-ზე მეტი სახელმწიფოს, მათ შორის სამხრეთ ამერიკის, ახლო აღმოსავლეთის, ავსტრალიის და აფრიკის ქვეყნების შეიარაღებაში 150000-ზე მეტი ასეთი ტყვიამფრქვევი შედის. ექანიზმი ორმაგი ჩახმახის ფეხით უზრუნველყოფს 650-დან 1000-მდე გასროლას წუთში. სწრაფი სროლა რეგულირდება გაზის რეგულატორის გახსნით ან ჩაკეტვით, რომელიც აკონტროლებს აირების უკან მოძრაობას ლულიდან ფიალის ფორმის დგუშის ფსკერზე. მეტყვიამფრქვევეები სწავლობენ ტყვიამფრქვევის ამ მექანიზმის გასწორებას ისე, რომ აირის ნაკადი ოპტიმალურად იქნას გამოყენებული.<br />არაინტენსიური ცეცხლის წარმოების დროს MAG-ს იყენებენ, როგორც მსუბუქ ტყვიამფრქვევს ორფეხა სადგარზე, ხოლო განუწყვეტელი ცეცხლის რეჟიმში მას ზამბარიან სამფეხაზე აყენებენ. განუწყვეტელი ცეცხლისათვის ტყვიამფრქვევს უკეთდება კონდახი, სამიზნე თამასა (უკანა სამიზნე) მაღლა იწევა და აჩვენებს მანძილს 800 – დან 1800 მეტრამდე. ტყვიამფრქვევი შეიძლება აღიჭურვოს ნაღმსატყორცნის სამიზნის მსაგვსი ოპტიკური ხელსაწყოთი. ოპტიკური სამიზნის არსებობის შემთხვევაში გათვლას საშუალება ეძლევა, აწარმოოს ცეცხლი წინასწარ განსაზღვრული მიზნების წინააღმდეგ, რომლებიც შეიძლება ბუნდოვანი იყოს სიბნელის ან კვამლის გამო.<br />მსუბუქი ტყვიამფრქვევის როლში სამიზნეები დაბლაა დაწეული (გასწორებულია) და დაშტრიხულია 200-დან 800 მეტრამდე (თითოეული დანაყოფი უდრის 100 მეტრს). გამოცდილი მეტყვიამფრქვევეებს შეუძლიათ ცეცხლის წარმოება მოკლე ჯერებით. ისინი სასხლეტზე თითის სწრაფი დაჭერითაც კი ახერხებენ მიზანში ორი ტყვიის მორტყმას. ტყვიამფრქვევს ადვილად შლიან და წმენდენ საველე პირობებში, ვინაიდან დგუში და საკეტი ერთმანეთთან მჭიდროდაა დამაგრებული და წარმოადგენს ერთ ნაწილს. ტყვიამფრქვევის ერთადერთი მცირე ზომის დეტალია გაზის რეგულატორზე არსებული პატარა მილტუჩები.<br />მსუბუქი ტყვიამფრქვევები<br />ფირმა FN-ის მიერ შექმნილი ხელის ტყვიამფრქვევი `მინიმი~ საუკეთესო მსუბუქი ავტომატური იარაღია. სროლის დროს საბრძოლო მასალების მიწოდება ხორციელდება მარცხენა მხრიდან და გამოიყენება შშ 109-ს (ნატო) ან 5.56 მმ-იანი M-193-ის (აშშ) ტიპის ტყიამფრქვევის ლენტები. გარდა ამისა, შესაძლებელია M-16–თან და ნატოს შაშხანების უმრავლესობასთან თავსებადი 30-ვაზნიანი მჭიდების გამოყენებაც.<br />ტყვიამფრქვევ `მინიმიზე~ შესაძლებელია 200 ვაზნიანი მჭიდის ან ლენტის დამაგრება, რაც მას ახლო მანძილზე ბრძლისას მხრისხანე იარღად გადააქცევს.<br />`მინიმი~ მოქმედებს ლულის არხიდან გამოსული აირების ენერგიის ხარჯზე. ტყვიამფრქვევიდან სროლის დროს, როგორც წესი, იყენებენ იარაღზე დამონტაჟებულ ორფეხა სადგარს. თუმცა განუწყვეტელი ცეცხლის საჭიროების შემთხვევაში შესაძლებელია სამფეხის დაყენებაც. ტყვიამფრქვევის სახელურები ძალიან ჰგავს MAG-ის სახელურებს. მარჯვენა მხარეს მას აქვს ზედა თავსახური და შემყენებლის სახელური გაზის რეგულატორით, რომელსაც გააჩნია ორი პოზიცია: ნორმალური და არახელსაყრელი პირობებისათვის. ეს უკანასკნელი მდგომარეობა უზრუნველყოფს დგუშზე აირის საჭირო ნაკადის მიწოდებას და იარაღის მტყუნების თავიდან აცილებას. რეგულირება შეიძლება განხორციელდეს ცხელი ლულის შემთხვევაშიც კი. ტყვიამფრქვევს არ გააჩნია 7.62 მმ-იანი იარაღისთვის დამახასიათებელი უკუქმედების ძალა და ამის გამო ხასიათდება სროლის მაღალი სიზუსტით. ვერტმფრენებსა და მანქანებში ტყვიამფრქვევის დამონტაჟებისას კონდახმა შეიძლება ხელი შეუშალოს მსროლელს. ამიტომ `მინიმი~, AMG-ს მსგავსად, შეიძლება აღიჭურვოს სპეციალური საყრდენით. სტანდარტული იარაღის ლულის სიგრძე 465 მმ-ია. საჰაერო მედესანტეები იყენებენ უფრო კომპაქტურ `სადესანტო~ მოდელს, რომლის ლულის სიგრძეა 347 მმ და ტყვიამფრქვევის სიგრძე დაკეცილი ლითონის კონდახით შეადგენს მხოლოდ 755 მმ-ს. `სადესანტო~ მოდელი სტანდარტულ `მინიმიზე~ 150 გრამით მძიმეა – 7 კგ-ს იწონის. ამის მიუხედავად, თავისი კომპაქტური ზომის გამო ის იდეალური იარაღია იმ შემთხვევებისთვის, როცა აუცილებელია ძლიერი ცეცხლის გახსნა მოკლე დისტანციებზე, მაგალითად, შენობის მოწინააღმდეგისაგან გაწმენდის ან ჩასაფრების წინააღმდეგ მოქმედების დროს.<br />`მინიმი~ შესულია ავსტრალიის (F89-ს სახელწოდებით), ბელგიის, კანადის, ინდონეზიისა და იტალიის არმიების შეიარაღებაში, ხოლო აშშ-ის არმიაში იგი აღინიშნება, როგორც M249 შAჭ (ათეულის ტყვიამფრქვევი).<br />ცეცხლის სახეობები<br />ცეცხლის კლასიფიკაცია ხდება ხმელეთის ზედაპირთან და მიზანთან მიმართებაში. ხმელეთის ზედაპირთან მიმართებაში კლასიფიცირებული ცეცხლი არის ფენილი ან კიდული. ფენილი ცეცხლის წარმოებისას ტყვიების უმრავლესობა მიწიდან 1 მ-ზე მაღლა არ ადის. კიდული ცეცხლის წარმოებისას გასროლილი ტყვიის ტრაექტორია ფეხზე მდგომი ადამიანის სიმაღლეზე მაღალია, გამონაკლისს წარმოადგენს ცეცხლდაშენის მონაკვეთი. კიდულ ცეცხლს აწარმოებენ შორ დისტანციებზე სროლისას, მაღლობიდან დაბლა მყოფი მიზნების წინააღმდეგ და სიმაღლეზე მყოფი მოწინააღმდეგის დასაზიანებლად.<br />ცეცხლი, რომლის კლასიფიკაციაც ხდება მიზნის მიმართ, თავის მხვრივ იყოფა ფრონტალურ, ფლანგურ, ირიბ ან გასწვრივ ცეცხლად. ფრონტალური ცეცხლის დროს ტყვიები მიმართულია უშუალოდ მიზანში, ფლანგური ცეცხლისას კი მისი ფლანგის წინააღმდეგ. ირიბად დამიზნებული ცეცხლის წარმოებისას ცეცხლდაშენის მონაკვეთის გრძელი ღერძი მიზნის გრძივი ღერძის მიმართ დახრილი კუთხით არის მიმართული. გასწვრივი ცეცხლის დროს ცეცხლდაშენის მონაკვეთის გრძივი ღერძი ემთხვევა მიზნის გრძივ ღერძს. გასწვრივი ცეცხლი აგრეთვე შეიძლება იყოს ფრონტალური, ფლანგური ან ირიბი. ეს არის მიზნის მიმართ წარმოებული ცეცხლის საუკეთესო სახეობა, რადგან ამ შემთხვევაში ცეცხლდაშენის რაიონი ოპტიმალურად გამოიყენება.<br />ცეცხლს, რომლის დანიშნულებაა, ხელი შეუშალოს მოწინააღმდეგეს მიზნის აღმოჩენაში, მის განადგურებაში ან საპასუხო ცეცხლის გახსნაში, ეწოდება ჩამხშობი ცეცხლი. ის შეიძლება განხორციელდეს პირდაპირი ან არაპირდაპირი დამიზნებით. ჩამხშობი ცეცხლის სახეობას მიეკუთვნება აგრეთვე კვამლის ფარდის მოწყობა, რომელიც მოწინააღმდეგეს ხელს უშლის მიზნის დანახვაში.<br />მოწინააღმდეგის პოზიციაზე იერიშის დროს ათეულის მეთაური ცეცხლის გახსნის სექტორებს ანაწილებს თავის ქვედანაყოფში იმ გაანგარიშებით, რომ ცეცხლის ქვეშ მოხვდეს მოწინააღმდეგის მთელი პოზიცია. არსებობს ცეცხლის განაწილების 2 მეთოდი: ჩაწერტებული და გაშლილი. ჩაწერტებული ცეცხლის დროს სროლა მიმართულია ერთი წერტილისაკენ (მაგალითად, ქვედანაყოფი ცეცხლს უხსნის მოწინააღმდეგის ბუნკერს).<br />გაშლილი ცეცხლის დანიშნულებაა მიზნის ფრონტისა და მისი სიღრმის დაზიანება. თუ ათეულის მეთაურს სურს გახსნას ცეცხლი ტყის პირის მიმართულებით, მას შეუძლია მონიშნოს მიზნის ცენტრი მგეზავი ტყვიებით. შემდეგ მისგან მარცხნივ მყოფ პირად შემადგენლობას უბრძანებს, გახსნან ცეცხლი მონიშნული ცენტრიდან მარცხნივ, ხოლო მარჯვნივ მყოფ ჯარისკაცებს – გახსნან ცეხლი მარჯვნივ. ეს არის საუკეთესო და ყველაზე სწრაფი მეთოდი, რომლის გამოყენების შემთხვევაშიც შესაძლებელია ფართოდ გაშლილი სამიზნე ობიექტის ყველა მონაკვეთის დაზიანება. გაშლილი ცეცხლის დროს სროლა ხორციელდება მოწინააღმდეგის სავარაუდო პოზიციების დასაზიანებლად და არა მთელი ობიექტის მისამართით. თავდაპირველად ჯარისკაცი ხსნის ცეცხლს მიზნის იმ ნაწილში, რომელიც შეესაბამება მის ადგილმდებარეობას ქვედანაყოფში. შემდეგ მას გადააქვს ცეცხლი პირველი გასროლიდან რამდენიმე მეტრით მარჯვნივ და მარცხნივ.<br />მეტყვიამფრქვევეები ან მსროლელები<br />მეტყვიამფრქვევე ან მსროლელი ხსნის ცეცხლს მიზნის იმ მონაკვეთის მისამართით, რომელიც მას ათეულის მეთაურმა განუსაზღვრა. ბრძოლის დროს წარმოქმნილი ხმაურისა და ცვალებადი ტაქტიკური სიტუაციის პირობებში მიზანჩვენებისა და ცეცხლის გახსნაზე ბრძანებების გაცემისას ათეულის მეთაურს შეიძლება დასჭირდეს კავშირის დამყარების სხვადასხვა მეთოდის გამოყენება. მათ შორის არის:<br />ბგერითი. ამ შემთხვევაში გამოიყენება როგორც ხმა, ისე სხვადასხვა სახის მოწყობილობა, როგორიცაა სასტვენი და საყვირი. ბგერითი სიგნალები ეფექტურია მხოლოდ მცირე დისტანციაზე. ბრძოლის დროს წარმოქმნილი ხმაური, ამინდი, რელიეფი და მცენარეული საფარი აქვეითებს ბგერითი სიგნალების მოქმედების რადიუსს და სანდოობას. ბგერითი კავშირი შეიძლება განხორციელდეს უშუალოდ ათეულის მეთაურის მიერ ან მისი კომანდები გადაეცემა ჯარისკაციდან ჯარისკაცს.<br />დაგეგმილი ცეცხლი. ამ შემთხვევაში ათეულის მეთაური მიუთითებს ჯარისკაცებს, რომ მათ გაუხსნან ცეცხლი მოწინააღმდეგეს იმ დროს, როდესაც ის მიუახლოვდება განსაზღვრულ ადგილს ან რელიეფიზე არსებულ კონტურულ წერტილს. დაგეგმილი ცეცხლის დროს ჯარისკაცები არ ელოდებიან დამატებით ბრძანებას ცეცხლის გახსნის შესახებ.<br />წინასწარ შეთანხმებული ნიშანი. ამ მეთოდის მიხედვით, ათეულის მეთაური ჯარისკაცებს აძლევს წინასწარ შეთანხმებულ ნიშანს ცეცხლის გასახსნელად. ეს სიგნალი შეიძლება იყოს როგორც ბგერითი, ასევე ვიზუალური. ცეცხლის გახსნა ხორციელდება წინასწარ შეთანხმებული ნიშნის მიღებისთანავე.<br />ცეცხლის გახსნა დამოუკიდებლად. გამოიყენება იმ შემთხვევაში, როდესაც ჯარისკაცს არ გააჩნია საკმარისი დრო, რომ დაელოდოს ათეულის მეთაურის ბრძანებას ცეცხლის გახსნის შესახებ.<br />სტანდარტული სამოქმედო პროცედურები<br />სტანდარტულ სამოქმოქმედო პროცედურებს (სსპრ) შეუძლია შეამციროს ცეცხლის მართვისათვის აუცილებელი ზეპირი ბრძანებების რიცხვი. სსპრ უნდა იცოდეს და გაიაზროს ქვედანაყოფის ყველა წევრმა. სტანდარტული სამოქმოქმედო პროცედურის მაგალითებია: თვალთვალი-ცეცხლი-შემოწმების სსპრ, საპასუხო ცეცხლის გახსნის სსპრ და სროლის ტემპის სსპრ.<br />თვალთვალი-ცეცხლი-კონტროლის სსპრ ითვალისწინებს შემდეგ თანამიმდევრობას: ა) გამოყოფილი სროლის სექტორების თვალთვალი და მოწინააღმდეგის მიზნების აღმოჩენა; ბ) ცეცხლის გახსნა სექტორებში აღმოჩენილი მიზნების მისამართით (იარაღის სახეობიდან გამომდინარე); გ) სროლის დროს ჯარისკაცებს მხედველობის არეში უნდა ჰყავდეთ მეთაური, რათა არ გამორჩეთ მის მიერ გაცემული ბრძანებები.<br />საპასუხო ცეცხლის გახსნის სსპრ-ში მითითებულია დანაყოფის თითოეული ჯარისკაცის მოვალეობა მოწინააღმდეგესთან მოულოდნელი კონტაქტის (მაგალითად, ჩასაფრებასთან შეხვედრისას) შემთხვევაში. სხვადასხვა ტაქტიკური სიტუაციისათვის ყველა ქვედანაყოფს აქვს საკუთარი და ერთმანეთისგან განსხვავებული ინსტრუქციები და მოქმედების თანმიმდევრობა.<br />სროლის ტემპის სსპრ-ში მითითებულია, თუ რა სისწრაფით უნდა ისროლონ ჯარისკაცებმა მოწინააღმდეგეს მისამართით. სროლის სისწრაფე დამოკიდებულია იარაღზე, თუმცა პრინციპი მაინც ერთია – პირველი კონტაქტისას ცეცხლი უნდა იყოს მძლავრი და შენელდეს მიზნის ჩახ¬შობის შემდეგ. Eეს საჭიროა საბრძოლო მასალების დიდი ხარჯის თავიდან ასაცილებლად.<br />კომანდები ცეცხლის გასახსნელად<br />იარაღიდან პირდაპირი დამიზნებით სროლის დროს ზუსტი მიზანჩვენებისას ცეცხლის მართვისათვის ათეულის მეთაურს შეუძლია გასცეს ცეცხლის გახსნის კომანდა. ის შედგება ქვემოთ ჩამოთვლილი 5 ნაწილისაგან:<br />– გამაფრთხილებელი კომანდა<br />– მანძილის მითითება<br />– მიზანჩვენება<br />– ცეცხლის სახეობის განსაზღვრა<br />– კომანდა ცეცხლის გასახსნელად<br />გამაფრთხილებელი კომანდა. გაიცემა ჯარისკაცების ყურადღების მისაპყრობად. ათეულის მეთაურს ჯარისკაცების მზადყოფნაში მოყვანა შეუძლია მათი სახელის ან დანაყოფის ნომრის დასახელებით, ბგერითი ან ვიზუალური სიგნალის მიცემით, უშუალო კონტაქტით ან რაიმე სხვა პრაქტიკული მეთოდით. ბრძანება შეიძლება იყოს ასეთი:<br />`ტყვიამფრქვევი! (ყუმბარმტყორცნი, ნაღმსატყორცნი და ა.შ.) ყურადღება!~ ამ ბრძანებას საბრძოლო მზადყოფნაში მოჰყავს მსუბუქი ტყვიამფრქვევების ან სხვა მხარდამჭერი მსუბუქი იარაღის გათვლა.<br />მანძილის მითითება ხორციელდება მეტრებში და მისი წყალობით ჯარისკაცი იგებს მიზნამდე დაშორებას.<br />მიზანჩვენება. ამ ქვეპუნქტში ხდება მიზნის აღწერა. ათეულის მეთაურმა იგი მოკლედ და ზუსტად უნდა აღწეროს, მაგალითად: `მეტყვიამფრქვევის პოზიცია ტყის პირას~ და მიუთითოს მიზნის მიმართულება. მიზნის მიმართულება მიეთითება შემდეგი მეთოდებით:<br />– ათეულის მეთაურმა ხელით ან შაშხანით შეიძლება მიუთითოს ჯარისკაცებს მიზანზე. ამგვარად, მებრძოლები იგებენ სროლის ძირითად მიმართულებას.<br />– მიზნის სწრაფი და ზუსტი მონიშვნისათვის ათეულის მეთაურმა შეიძლება გახსნას ცეცხლი მგეზავი ტყვიებით. თუმცა ცეცხლის გახსნამდე მან უნდა მიუთითოს სროლის ძირითადი მიმართულება და გასცეს კომანდა: `დააკვირდით ჩემს ნიშნებს~.<br />– შეტევის დაწყებისას რელიეფზე კარგად ხილვადი წერტილების გამოყენებით ათეულის მეთაურს შეუძლია დანიშნოს ორიენტირები. ის არქმევს სახელებს ან ნომრავს ამ ორიენტირებს და უხსნის მათ თანმიმდევრობას თავის ქვედანაყოფს. მაგალითად: მარცხნივ მდებარე ხე ცნობილი იქნება როგორც `მრგვალი ხე~. მას შეუძლია მიუთითოს მიზნის მიმართულება ორიენტირის გამოყენებით. მაგალითად: ტყვიამფრქვევი ტყის პირას, `მრგვალი ხიდან მარჯვნივ 50~, ეს ნიშნავს იმას, რომ ტყვიამფრქვევი განლაგებულია ხიდან მარჯვნივ 50 მეტრში.<br />ცეცხლის სახეობის განსაზღვრისას ჯარისკაცებს მიეთითება ცეცხლის ტიპი: ერთეული გასროლით, ჯერით. ზოგჯერ ათეულის მეთაური გადაწყვეტს, რომ მიზანზე ცეცხლი უნდა გახსნას მხოლოდ M 203-ის ტიპის ყუმბარსატყორცნით შეიარაღებულმა ჯარისკაცმა. მეთაურმა შეიძლება განსაზღვროს, ყუმბარების რაოდენობაც და გადაწყვიტოს მიზნის სამი ყუმბარით დაზიანება. ასეთ შემთხვევაში ის ამბობს: `სამი გასროლა!~<br />კომანდა ცეცხლის გასახსნელად წინასწარ მიუთითებს ჯარისკაცებს ან მებრძოლთა ჯგუფს, ცეცხლის გახსნის დროს. ეს შეიძლება იყოს სიტყვიერი კომანდა ან ვიზუალური სიგნალი. თუ ათეულის მეთაურს უნდა ცეცხლის გახსნის მომენტის გაკონტროლება, მას შეუძლია გასცეს მითითება: `ჩემი ბრძანებით... შემდეგ მეთაური აკეთებს პაუზას და ჯარისკაცების მზადყოფნის შემდეგ ამბობს: ცეცხლი!~ თუ მას უნდა, რომ მისი ბრძანება მაშინვე შესრულდეს, ის უბრალოდ ამბობს: `ცეცხლი!~ ან: `გააგრძელეთ სროლა!~<br />ცეცხლის გახსნის შესახებ ბრძანების გაცემისას ყველაზე ხშირად გამოიყენება ვიზუალური სიგნალები. თუ ათეულის მეთაური ჯარისკაცების მხედველობის არეშია, მას ცეცხლის გახსნის შესახებ ბრძანება შეუძლია გასცეს ხელით მინიშნებით, პირადი მაგალითით ან პიროტექნიკური საშუალებების გამოყენებით. კარგი ხილვადობის პირობებში ათეულის მეთაურს შეუძლია მიზნის აღსანიშნავად გამოიყენოს პატარა მაშხალები ან საკვამლე კოჭები. ათეულის მეთაურს ნიშნის მიცემა შეუძლია პირადი იარაღის გამოყენებითაც: ცეცხლი გაიხსნება მას შემდეგ, რაც მეთაური დაიწყებს სროლას.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3654825521611664768-5483905333719812418?l=samkhedro09.blogspot.com' alt='' /></div>სამხედროhttp://www.blogger.com/profile/08993162727501684537noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3654825521611664768.post-24685661058881733282009-12-30T16:32:00.000+04:002009-12-30T16:32:21.757+04:00<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="http://1.bp.blogspot.com/_vr0cNcAJubM/SztIQLl7CII/AAAAAAAAASk/5Yju_OSbHqY/s1600-h/gff1+copy.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" src="http://1.bp.blogspot.com/_vr0cNcAJubM/SztIQLl7CII/AAAAAAAAASk/5Yju_OSbHqY/s320/gff1+copy.jpg" /></a><br /></div><br />არჩილ მაჭავარიანი<br /><br /><strong>გამოცხადებული ნგრევის ქრონიკა&nbsp;</strong><br /><br />შეიძლება, ეს უკვე არადამაჯერებლადაც ჟღერდეს, მაგრამ მე მაინც ჯერ კიდევ მჯერა, რომ საქართველო საფეხბურთო ქვეყანაა. შესაბამისად, ის, რაც დღეს ქართულ ფეხბურთში ხდება, ეროვნული ტკივილია და არა სპორტის რიგითი სახეობა, რომლებშიც დღეს წარუმატებლები ვართ. საქართველოში, ზოგადად, სპორტი უყვართ - კალათბურთი, რაგბი, ძიუდო... თუმცა ფაქტია, რომ ფეხბურთი მაინც სხვა სახეობებზე ბევრად მეტია, მიუხედავად ჩემი პატივისცემისა ზემოჩამოთვლილი და სპორტის სხვა სახეობების მიმართ.<br />იმას, რასაც ქართული ფეხბურთის გულშემატკივარი 90-იანი წლების დასაწყისიდან ადევნებს თვალს, შეიძლება, ვუწოდოთ გამალებული დეგრადაცია, ნგრევა, ვარდნა, ან, თუ უფრო ლიტერატურულად მივუდგებით და დიდ კლასიკოსს დავესეხებით - ”გამოცხადებული ნგრევის ქრონიკა”. და ეს სახელი, ალბათ, ზედმიწევნით ასახავს იმას, თუ რა განიცადა ფეხბურთმა ხსენებული პერიოდიდან დღემდე. ყველა ხედავდა, რომ ფეხბურთი უფსკრულისკენ მიექანებოდა, მაგრამ ვერავენ ვერაფერს, ან არავინ არაფერს აკეთებდა. კი, იყო პერიოდი, როცა ვერ გავუძელით ცდუნებას და თავი მოვიტყუეთ, რომ საქმე მხოლოდ დროებით წარუმატებლობასთნ გვქონდა, ქართული საფეხბურთო ნიჭი მაინც დაძლევდა არსებულ პრობლემებს და გავიხსენებდით გამარჯვების გემოს. მაგრამ ეს თავის მოტყუების პერიოდი მალევე დასრულდა და მას შემდეგ ვუყურებთ, თუ როგორ მიექანება ქართული ფეხბურთი სულ უფრო ქვემოთ და ქვემოთ. რაც მთავარია, არ იდგმებოდა და დღემდე არ იდგმება რაიმე ქმედითი ნაბიჯი ამ ვარდნის შესაჩერებლად. შესაბამისად, მივიღეთ დღეს არებული სავალალო მდგომარეობა. ალბათ, თამამად შეიძლება ითქვას, რომ ასეთ კატასტროფულ მდგომარეობაში ჩვენი ფეხბურთი დღიდან მისი დაარსებისა არ ყოფილა. <br />ამ სავალალო მდგომარეობას კი ძალიან კონკრეტული მიზეზები აქვს. ეს მიზეზები არავისთვის არ არის საიდუმლო და ფეხბურთში მეტ-ნაკლებად ჩახედულმა გულშემატკივარმა ისინი უკვე ”მამაო ჩვენოსავით” ზეპირად იცის. მიზეზი არაერთია, თუმცა რამდენიმე ძირითადის პუნქტებად გამოყოფა მაინც შესაძლებელია.<br /><br />ბავშვთა ფეხბურთი: ცხადია, იმისთვის რომ ფეხბურთელები გყავდეს, ეს ფეხბურთელები უნდა გაზარდო. ამისთვის კი უნდა გყავდეს კვალიფიცური მწვრთნელები და უნდა გქონდეს სტადიონები, რომლებზეც ეს ბავშვები თამაშს ისწავლიან. ერთიც და მეორეც დღეს პრობლემაა ქვეყანაში. შესაბამისად, არ ხდება კარგი ფეხბურთელების აღზრდა. აქედან გამომდინარე კი, მივიღეთ ის, რომ ძველი თაობა, რომელმაც ფეხბურთს თავი დაანება, ვერ იქნა ჩანაცვლებული ახლით - იმ უბრალო მიზეზის გამო, რომ მათი სრულფასოვნად შემცვლელი ფებხურთელები საქართველოში აღარ გაზრდილან. დღემდე ვეძებთ შოთა არველაძის შემცვლელს, ვერავინ შესძლო გიორგი ქინქლაძის, გოჩა ჯამარაულის, თემურ ქეცბაიას, გიორგი ნემსაძის შეცვლა... არ ჩანს ფეხბურთელი, რომელიც შესცვლის კახა კალაძეს, ლევან კობიაშვილს, ალექსანდრე იაშვილს და სხვა, უკვე საფეხბურთო თვალსაზრისით ასაკში შესულ ფეხბურთელებს, როდესაც ისინი რამდენიმე წელიწადში ფეხბურთს თავს დაანებებენ. არ გვეზრდება ქართულ ფეხბურთში თაობა, რომელიც მათ შეცვლის. არიან, რა თქმა უნდა, ნიჭიერი ახალგაზრდები, მაგრამ ისინი მხოლოდ და მხოლოდ ერთეულ სასიხარულო გამონაკლისებად უნდა ჩავთვალოთ. თუ ამ კუთხით არ გამოსწორდა მდგომარეობა, თუ არ გავზარდეთ ფეხბურთელები, რამდენიც არ უნდა ვუხადოთ მერე მილიონები სახელოვან და ერთმნიშვნელოვნად ძლიერ მწვრთენელებს, არაფერი არ გამოვა.<br />რა თქმა უნდა, კარგია შენს ნაკრებს ისეთი დიდი სპეციალისტი რომ უდგას სათავეში, როგორც ექტორ რაულ კუპერია, მაგრამ თუ მას ფეხბურთელი არ ეყოლა, რომელიც მის დავალებას შეასრულებს, ამ სპეციალისტის მარგი ქმედების კოეფიციენტი ნულამდე დავა. და ეს არ იქნება მისი ბრალი, რადგანაც ეს იგივეა, რაც ჩამოიყვანო რუბენს ბარიკელო ან ლუის ჰემილტონი, დასვა ”ჟიგული”-ზე და ფორმულა 1-ის მოგება მოსთხოვო...<br /><br />ეროვნული ჩემპიონატი: აქ ბევრი საუბარი არც არის საჭირო. საკმარისია მხოლოდ იმ ფაქტი გახსენება, თუ საქართველოს ჩემპიონატიდან რომელ ქვეყნებში გარბიან ჩვენი თავქუდმოგლეჯილი ფეხბურთელები. ეს ქვეყნებია: სომხეთი, აზერბაიჯანი, ყაზახეთი, თურქმენეთი... და სხვა, საფეხბურთო თვალსაზრისით ეგზოტიკური ქვეყნები. აღარაფერს ვამბობთ რუსეთის, უკრაინის და ა.შ. ქვედა ლიგებზე. წარმატებად ითვლება, თუ ფეხბურთელი მოხვდება უნგრეთის, ნორვეგიის, ფინეთის და მსგავს, საკმაოდ მეორეხარსიხოვან ჩემპიონატებში. აქაც, ისევე როგორც წინა პუნქტში, გვხვდება მხოლოდ ერთეული გამონაკლისები. სწორედ ეროვნული ჩემპიონატის სისუსტის მაჩვენებელია ევროთასებზე ჩვენი კლუბების ნაჩვენები სამარცხვინო შედეგები. თითებზეა ჩამოსათვლელი ისეთი თამაშები, რომელზეც თანამედროვე ფეხბურთის ელემენტების ნახვა არის შესაძლებელი. თამაშების უდიდესი უმეტესობა კი კარგ საძილე საშუალებად თუ გამოგადგება ადამიანს...<br /><br />ინფრასტრუქტურა: ეს, პრინციპში, პირველ და მეორე პუნქტებშიც შეიძლება გავაერთიანოთ, რადგანაც იგი განუყოფლად არის დაკავშირებული ორივესთან და ვერც ერთი და ვერც მეორე, კარგი ინფრასტრუქტურის გარეშე ვერ განვითარდება. მაგრამ, მისი მნიშვნელობიდან გამომდინარე, ალბათ, მაინც ცალკე უნდა იქნას გამოყოფილი.<br />ბავშვები ვერ ისწავლიან ფეხბურთს, თუ არ აქვთ მოედნები!<br />ფეხბურთელები ვერ გაიზრდებიან, თუ ისინი არ თამაშობენ ნორმალურ მინდვრებზე!<br />და არამარტო მინდვრის საფარი, მისახედია მთლიანად ინფრასტრუქტურა. ბავშვებს, ფეხბურთელებს, უნდა ჰქონდეთ ნორმალური პირობები იმისთვის, რომ ითამაშონ ფეხბურთი და გაიზარდონ როგორც ფეხბურთელები. იმ მოედნებზე, რომლებზეც, უმეტეს შემთხვევაში, ფეხბურთელები თამაშობენ და რომლებზეც ცოტა ხნის წინ ძროხები ძოვდნენ, ფეხბურთელი ვერ გაიზრდება.<br />და რამდენ ქართულ გუნდს აქვს ბაზა? კარგი ან საშუალო ან თუნდაც ცუდი კი არა, უბრალოდ, ბაზა!.. იმის შემხედვარე, თუ რა პირობებში იმყოფებიან ამ მხრივ ქართული კლუბები, კიდევ უფრო აქტუალური ხდება კითხვა, თუ სად წავა ის საკმაოდ დიდი რესურსები, რომლებითაც, წესით, სწორედ ზემოხსენებული პრობლემები უნდა მოგვარებულიყო... რესურსების არასწორ ხარჯვასთან უნდა გვქონდეს, ალბათ, საქმე...<br /><br />საეჭვო მატჩები: ის, რომ გარიგებული მატჩები უდიდეს პრობლემას წარმოადგენს, ალბათ, არავისთვის წარმოადგენს საიდუმლოს. არსებობს კომისია, რომელიც ასეთ შემთხვევებს უნდა იკვლევდეს და დამნაშავეებს სჯიდეს, თუმცა მე ამწუთას არ მახსენდება არცერთი სერიოზულად დასჯილი ადამიანი; მაშინ, როცა პრობლემა არათუ არ მოგვარებულა, შეიძლება, უფრო გამძაფრდა კიდეც... ცოტა რთულია ამ საკითხზე ხელაღებით საუბარი და კონკრეტული ადამიანების დადანაშაულება, თუნდაც იგივე უდანაშაულობის პრეზუმფციის გამო. მაგრამ პრობლემა ნამდვილად არსებობს, თან ძალიან სერიოზული და გულშემატკივარი ამას ხედავს. გულშემატკივარმა კი, შეიძლება, უსახური თამაში აპატიოს ფეხბურთელებს და მაინც მივიდეს სტადიონზე ფეხბურთის სიყვარულის გამო, მაგრამ უნიჭო სპექტაკლის საყურებლად არ მივა! თუკი მე სპექტაკლის ყურება მომინდება, წავალ ჩვენს რომელიმე უდიდესი ტრადიციების მქონე თეატრში, სადაც ჩვენი ხელოვანების ნიჭით დატკბობის საშუალება მექნება. მაგრამ ფეხბურთის საყურებლად მისულმა, მსურს ვუყურო ფეხბურთს და არა უნიჭო და ამაზრზენ სპექტაკლს, რომელიც გულშემატკივარს, რომელიც ჯერ კიდევ ადევნებს თვალყურს ქართულ ფეხბურთს, არაერთი უნახავს. ამ პრობლემის გადაჭრის გარეშე, ვერანაირი სხვა დადებითი ძვრა ქართულ ფეხბურს ვერ გადაარჩენს.<br /><br />საქმისადმი სწორი მიდგომა (პროფესიონალიზმი): ქართულ ფეხბურთში არ უნდა იყოს ადგილი დილეტანტებისთვის. ქართულ ფეხბურთში უნდა მოღვაწეობდნენ ნამდვილი პროფესიონალები, გამსჭვალულნი საქმისადმი ჯანსაღი და სწორი დამოკიდებულებით, დაწყებული ფეხბურთის ფედერაციის რიგითი ჩინოვნიკიდან, გაგრძელებული მსაჯებით, ფეხბურთელებით, დამთავრებული ეროვნული ნაკრების მთავარი მწვრთნელითა და ფეხბურთის ფედერაციის პრეზიდენტით. მიუხედავად იმისა, თუ როგორ დღეშია დღეს ჩენი ნაკრები, ნებისმიერი ფეხბურთელისთვის ნაკრებში თამაში უნდა იყოს უდიდესი პატივი და ფეხბურთელი არ უნდა ამბობდეს უარს ამხანაგური შეხვედრის გასამართად ნაკრებთან ერთად თუნდაც ისლანდიაში გამგზავრებაზე, ამ ქვეყნის ”სიშორისა” და ამ ფეხბურთელის ”მოუცლელობის” გამო, როგორც ეს ცოტა ხნის წინ მოხდა! აქაც იგივეს თქმა მოგვიწევს, რაც წინა პუნქტში - სულ რომ უმაღლეს დონეზე ავიდეს ეროვნული ჩემპონატი, სულ რომ ოქროს თაობა გავზარდოთ, რომლებსაც მსოფლიოს უძლიერესი მწვრთნელები და ამ საქმის ნამდვილი მეტრები გავწვრთიან, საქმისადმი ამგვარი დამოკიდებულების შემთხვევაში ნაკრები წარმატებას ვერ მიაღწევს. ნაკრებს სჭირდება ანთებული თვალები, თავდადება, სიამაყე, რომ ეროვნული ნაკრების ფორმა გაცვია და ყველაფერი ის, რასაც ქართველები გამოვხატავთ ერთი სიტყვით - ”ჯიგარი”.<br /><br />ისე კი, მართლა მაინტერესებს, რომელ მოუცლელობას იმიზეზებდნენ ის ფეხბურთელები, რომლებიც არათუ თავიანთი კლუბის ძირითად შემადგნელობაში არ თამაშობენ უკვე დიდ ხანია, განაცხადშიც კი პერიოდულად ხვდებიან. რითი არიან დაკავებული, საინტერესოა...<br />და ეს ყველაფერი მხოლოდ ფეხურთელებს არ ეხება.<br />როგორც უკვე აღინიშნა, ამ სისტემის ყველა ელემენტი, რომელსაც ქართული ფებურთი ჰქვია, უნდა აკეთებდეს თავის საქმეს. ყველამ უნდა იცოდეს, თუ როგორ შეასრულოს მასზე დაკისრებული მოვალეობა და უნდა ასრულებდეს მას პირნათლად. <br />ზემოაღნიშნულით, რა თქმა უნდა, არ ამოიწურება ქართულ ფეხბურთში არსებული პრობლემები და ამ პრობლემების დაძლევის გზებზე საუბარი. ბევრად მეტი შეიძლება ითქვას, - იმიტომ, რომ ეს მტკივნეული საკითხი მართლაც ვრცელი სასაუბრო თემაა, რომელსაც ერთ სტატიაში ვერ ამოვწურავთ. ფაქტი ერთია, ფედერაციის აწ უკვე ყოფილი პრეზიდენტის გადადგომის შემდეგ ქართული ფეხბურთი კვლავ იმყოფება გზაგასაყარზე და კვლავაც ქართულ ფეხბურთში ამჟამად მოღვაწე ადამიანების ხელშია არჩევანი, თუ როგორი გზით წავა ქართული ფეხბურთი - კვლავ განაგრძობს ვარდნას, თუ დაიწყებს თუნდაც ნელი ტემპით, მაგრამ მაინც წინსვლას.<br /><br />ოღონდ, ფედერაციის ახალი ხელმძღვანელობა მხოლოდ ლამაზი სიტყვებით და “ოქროს კოშკების” აგების დანაპირებით ქართველი გულშემატკივრის გულს ვეღარ მოიგებს. ზემოჩამოთვლილი პრობლემების მოგვარებას არაერთხელ შეგვპირებიან ჩვენი ფეხბურთის “მამები”. ერთნი ერთი პრობლემის, მეორენი - მეორის, ნაწილ-ნაწილ, თუმცა, დანაპირების შესრულებამდე საქმე არც ერთხელ არ მისულა და პრობლემების გადაჭრა ყოველთვის რაღაც შორეული “ნათელი მომავლის” საქმედ რჩებოდა. არ გვინდა ოქროს კოშკები. დღეს არ გვინდა. დღეს გვინდა რეალური, შესრულებადი გეგმა, და ამ გეგმის შესრულება. საქმის კეთება, კატასტროფული მდგომარეობის გამოსწორება უნდა დაიწყოს დღესვე, რადგანაც ამ პრობლემის მოგვარების თვითოეული დღით გადადება, პრობლემის გადაჭრის შესალებლობის კიდევ წლობით გადასწევს და ეს სულ უფრო რთული ხდება. დავიწყოთ პრობლემის გამოსწორება მანამ, სანამ ჯერ კიდევ გვახსოვს, რომ ოდესღაც ფეხბურთს ჩვენც ვთამაშობდით. თან დიდ ფეხბურთს.<br />თუმცა არა მხოლოდ ფეხბურთში უშუალოდ ჩართული ადამიანები არიან ამაზე პასუხისმგებელნი. უდიდესი როლი ეკსირებათ სხვა აქტორებსაც. როგორიცაა თუნდაც მედია, რომელმაც, ჩემი აზრით, არაერთხელ ახლობლობისა თუ სხვა მიზეზების გამო არ დაწერა ბოლომდე ის, რაც უნდა დაეწერა; ზედმეტად შეაქო ის, ვინც არ უნდა შეექო; არ გააკრიტიკა ის, ვინც უნდა გაეკრიტიკებინა; არ ამხილა ის, რაც უნდა ემხილებინა... იგივე შეიძლება ითქვას ჩვენზეც, უბრალო გულშემატკივარზე, რომელიც სხვა საყოფაცხოვრებო პრობლემის გამო წლების განმავლობაში უბრალო სტატისტის როლით კმაყოფილდებოდა და ჩუმად ადევნებდა თვალს ამ ვარდნას... ყველა არის პასუხისმგებელი მდგომარეობის აქამდე მიყვანაში და ყველას ეკისრება თავისი როლი ამ მდგომარეობის გამოსწორებაში.<br />მდგომარეობის გამოსწორება კი შესაძლებელია შესაბამისი რესურსების არსებობის, ამ რესურსების სწორი მენეჯმენტის, სწორი დაგეგმვისა და სწორი პოლიტიკის გატარების შემთხვევაში. ამის მაგალითია თუნდაც თურქეთი, რომელიც საკმაოდ ჩამორჩენილი საფხბურთო ქვეყნიდან 10-15 წელიწადში მსოფლიოს ერთ-ერთ უდიდეს საფეხბურთო ქვეყანად იქცა. ჩვენ კი არ გვიწევს პრაქტიკულად ნულიდან დაწყება, როგორც მათ მოუწიათ. ჩვენ გვაქვს ის საფუძველი, რომელზეც შეიძლება ქართული ფეხბურთი აშენდეს, - იმიტომ რომ, როგორც სტატიის დასაწყისში აღვნიშნე, მე ჯერ კიდევ მჯერა, რომ ჩვენ საფეხბურთო ქვეყანა ვართ.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3654825521611664768-2468566105888173328?l=samkhedro09.blogspot.com' alt='' /></div>სამხედროhttp://www.blogger.com/profile/08993162727501684537noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3654825521611664768.post-42842845030229656522009-12-30T16:25:00.000+04:002009-12-30T16:25:13.116+04:00<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="http://2.bp.blogspot.com/_vr0cNcAJubM/SztGhoRqcpI/AAAAAAAAASc/kBIoNNkcXuY/s1600-h/მარინები.jpg" imageanchor="1" style="clear: right; float: right; margin-bottom: 1em; margin-left: 1em;"><img border="0" src="http://2.bp.blogspot.com/_vr0cNcAJubM/SztGhoRqcpI/AAAAAAAAASc/kBIoNNkcXuY/s640/მარინები.jpg" /></a><br /></div><br /><strong>აშშ-ს საზღვაო ქვეითთა კორპუსი</strong><br /><br />დაარსდა: 10 ნოემბერი, 1775<br />ექვემდებარება: აშშ-ს თავდაცვის დეპარტამენტი<br />მიეკუთვნება: აშშ-ს სამხედრო საზღვაო ძალების დეპარტამენტი<br />მოქმედი მეთაური: გენერალი ჯეიმს ტ. ქონვეი<br /><br />ამერიკის საზღვაო ქვეითების დაარსება კონგრესის რეზოლუციას უკავშირდება, რომელიც 1775 წლის 10 ნოემბრით თარიღდება, თუმცა საზღვაო ქვეითთა კორპუსი ფაქტიურად 1798 წლის 11 ივლისს შეიქმნა, მისი სრულყოფილი სახელწოდებაა _ Uნიტედ შტატეს Mარინე ჩორპს (UშMჩ). ეს შენაერთი ნომინალურად აშშ-ს სამხედრო-საზღვაო ძალების შემადგენლობაში შედის, თუმცა რეალურად დამოუკიდებელი სამხედრო გაერთიანებაა. საზღვაო ქვეითთა კორპუსის ძირითადი მოვალეობაა უზრუნველყოს ქვეყნის საზღვაო დაცვა. შენაერთის შემადგენლობაში 200 000 ადამიანია.<br />ამერიკის შეერთებული შტატების სამხედრო ძალების სახეობებს შორის საზღვაო ქვეითთა კორპუსი ერთ-ერთი მცირერიცხოვანია. მასზე მცირერიცხოვანი სანაპირო დაცვაა. თუმცა, ამერიკის საზღვაო ქვეითთა კორპუსი მაინც ყველაზე მსხვილი გაერთიანებაა მსოფლიოში. <br />საკუთარი ამოცანის შესრულების მიზნით საზღვაო ქვეითებს ჯავშანტექნიკა, არტილერია და ავიაცია გააჩნიათ. ჰყავთ სნაიპერებიც. საზღვაო ქვეითთა მოვალეობაში სადესანტო ოპერაციებიც შედის. მხოლოდ აღჭურვის მიზნით საზღვაო ქვეითებისთვის 150 მლნ. დოლარია გამოყოფილი.<br />1947 წელს მიღებული კანონით `ეროვნული უსაფრთხოების შესახებ~, საზღვაო ქვეითთა შემადგენლობას მშვიდობიან დროს გაძლერებისა და მომსახურებისთვის არანაკლებ სამი დივიზიისა და სამი ავიაესკადრილია უნდა ჰყავდეს, ერთი დივიზია და ერთი ავიაესკადრილია კი რეზერვისთვის. <br />საზღვაო ქვეითთა კორპუსს `ოთხვარსკვლავიანი გენერალი~ ხელმძღვანელობს, რომელიც უშუალოდ საზღვაო ძალების მინისტრს ექვემდებარება. ის შტაბის ხელმძღვანელთა კომიტეტის მუდმივი წევრი არ არის, მაგრამ როდესაც საკითხი საზღვაო ქვეითთა კორპუსს ეხება, კომიტეტის სხდომებზე სურულუფლებიანი წევრის სტატუსით მონაწილეობს<br />საზღვაო ქვეითთა კორპუსის შემადგენლობაში ატლანტის და წყნარი ოკეანეების საბრძოლო ძალები შედიან, ისინი შესაბამისი ფლოტების ხელმძღვანელებს ექვემდებარებიან. მათი დამხმარე სამსახურები პირადი შემადგენლობას ამზადებენ და აღმოსავლეთ-დასავლეთის სანაპიროების წყნარი ოკეანის აზიური ნაწილის საავაციო ობიექტებს ემსახურებიან.<br />საზღვაო ქვეითთა კორპუსის ახალწვეულები თავდაპირველ წვრთნასა და მომზადებას ახალწვეულთა პუნქტებში გადიან, რომელიც სან-დიეგოში (კალიფორნიის შტატი) და პარის-აილენდში (სამხრეთ კაროლინა) მდებარეობენ. კუანტიკოში (ვირჯინიის შტატი) კი სწავლება_მომზადებას კანდიდატები და ოფიცრები გადიან. ცენტრი უმაღლესი გადამზადებისთვისაც არის გამიზნული, სადაც ვერტიკალური დაპყრობის და დესანტის ნაპირზე გადასხდომის ილეთებს სწავლობენ.<br />საზღვაო ქვეითთა კორპუსის დანაყოფები მსხვილ საბრძოლო გემებზე დისლოცირდებიან და სადესანტო ოპერაციებში მონაწილეობის მისაღებად ნებისმიერ დროს მზად არიან. საზღვაო ქვეითთა ავიამზიდებზე განთავსებული ავიაცია ძირითადად ნაპირზე ომის დროს დესანტის გადმოსხმის ოპერაციების საავიაციო მხარდაჭერისთვის არის განკუთვნილი. <br />საზღვაო ქვეითთა შემტევი ძალები, რომლებიც მუდმივ საბრძოლო მზადყოფნაში არიან, დისლოცირებულნი არიან არა მხოლოდ აშშ-ს ძირითად სამხედრო ბაზებზე, არამედ ოკინავასა და ხამელთაშუა ზღვის აუზში.<br />სამხედრო საზღვაო ბაზებისა და სანაპირო ობიექტბის, ასევე, აშშ-ს უცხოური საელჩოების და მისიების დაცვა ტრადიციულად საზღვაო ქვეითთებს ევალებათ.<br />აშშ-ს საზღვაო ქვეითთა კორპუსის სპეციალურად მომზადებული ბატალიონის ჩართვამ მეორე მსოფლიო, კორეის, ვიეტნამის, ავღანეთის და ერაყის ომებში დიდი ეფექტი მოახდინა. კორპუსი საუკეთესო შეიარაღებით, სატრანსპორტო ტექნიკით, ავიაციით და ფლოტით იყო აღჭურვილი. ამ ომებში მათი ღვაწლის გადაფასება შეუძლებელია.<br />საზღვაო ქვეითები მეორე მსოფლიო ომის დროს ამერიკის შეერთებული შტატების შეიარაღებული ძლების მცირერიცხოვანი კორპუსი იყო. მას მხოლოდ სასაზღვრო დაცვა ჰყავდა. მაშინ 669 ათასი ჯარისკაციდან საზღვაო ქვეითთა კორპუსის დაღუპულ და დაკარგულ მეომართა რიცხვი 19 733-ს შეადგენდა, 67 201 კი დაჭრილი იყო.<br />მეორე მსოფლიო ომის დაწყების წინ სამხედრო ძალების ამ შენაერთში 65 881 ოფიცერი და ჯარისკაცი შედიოდა. 31 000 მეტი სახმელეთო და საჰაერო ქვედანაყოფში მსახურობდა. დაახლოებით 3 400 საზღვარგარეთ, საზღვაო ბაზებზე, 27 000 კი აშშ-ს ტერიტორიულ წყლებში სანაპირო გარნიზონს ამაგრებდა.<br />საზღვაო ქვეითთა კორპუსში სამსახური 1943 წლამდე ნებაყოფლობითი იყო.<br />საზღვაო ქვეითთა სამხედრო ფორმის მიზანია, რომ ისინი სხვა სამხედრო მოსამსახურეებისგან განასხვავონ. საზღვაო ქვეითთა კორპუსი ტრადიციების ერთგულია და ცნობად სტილს ინარჩუნებს. ლურჯი ფერი (Dრესს Bლუეს) მე-19 საუკუნის დასაწყისთან არის ასოცირებული, ხოლო სამსახურეობრივი (შერვიცე Uნიფორმ) მეოცე საუკუნის დასაწყისთან. უნიფორმა სისადავით გამოირჩევა.<br />სარიტუალო ფორმა (Dრესს Uნიფორმ) - აშშ-ს სამხედრო ძალებში ეს უნიფორმა ერთადერთია, რომელიც ამერიკის დროშის სამივე ფერს ატარებს; გამოიყენება მხოლოდ ოფიციალურ ცერემონიებზე. აცვიათ ახალწვეულთა დამქირავებლებს. ხშირად გვხვდება სააგიტაციო პლაკატებზე. ამ ფორმის სამი სახეობა გამოიყენება: ლურჯი _ შედარებით მეტად გავრცელებული; ასევე, ლურჯი თეთრით გაწყობილი - ფორმალური შემთხვევბისთვის. ამ ფორმის მატარებელ ოფიცრებს ან უნტეროფიცრებს ქორდიკის (მეზღვაურთა იარაღი) გაკეთების უფლება აქვთ.<br />სამსახურებრივი ფორმა (შერვიცე Uნიფორმ) - მწვანე ფერის ფორმა განკუთვნილია ყოველდღიური ხმარებისთვის სამსახურეობრივი მოვალეობის შესრულებისას და ცვალებადია ადგილმდებარეობის მიხედვით. ცერემონიალების დროს არ აცვიათ. ამ ფორმიიან საზღვაო ქვეითებს შეუძლიათ გამოიყენონ, როგორც სამხედრო კეპი, ასევე პილოტურა ქუდი. <br />კამუფლირებული ფორმა (Uტილიტყ Uნიფორმ) - გამოიყენება ველზე და სამსახურეობრივი მოვალეობის შესრულების დროს. კამუფლაჟი შედგება შარვლისა და ზედასგან. ფერები: ტყეში _ მწვანე, ყავისფერი და შავი, უდაბნოში _ მოწითალო მიხაკის ფერი, მწვანე და ყავისფერი. ფეხსაცმელი _ ზამშის, ყავისფერი. ქამარი და მაისური _ ზეთისხილისფერი.<br />ზაფხულში დასაშვებია უნიფორმის სახელოების აკეცვა იდაყვამდე - ასე უფრო მოსახერხებელი ხდება. თავსაბურავად რვაკუთხა კეპი გამოიყენება, რომელიც სხვა სამხედრო ქუდებისგან გამორჩევა. უდაბნო ადგილებში დასაშვებია პანამა-ქუდის დახურვა, რომელსაც წინ საზღვაო ქვეითთა კორპუსის ემბლემა აქვს. ემბლემა ადრე ლითონისგან მზადდებოდა. ამ ფორმის ჩაცმა, სარიტუალო და სამსახურებრივი ფორმეწბისგან განსხვავებით, სამხედრო ბაზის საზღვრების გარეთ, გამონაკლისი შემთხევევბის გარდა, აკრძალულია.<br /><br />შეიარაღება:<br /><br />ჯავშანტექნიკა:<br />AAV-7 ამერიკული ჯარის სადესანტო მუხლუხებიანი მანქანა-ამფიბია;<br />Iნტერნატიონალ MახხPრო - Nავისტარ Iნტერნატიონალ-ის წარმოების ბრონეტრანსპორტიორი.<br /><br /><br />თვითმფრინავები:<br />AV-8B Hარრიერ II;<br />AV-8B Hარრიერ —ვერტიკალური აფრენა-დაფრენის ამერიკული ბობმდამშენების ოჯახი;<br />V-22 Oსპრეყ — სამხედრო – სატრანსპორტო ვერტმფრენი, რომელსაც 24 დესანტის გადასხმა შეუძლია.<br /><br />ვერტმფრენები:<br />UH-1Y Vენომ — Bელლ Hელიცოპტერ თეხტრონ-ის ფირმის მრავალდანიშნულებიანი ვერტმფრენი;<br />ჩH-46 შეა Kნიგჰტ - სამხედრო – სატრანსპორტო ვერტმფრენი;<br />ჩH-53 შეა შტალლიონ — მძიმე სატრანსპორტო ვერტმფრენი.<br /><br />ბაზები:<br />• საზღვაო ქვეითთა სარეკრუტო დეპო, პერის-აილენდ ბოფორტი (სამხრეთ კაროლინა)<br />• საზღვაო ქვეითთა სარეკრუტო დეპო, სან-დიეგო (კალიფორნია)<br />• საზღვაო ქვეითთა კემპ-პენდლტონის ბაზა (კალიფორნია)<br />• საზღვაო ქვეითთა კემპ-ლეჯენის ბაზა (ჩრილოეთ კაროლინა)<br />• საზღვაო ქვეითთა ბაზა. ჰავაი (ჰავაი)<br />• საზღვაო ქვეითთა ბაზა. კუანტიკო (ვირჯინია)<br />• საზღვაო ქვეითთა ზურგისა და მომარაგების ბაზა. ბარსტოუ (კალიფორნია)<br />• საზღვაო ქვეითთა ზურგისა და მომარაგების ბაზა. ოლბანი (ჯორჯია)<br />• ჰენდერსონ ჰოლი. არლინგტონი (ვირჯინია)<br />• მთაში ომის წარმოების ხერხების სასაწავლო ცენტრი. ბრიჯსტოუნი (კალიფორნია)<br />• 29 პალმსისის საზღვაო ქვეითთა საპოლიგონო საბრძოლო ცენტრი. 29 პალმსი, (კალიფორნია)<br />• საზღვაო ქვეითთა ვაშინგტონის ბარაკები. ვაშინგტონი (კოლუმბია)<br /><br /><br /><br /><strong><em>მოამზადა მაია აბრამიშვილმა</em></strong><br /><br />ბმული სურათებისთვის - http://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Marine_Corps<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3654825521611664768-4284284503022965652?l=samkhedro09.blogspot.com' alt='' /></div>სამხედროhttp://www.blogger.com/profile/08993162727501684537noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3654825521611664768.post-54984103952830916132009-12-30T16:17:00.001+04:002009-12-30T17:11:07.913+04:00<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="http://4.bp.blogspot.com/_vr0cNcAJubM/SztET61fJRI/AAAAAAAAASI/dJlFAEWbuWw/s1600-h/capoeira.jpg" imageanchor="1" style="clear: right; float: right; margin-bottom: 1em; margin-left: 1em;"><img border="0" src="http://4.bp.blogspot.com/_vr0cNcAJubM/SztET61fJRI/AAAAAAAAASI/dJlFAEWbuWw/s320/capoeira.jpg" /></a><br /></div><b><span style="color: #b45f06;">კაპოეირა</span></b><br /><br />ეს საბრძოლო ხელოვნებაა, შერწყმული აკრობატიკასა და ცეკვასთან, რომელიც ბრაზილიაში წარმოიშვა დაახლოებით XVIII საუკუნეში. გავრცელებული მოსაზრების თანახმად, კაპოეირას საწყისები სამხრეთ ამერიკაში შეიტანეს შავკანიანებმა მონებმა ანგოლიდან, მოზამბიკიდან, გვინეასა და კონგოდან.<br />ბრაზილიელი მონათმფლობელების სასტიკი მოპყრობისაგან თავდასაღწევად შავკანიანი მონები ხშირად გარბოდნენ იქაურ ტროპიკულ ტყეებში, სელვაში, სადაც აფრიკული რელიგია და კულტურა ადგილობრივი ინდიელების რელიგიასა და კულტურას ხვდებოდა. გაქცეული მონები სახლდებოდნენ დასახლებებად, რომლებსაც “კილომბუ” ეწოდებოდა, ამ ეგრეთ წოდებულ თავისუფალ ქალაქებში იშვა კაპოეირა.<br />თავად სიტყვა "კაპოეირა" მოდის ანგოლაში მცხოვრებ ბაკონგოს ტომის ენიდან, სადაც “კიპურა” ნიშნავს “ადგილიდან ადგილზე გადაფრენას” და “ჩხუბს, ბრძოლას”. ეს სიტყვა ხშირად გამოიყენება მამლების ბრძოლისას.<br />კაპოეირა მოდის აფრიკული რიტუალური ცეკვებიდან, მათ შორის საბრძოლო ცეკვიდან "ნგოლო" (ნ’გოლო), რომელსაც სრულწლოვანებას მიღწეული მამრობითი სქესის წარმომადგენლები ცეკვავდნენ ანგოლის სამხრეთ რეგიონში. მიუხედავად სტილების სხვადასხვაობისა, ყელა სტილს აერთიანებს მასში ცეკვის ელემენტის არსებობა.<br />გაქცეული მონების რელიგია და წეს-ჩვეულებები მიუღებელი იყო ბრაზილიაში და თავიდან ოფიციალური აკრძალვის ქვეშ აღმოჩნდა, რამაც კაპოეირა ერთგვარი პროტესტის იარაღად აქცია. კაპოეირა იქცა იატაქვეშა ორგანიზაციების წევრებისა და ქუჩის ბანდების საქმედ, 1892 წელს კი ბრაზილიის პირველმა კონსტიტუციამ ოფიციალურად აკრძალა კაპოეირას პრაქტიკა.<br />1932 წელს გაიხსნა კაპოეირას პირველი სკოლა, რომლის ფუძემედებელიც იყო მაესტრო (მესტრე) ბიმბა (მანუელ დუშ რეიშ მაშადუ), რომელმაც კაპოეირას საკუთარი სტილი ჩამოაყალიბა “Lუტა ღეგიონალ Bაიანა”, მესტრე ბიმბას მიერ შექმნილი “კაპოეირას რვა მიმდინარეობა” დღესაც ითვლება ამ საბრძოლო ხელოვნების ანა-ბანად, რომელსაც აუცილებლად უნდა ეზიარონ დაწყებები.<br />ბიმბამ შეიმუშავა კაპოეირის სწავლების მეთოდიკა, მოძრაობათა კომპლექსები, ხელებით და ფეხებით დარტყმებისა და კონტრდარტყმების განხორციელების ტექნიკა. კაპოეირა პირობითად შეიძლება დავყოთ ორ ნაწილად: მესტრე ბიმბამდე და მის შემდეგ.<br />მეორე ადამიანი, ვინც ასევე უდიდესი გავლენა იქონია კაპოეირას განვითარებაზე იყო მესტრე პასტინია, რომლის სკოლაც “აკადემია კაპოეირა ანგოლა” 1941 წელს გაიხსნა. ეს სტილი უფრო ორიენტირებული იყო კაპოეირას ფესვებზე და ტრაიციებზე, მის რიტუალურ და სათამაშო, და არა საბრძოლო მხარეზე.<br />გარეგნულად და მოძრაობათა სისწრაფით ეს ორი მიმდინარეობა მნიშვნელოვნად განსხვავდება ერთმანეთისაგან, თუმცა დღესდღეობით პროფესიონალთა უმეტესობა ორივე სტილს აერთიანებს თავისი გამოსვლებისას.<br />ძირითად როლს ბრძოლების, საჩვენებელი გამოსვლების და ვარჯიშებისას ასრულებს სპეციალური მუსიკა, რომელსაც უკრავს “კაპოეირას ორკესტრი”, - ბატერია. მთავარ როლს ორკესტრში თამაშობს “ბერიმბაუ” (პორტ. Bერიმბაუ), მუსიკალური ინსტრუმენტი, რომელიც თავისი ფორმით მშვილდს წააგავს.<br /><br /><i><b>მოამზადა ზურაბ ფარჯიანმა</b></i><br /><img border="0" src="http://4.bp.blogspot.com/_vr0cNcAJubM/SztEiTiJ2JI/AAAAAAAAASQ/fnyw7Kychg4/s640/Capoeira-in-the-street.jpg" /><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3654825521611664768-5498410395283091613?l=samkhedro09.blogspot.com' alt='' /></div>სამხედროhttp://www.blogger.com/profile/08993162727501684537noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3654825521611664768.post-43119523460870559352009-12-30T16:10:00.001+04:002009-12-30T16:12:19.721+04:00<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="http://1.bp.blogspot.com/_vr0cNcAJubM/SztDOqvd8qI/AAAAAAAAAR4/pO5llURbiis/s1600-h/4a8b6e6e8923bd27d2000e3f9.jpg" imageanchor="1" style="clear: right; float: right; margin-bottom: 1em; margin-left: 1em;"><img border="0" src="http://1.bp.blogspot.com/_vr0cNcAJubM/SztDOqvd8qI/AAAAAAAAAR4/pO5llURbiis/s640/4a8b6e6e8923bd27d2000e3f9.jpg" /></a><br /></div><br />ლელიკო ჩერქეზიშვილი<br /><br /><b>“ჭკვიანი – ბრიყვის სახით, მამაცი – ლაჩრის გამომეტყველებით”</b><br /><br /><i>ტიბეტური მასტიფი</i><br /><br />ტიბეტური მასტიფი (ინგლისურად The Tibetan Mastiff). ეს ჯიში “მცველი” ძაღლის სახელითაცაა ცნობილი.<br />საერთო მონაცემები ასეთია:<br />სიმაღლე - ჯიშის სტანდარტული სიმაღლე 61 სანტიმეტრიდან 72 სანტიმეტრამდეა. ბეწვის სიმაღლესაც თუ ჩავთვლით, მაქსიმუმ 80-81 სანტიმეტრია.<br />წონა - საშუალოდ 45-72 კილოგრამი.<br />შეფერილობა - ძირითადად შავი, შავი-ყავისფერი, სხვადასხვა ელფერის ოქროსფერი, ძალიან იშვიათ შემთხვევაში თეთრი.<br />ხასიათი - მეგობრული<br />ბეწვი - საშუალო სიგრძის, ორფენოვანი, ფუმფულა. საჭიროებს განსაკუთრებულ მოვლას, დავარცხნა სჭირდება ყოველდღე.<br /><br />ტიბეტური მასტიფი მაღალია, ფუმფულა, მომხიბვლელი გარეგნობისაა; კიდურები და გულმკერდი ძალიან დაკუნთული აქვს. ჩვეულებრივად მოძრაობს ნელა და ელეგანტურად, სირბილის დროს ისეთივე სწრაფია, როგორც სხვა ყველა მცველი ძაღლი.<br />ტიბეტური მასტიფი ჭკვიანი, მეგობრული, ლოიალური და ამტანი ჯიშია; აქვთ განსაკუთრებულად კარგი მეხსიერება, შეუძლიათ სიტყუაციის შეფასება. იმდენად ინტელექტუალია, რომ ადვილად ამჩნევს უმნიშვნელო ცვლილებებსაც კი. ემორჩილება ოჯახის ყველა წევრის ბრძანებას, უცხოების მიმართ კი განსაკუთრებულ სიავეს იჩენს. ეს ჯიში უწყინარი მცველია და არა მკვლელი, მაგრამ როცა საქმე თავდასხმას ეხება – თაუვშეუკავებელია.<br />მრავლდებიან ერთხელ წელიწადში, ძირითადად დეკემბერ-იანვარში. მათი გამოკვება რთული არაა, კმაყოფილდებიან მცირედით, ხუმრობით “უჭმელებსაც” ეძახიან. თავიანთი ამტანობის შედეგად შეუძლიათ, განსაკუთრებულ პირობებში, ოთხი-ხუთი დღე იშიმშილონ. ლეკვი ერთსა და იმავე სიტყაციაში არ უნდა იმყოფებოდეს. მეპატრონემ სასეირნო მარშუტიც ხშირად უნდა უცვალოს, რათა ლეკვმა საკუთარი და სხვისი ტერიტორია ადვილად გაარჩიოს და დაიმახსოვროს. აგრეთვე პატრონმა უნდა გაითვალისწინოს და თავი შეიკავოს აგრესიის გამოხატვისაგან ვინმეს მიმართ ძაღლის თანდასწრებით. შესანიშნავი მეხსიერების წყალობით იმ პიროვნების მიმართ კეთილ მასპინძლობას ვეღარ გამოიჩენს.Mმასტიფის და ბავშვების ურთიერთობა ლეგენდარულია, მათ არასდროს უყეფს და არ აყენებს ზიანს.<br />ტიბეტური მასტიფი უძველესი დროიდან არსებობს. ტიბეტის გეოგრაფიული ადგილმდებარეობის წყალობით არ მოხდა სხვა ჯიშებთან ასიმილაცია და ჯიშს შეუნარჩუნდა სუფთა სისხლი. პირველად, წერილობით წყაროებში, ნახსენებია ჩვენს ერამდე 1121 წლის დოკუმენტებში, როდესაც რამდენიმე ლეკვი საჩუქრად გაუგზავნეს ჩინეთის იმპერატორს. იმ დროინდელი ჩინელი ფილოსოფოსი მასტიფს ასე აღწერს “ჭკვიანი – ბრიყვის სახით, მამაცი – ლაჩრის გამომეტყველებით”.<br />თვითონ ტიბეტელები ამ ჯიშს “სამთავრობო ძაღლებს” უწოდებენ. ლეკვებს მხოლოდ ღირსეულ ადამიანებს, მხედართმთავრებს და იმპერატორებს ჩუქნიდნენ. “სამთავრობო ძაღლები” ყველაზე ეგზოტიკურ, უძველეს და წმინდა, საღმრთო ქალაქად წოდებულ ლჰასას იცავდნენ.<br />“ტანით – ვირი, ძლევამოსილი ხმით – ლომი” – ტიბეტური მასტიფების ამ შეფასებას, ცნობილი ვაჭრის და მოგზაურის, მარკო პოლოს (1254-1324) ჩანაწერებში აღმოაჩენთ. მარკო პოლო აღნიშნავს, რომ ამდენი მოგზაურობის შემდეგ მან პირველად ეს ძაღლი ტიბეტში ნახა.<br />“უზარმაზარი, შავი ფერის ძაღლი, შორიდან ლომს ჰგავს. თითქმის არასდროს სძინავს, მაშინვე ხვდება ადამიანის ბუნებას და მის დაფარულ ზრახვებსაც”, – ასეთი ლეგენდარული წარმოდგენა ჰქონდათ, მეცხრამეტე საუკუნემდე ევროპელებს ტიბეტურ მასტიფზე.<br />როგორც მეცნიერმა, პირველად მასზე უატომ (Yოუატტ) გამოაქვეყნა სტატია 1845 წელს, სახელწოდებით “თჰე თჰიბეტ Dოგ”. მისი თქმით, ეს ჯიში გაავრცელეს მონღოლეთში, მესოპოტამიაში და ცენტრალურ აზიაში. მონღოლეთიდან გავრცელდა ხველ საბერძნეთში. ისინი მონაწილებდნენ რომაელ ლეგიონერებთან ერთად ლაშქრობებშიც, თუმცა ამ ქვეყნებში მათი უმცირესი რაოდენობის გამო, ვერ ხერხდებოდა ჯიშის შენარჩუნება, აღრევა ხდებოდა ადგილობრივ ჯიშებთან და სუფთა ჯიშის ნახვა მხოლოდ ტიბეტში, მათ სამშობლოში იყო შეაძლებელი.<br />ჯორჯ მეოთხეს (გაერთიანებული სამეფოს და ირლანდიის მეფე, 1762-1830) ჰყავდა წყვილი ტიბეტური მასტიფი.<br />ამ ძაღლმა იოლად დაიპყრო ინგლისელების გულები. 1906 წელს, იმ დროისთვის ყველაზე პოპულარულ და კულტურულ საერთაშორისო გამოფენაში Gრეატ Eხჰიბიტიონ (ასევე ცნობილი, როგორც ჩრყსტალ Pალაცე Eხჰიბიტიონ) მიაღებინეს მონაწილეობა და დანარჩენი ევროპის გულიც ადვილად მოინადირა თავისი მეფური თავდაჭერილობით.<br />მეოცე საუკუნიდან მსოფლიოს უმდიდრესი ადამიანების ძვირფასი საჩუქარი გახდა. 2000 წელს რუსეთში (“Тибетский мастиф") და ამერიკაში (AMEღIჩAN თIBEთAN MAშთIFF AშშOჩIAთION) დაარსდა კლუბები. მათი საშუალებით მასტიფები მონაწილეობენ სხვადასხვა საერთაშორისო გამოფენებზე და ღონისძიებებში, შესაძლებელია სუფთა ჯიშის ლეკევების შეძენა. აგრეთვე მეპატრონეები უკავშირდებიან ერთმანეთს კლუბების მეშვეობით ძაღლების შესაჯვარებლად, რაც ძალიან კარგი საშუალებაა ჯიშის სუფთა სისხლის გასაგრძელებლად.<br />“სამთავრობო ძაღლები” გამოირჩევიან თავისი “სამთავრობო ფასითაც”. ისინი მსოფლიოში ყველაზე ძვირადღირებულ ძაღლებად ითვლებიან. 2009 წლის 10 სექტემბერს ჩინელმა მილიონერმა ქალბატონმა თვრამეტი თვის ტიბეტურ მასტიფსში ხუთას ოთხმოცდახუთი ათასი დოლარი გადაიხადა, რაოდენ გასაკვირიც უნდა იყოს, ქალბატონმა განცხადა - “ეს ციფრი არაფერია ამ ძაღლის ღირსებებთან შედარებით, ხოლო რაშიც ნამდვილად გადავიხადე ფული, ეს მისი ორმოცდათორმეტ კარატიანი ბრილიანტის საყელოა”.<br /><br /><i><b>მოამზადა ლელიკო ჩერქეზიშვილმა</b></i><br /><br /><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="http://2.bp.blogspot.com/_vr0cNcAJubM/SztDjgwqayI/AAAAAAAAASA/UhWgc6v5b08/s1600-h/zangao08a.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" src="http://2.bp.blogspot.com/_vr0cNcAJubM/SztDjgwqayI/AAAAAAAAASA/UhWgc6v5b08/s640/zangao08a.jpg" /></a><br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3654825521611664768-4311952346087055935?l=samkhedro09.blogspot.com' alt='' /></div>სამხედროhttp://www.blogger.com/profile/08993162727501684537noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3654825521611664768.post-21274344237519668952009-12-30T16:04:00.000+04:002009-12-30T16:04:04.316+04:00<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="http://2.bp.blogspot.com/_vr0cNcAJubM/SztBoph6dRI/AAAAAAAAARw/qfkKTZY3u-M/s1600-h/Amilakhvari1.jpg" imageanchor="1" style="clear: right; float: right; margin-bottom: 1em; margin-left: 1em;"><img border="0" src="http://2.bp.blogspot.com/_vr0cNcAJubM/SztBoph6dRI/AAAAAAAAARw/qfkKTZY3u-M/s320/Amilakhvari1.jpg" /></a><br /></div><br />სალომე ყორანაშვილი<br /><br /><strong>"საფრანგეთის სიამაყე"</strong><br /><br /><strong><span style="color: #b45f06;"><em>"ჩვენ, უცხოელებს, მხოლოდ ერთი გზა გვაქვს, რომ დავუმტკიცოთ საფრანგეთს ჩვენი მადლიერება: დავიხოცოთ".<br />დიმიტრი (ბაზორკა) ამილახვარი</em></span></strong><br /><br />1942 წლის 24 ოქტომბრის დილა იდგა. უკვე მეორე დღეა, რაც მოკავშირეები საფრანგეთ-ინგლის-ამერიკის გაერთიანებული ძალების სამხედრო ბრიგადების სახით ჩრდილოეთ აფრიკაში მდებარე ქალაქ ელ-ალამეინის ასაღებად იბრძვიან. აქვეა საფრანგეთის არმიის ლეიტენანტ-პოლკოვნიკი დიმიტრი (მეტსახელად "ბაზორკა") ამილახვარი. უკვე თექვსმეტი წელია, რაც საფრანგეთის წარმოებულ სამხედრო მოქმედებებში ღებულობდა მონაწილეობას. ბრძოლები მეტად სასტიკი იყო. ბაზორკას ბრიგადა თავგამოდებით იბრძოდა თავისუფლების იდეალების დასაცავად. ისინი წარმატებულ შეტევაზე გადადიოდნენ. შეტევა შეტევას მისდევდა. ბაზორკა თავისი მამაცობით ყველას მაგალითს აძლევდა. მაგრამ მოულოდნელად ეს ახოვანი ვაჟკაცი მტრის ტყვიამ უცებ მოცელა და უცხო მიწაზე დასცა. ერთ კვირაში მას მხოლოდ 36 წელი შეუსრულდებოდა. თვითონ ბრძოლა კი ათ დღეში მოკავშირეების სრული გამარჯვებით დასრულდა, რამაც სრულად შემოაბრუნა ისტორიის ჩარხი ნაცისტური გერმანიისა და მისი მოკავშირეების საწინააღმდგოდ...<br />დიმიტრი გიორგის ძე ამილახვარი – ფრანგი სამხედრო ოფიცერი და საფრანგეთის ლეგიონის ლეიტენანტ-პოლკოვნიკი, წარმოშობით ქართველი, დიდგვაროვანი ოჯახიდან იყო. საგვარეულოს დასაბამი ჯერ კიდევ XIV საუკუნეზე მოდის. მის ფუძემდებლად ითვლება მამისა ზევდგინიძე (ზედგინიძე). XV-XVI სს. საგვარეულო მოიხსენიებოდა ზედგინიძე-ამილახვრებად, XVII კი მხოლოდ ამილახვრებად. სწორედ აქედან გამომდინარეობდა დიმიტრის მეორე გვარიც - ზედგინიძე. XIV საუკუნის პირველ ნახევარში მეფე გიორგი V მზითვად უსაჩუქრა საგვარეულოს `სხვილისური მამული~, ნასისხლად (ბრძოლებში წარმატების გამო) XIV საუკუნის II ნახევარში მას გაუფართოვდა მამული შიდა ქართლის ახალციხის სამოცი კომლი `კაცით და მღვიმის მონასტერის~ ხარჯზე. საამილახვრო სახლის უფროსი ტრადიციულად იყო ზემო ქართლის სადროშოს სარდალი და გორის მოურავი...<br />დიმიტრი ამილახვარი დაიბადა 1906 წლის 31 ოქტომბერს სოფ. ბაზორკინოში (ჩრდ. ოსეთი), საიდანაც წარმოდგება მისი მეტსახელიც `ბაზორკა~. აქ მისი ოჯახი 1905 წლის რევოლუციის შემდეგ გორიდან გადასახლდა. ამილახვრების ოჯახის წევრები ტრადიციულად სამხედროები იყვნენ. ამილახორი (არაბ. საჯინიბოს უფროსი) ხომ ამირსპასალარის, ანუ ფეოდალური ხანის სამხედრო მინისტრის თანაშემწედ ითვლებოდა და ეს თანამდებობა მემკვიდრეობით გადადიოდა მამიდან შვილზე.<br />დიმიტრის ბაბუა, ივანე ამილახვარი (1829-1905), რუსეთის არმიის ცნობილი გენერალი იყო. მამა, გიორგი ზედგინიძე-ამილახვარი, პოლკოვნიკი, ასევე რუსულ ჯარში მსახურობდა. საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ, 1918 წელს, მან დემოკრატიული საქართველოს არმიაში განაგრძო სამხედრო სამსახური.<br />1921 წლამდე დიმიტრი სწავლობდა თბილისის სათავადაზნაურო გიმნაზიაში, სადაც მისი თანაკლასელები იყვნენ სერგო ზაქარიაძე (შემდგომში ცნობილი ქართველი მსახიობი) და ილიკო სუხიშვილი (შემდგომში ცნობილი ქართველი მოცეკვავე, ანსამბლი სუხიშვილების ერთ-ერთი დამფუძნებელი).<br />1921 წლის დამოუკიდებელი საქართველოს ოკუპაციის შემდეგ ოჯახი ჯერ სტამბოლში (თურქეთი) გაიხიზნა, სადაც დიმიტრი 1 წლის განმავლობაში ადგილობრივ ბრიტანულ სკოლაში ესწრებოდა გაკვეთილებს, ხოლო 1922 წელს ოჯახი საცხოვრებლად საფრანგეთში გადავიდა.<br />1924 წელს დიმიტრი შევიდა სენ-სირის სამხედრო სკოლაში (Eცოლე შპეციალე Mილიტაირე დე შაინტ-ჩყრ). 1926 წელს მან დაამთავრა აღნიშნული სასწავლებელი და მიიღო მეორე (უმცროსი) ლეიტენანტის წოდება (ეს არის ყველაზე დაბალი რანგის სამხედრო მოსამსახურე ბევრ შეიარაღებულ ძალებში). ამის შემდეგ დიმიტრი იგზავნება საფრანგეთის უცხოურ ლეგიონში. ამავე წელს მან მიიღო ლეიტენანტის წოდება. ფრანგულ არმიაში სამსახურის დროს მართლწერაში მის გვარს ჰ გამოაკლდა და იგი იწერებოდა როგორც ამილაკვარი.<br />უნდა აღინიშნოს, რომ ეს ლეგიონი საფრანგეთის არმიის ძალიან მძლავრ შენაერთად ითვლებოდა. ტრადიციულად იგი შედგებოდა ორი კატეგორიის სამხედრო მოსამსახურეებისაგან: არისტოკრატებისა და რეციდივისტ-კრიმინალებისაგან და მსახურობდა საფრანგეთის საზღვრებს გარეთ. ამილახვარმა, როგორც საუკეთესო სამხედრო პირმა მალე გამიჩინა თავი.<br />1926-1933 იგი მონაწილეობს საფრანგეთის ჩრდილო აფრიკაში წარმოებულ ყველა სამხედრო ოპერაციაში და, მათ შორის, 1932-1933 წლებში მაროკოს სამხრეთით მიმდინარე საომარ მოქმედებებში.<br />1927 წლის აგვისტოში იქორწინა საფრანგეთში მცხოვრებ ქართველ ემიგრანტზე, ირინე დადიანზე (1904-1944).<br />1934-1939 წლებში დიმიტრი (ბაზორკა) ამილახვარი მოღვაწეობას განაგრძობს აგადირში (Aგადირ - მთავარი ქალაქი მაროკოს სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში) სამხედრო აკადემიის ზემდეგთა სკოლის დირექტორად.<br />1937 წელს მას კაპიტნის რანგი მიენიჭა.<br />გერმანიის მიერ საფრანგეთის ოკუპაციის დროს მსახურობდა ალჟირში (ჩრდ. აფრიკა). 1940 წლის 9 აპრილს გერმანია მოულოდნელად თავს დაესხა დანიასა და ნორვეგიას. პატარა დანია მტერს დანებდა. შედარებით მოზრდილმა ნორვეგიამ კი წინააღმდეგობის გაწევა გადაწყვიტა. მის დასახმარებლად საფრანგეთმა და ინგლისმა თავიანთი შეიარაღებული ძალები გააგზავნეს. მათმა უდიდესმა ნაწილმა ორიოდე კვირაში (25 აპრილს) წინააღმდეგობა შეწყვიტა. ამილახვარის ნაწილი კი, რომელიც ქალაქ ნარვიკს იცავდა, 8 ივნისამდე იგერიებდა მტერს და არ ნებდებოდა. სწორედ ამის გამო, მოგვიანებით, 1942 წელს ნორვეგიის მთავრობამ იგი უმაღლესი სამხედრო ჯილდოთი (Kრიგსკო-სეტ მედ შვერდ - ნორვეგიული სამხედრო ჯვარი ხმლით ) დაასაჩუქრა, რომელიც ტრადიციულად ენიჭებათ ბრძოლებში გამოვლენილი განსაკუთრებული მამაცობის ან ლიდერობისათვის. აღსანიშნავია, რომ აღნიშნული ჯილდო II მსოფლიო ომის დროს მხოლოდ 66 ფრანგს გადაეცა.<br />მალე გერმანიამ საფრნაგეთსაც შეუტია. მარშალი პატენი მეტად სუსტი და უნიათო გამოდგა. ამის გამო ამილახვარი ნორვეგიიდან ინგლისში ჩავიდა, სადაც დე გოლს და მის საფრანგეთის თავისუფალ არმიას (Fრეე Fრენცჰ Fორცეს) შეუერთდა.<br />1940 წელს დაიწყო ჩრდილოეთ აფრიკის სამხედრო კამპანიები და ამილახვარიც იქით გაემართა. საფრანგეთის კოლაბორაციონისტურმა მთავრობამ თავისი აფრიკული კოლონიები და ახლო აღმოსავლეთის სამანდატო ტერიტორიები (ტუნისი, ალჟირი, ლიბანი, ეგვიპტე, სირია) გერმანიისა და იტალიის გაერთიანებულ ძალებს დაუთმო. ჰიტლერისა და მუსოლონისათვის ეს უდიდესი გამარჯვების ტოლფასი იყო, ვინაიდან ახლო აღმოსავლეთის ნავთობსაბადოებსა და სუეციის არხს სტრატეგიული თვალსაზრისით მეტად დიდი მნიშვნელობა ენიჭებოდა.<br />ვიშის საფრანგეთის ძალების წინააღმდეგ აფრიკაში ((დასავლეთ აფრიკა (სენეგალი), ეკვატორიული აფრიკა (კამერუნი)) საფრანგეთის თავისუფლების არმიამ ბრძოლები გააჩაღა. ამილახვარი იბრძოდა ერითრიასა და სირიაშიც, სადაც მან და მისმა ბრიგადამ პირველებმა აიღეს ქალაქი დამასკო.<br />1941 წელს ამილახვარს მიენიჭა ლეიტენანტ-პოლკოვნიკის წოდება და დაინიშნა ბრიგადის მეთაურად.<br />1941 წელს იგი მიემართება ერითრიამდე (აღმოსავლეთ აფრიკა) იტალიის წინააღმდეგ აღმოსავლეთ აფრიკის კამპანიაში მონაწილეობის მისაღებად.<br />1941 წლის ზაფხულში უკან დაბრუნდა ვიშის ძალების წინააღმდეგ სირიაში საბრძოლველად. ეს იყო ყველაზე უახლოესი წერტილი თავის ისტორიულ სამშობლოსთან. Aამაზე უფრო ახლოს იგი საქართველოსთან არასოდეს მოსულა.<br />1941 წლის 21 ივნისს ბაზორკას ბრიგადამ აიღო დამასკო, რის გამოც დე გოლმა იგი `გამათავისუფლებელი ჯვარით~ დააჯილდოვა, პროფაშისტურმა მთავრობამ კი დაუსწრებლად სიკვდილი მიუსაჯა.<br />1941 წლის 1 ოქტომბერს დიმიტრი ამილახვარი გახდა ლიტენანტ-პოლკოვნიკი და 13ტჰ DBLE (საფრანგეთის უცხოური ლეგიონის ნახევარ-ბრიგადა) ახალი ხელმძღვანელი.<br />1941 წლის გაზაფხულზე ბირ-ჰაკეიმში მსახურობდა გენერალი კოენიჰის (Kოენიგ) მთავარ ადიუტანტად, პარალელურად 13ტჰ DBLE მეთაურობდა.<br />1942 წელს ლეგიონი იბრძვის ჩრდილოეთ აფრიკაში გერმანია-იტალიის გაერთიანებული ძალების წინააღმდეგ ლიბანში, როგორც ჩრდილოეთ აფრიკის კამპანიის ნაწილი. 1942 წლის 27 მაისიდან 11 ივნისამდე კი გვიპტეში, სადაც თავი სწორედ ბაზორკას შენაერთმა გამოიჩინა.<br />1942 წლის 10 აგვისტოს გენერალმა დე გოლმა მას თავისუფლების ჯვარი (ჩროსს ოფ Lიბერატიონ) უბოძა.<br />ერთი თვის თავზე, 1942 წლის 9 სექტემბერს, მას კიდე ერთი ჯილდო მედალი "თავისუფლებისათვის ლაშქრობაში" (ჩამპაიგნ ოფ ტჰე Lიბერატიონ Mედალ) გადაეცა.<br />1942 წლის იანვარში ბირ-ჰაკეიმში – (Bირ-Hაკეიმ - ოაზისი ლიბანის უდაბნოში) მძიმე ბრძოლების ღებულობდა მონაწილეობას. ამ დროს მან საფრანგეთს შემდგომში უკვე საქვეყნოდ ცნობილი სიტყვები მიუძღვნა: "ჩვენ, უცხოელებს, გვაქვს მხოლოდ ერთი გზა, რომ დავუმტკიცოთ საფრანგეთს ჩვენი მადლიერება: დავიხოცოთ". თუმცა იგი მაშინ სიკვდილს გადაურჩა.<br />1942 წლის ივნისში მიიღო ორდენი მეორე მსოფლიო ომის საფრანგეთის გათავისუფლებისათვის (აღსანიშნავია, რომ ეს ტიტული არის რიგით მეორე უმაღლეს ჯილდოებს შორის და ადამიანთა მხოლოდ მცირეოდენ ჯგუფს აქვს მინიჭებული). უმაღლესი ჯილდო Lეგიონ დ’ Hონოურ კი მას სიკვდილის შემდგომ, 1955 წელს მიენიჭა. საფრანგეთის პოზიციების გმირული დაცვისათვის მას და მის ლეგიონერებს გენერალმა დე გოლმა `საფრანგეთის სიამაყეები~ უწოდა. ხოლო სან-სირის სამხედრო სკოლის 1954 -1956 წლების გამოშვებას კი საფრანგეთის მთავრობამ მისი, ახლა როგორც უკვე საფრანგეთის ეროვნული გმირის სახელი უწოდა.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3654825521611664768-2127434423751966895?l=samkhedro09.blogspot.com' alt='' /></div>სამხედროhttp://www.blogger.com/profile/08993162727501684537noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3654825521611664768.post-61629934553025303682009-12-30T16:00:00.000+04:002009-12-30T16:00:38.352+04:00<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="http://1.bp.blogspot.com/_vr0cNcAJubM/SztAylKFHAI/AAAAAAAAARo/yf8o5W0vgDI/s1600-h/brescia8mia.it10.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" src="http://1.bp.blogspot.com/_vr0cNcAJubM/SztAylKFHAI/AAAAAAAAARo/yf8o5W0vgDI/s400/brescia8mia.it10.jpg" /></a><br /></div><br />მაია ურუშაძე<br /><br /><strong>იარაღი სამი დისგან</strong><br />(“ფაუსტი სტეფანოს” სანადირო თოფები)<br /><br />ნადირობის მოყვარულთათვის კარგად არის ცნობილი, თუ რა სიამოვნებაა ხარისხიანი თოფით ნადირობა.<br />თოფს მხარზე კარგად მორგებული კონდახი, მოხერხებული სასხლეტი, ლარივით სწორი, გაკრიალებული ლულა და, რაც მთავარია, ზუსტი მიზანი უხდება.<br />თუ თოფს _ ეს ყველაფერი, მონადირეს კი _ მახვილი თვალი, სწრაფი რეაქცია და სანადირო ადგილების შერჩევის ალღო აქვს, წარმატებული ნადირობა გარანტირებულია.<br /><br />კომპანიის ისტორია<br />იტალიელმა სტეფანო ფაუსტიმ იარაღის მწარმოებელი კომპანია Fაუსტი შტეფანო შ.ღ.L. 1948 წელს დააარსა. მან ქალაქ ბრეშიაში პატარა ქარხანა გახსნა და ორლულიანი სანადირო თოფების წარმოებას მიჰყო ხელი.<br />ეს ძალიან სარისკო საქმე იყო: იარაღის წარმოების უძველესი და უმდიდრესი ტრადიციებით განთქმულ ქალაქში თოფების ახალი ბრენდის დამკვიდრება არც ისე იოლი იყო. ბრეშია ხომ იარაღის წარმოების ცენტრად მარტო იტალიის კი არა, მთელი ევროპის მასშტაბით ითვლებოდა და თოფების ცნობილ ოსტატთა უმრავლესობა სწორედ აქ მოღვაწეობდა.<br />საქმეს ომისშემდგომი პერიოდის თანმდევი კრიზისული ვითარებაც ართულებდა: სამხედრო შეკვეთები აღარ იყო, ამიტომ იარაღის მთელი ინდუსტრია საკმაოდ გაღარიბებული სამოქალაქო სექტორის მოთხოვნების დაკმაყოფილებას სჯერდებოდა.<br />მიუხედავად ამისა, სტეფანო ფაუსტიმ ყველა სირთულე გადალახა: უშრეტი საინჟინრო ფანტაზიისა და კომერციული ნიჭის წყალობით, საქმე ააწყო. მეტიც: თავის ქალიშვილებს ოჯახური საქმის მენეჯმენტი სრულყოფილად შეასწავლა და ახლა Fაუსტი შტეფანო შ.ღ.L.-ს სამი ახალგაზრდა ქალბატონი ერთობ წარმატებულად ხელმძღვანელობს.<br /><br />ადგილი ბაზარზე<br />1999 წელს “ფაუსტი სტეფანო”-ს და “ემილიო რიცინი” (Eმილიო ღიზზინი) შეუერთდა, რამაც კომპანიის ასორტიმენტი გაამდიდრა. მიუხედავად ამისა, კომპანიის პროდუქცია დიდი მრავალფეროვნებითა და თამამი გადაწყვეტილებებით არ გამოირჩევა.<br />იარაღის მცოდნეები ამას ნაკლად არ მიიჩნევენ: მათი შეფასებით, ისეთ ნატიფ საქმიანობაში, როგორიც იარაღის დიზაინია, თამამი გადაწყვეტილებები უფრო ხშირად გაუმართლებელია ხოლმე. იარაღის დიზაინერები, რომლებიც მომხმარებლებს უცნაურ, არასტანდარტულ გადაწყვეტილებებს სთავაზობენ, უმეტეს შემთხვევაში წაგებულები რჩებიან. Fაუსტი შტეფანო შ.ღ.L.-ს კი დღემდე საიმედო, გლუვლულიანი თოფების წარმატებული მწარმოებლის სტაბილური იმიჯი აქვს.<br />“ფაუსტი სტეფანო” ყოველთვის მხოლოდ გლუვლულიან თოფებს აწარმოებდა. თავიდან კი მისი თოფის ლულები მხოლოდ ჰორიზონტალურად იყო განლაგბული. წლების მანძილზე იცვლებოდა და იხვეწებოდა წარმოების დონე და პროდუქციის ხარისხი, მაგრამ არა ასორტიმენტი. სამაგიეროდ, იარაღის წარმოების ერთობ გადატვირთულ და კონკურენტულ გარემოში, იტალიურ კომპანიას სტაბილური ადგილი აქვს დამკვიდრებული და თავის საქმეში ერთ-ერთ საუკეთესოდ ითვლება.<br />კომპანიის პროდუქცია არათუ არ ჩამოუვარდება სხვა, უფრო ცნობილი ბრენდების თოფებს, არამედ იაფი თვითღირებულებებითა და, შესაბამისად, დაბალი გასაყიდი ფასით ჯობნის კიდეც.<br /><br />ტექნოლოგიური სრულყოფილება<br />Fაუსტი შტეფანო შ.ღ.L. შედარებით პატარა, მაგრამ თანამედროვე ტექნოლოგიებით აღჭურვილი წარმოებაა, რომელიც საუკეთესო ხარისხის, მსოფლიო სტანდარტების შესაბამის, სერტიფიცირებულ სანადირო თოფებს აწარმოებს: “სტეფანო ფაუსტის” თოფებს IჩO 9001-სერტიფიკატი აქვთ მინიჭებული.<br />მთელი კომპანია სულ რაღაც 2,5 კვარდრატრულ კილომეტრ ფართობზე ეტევა. აქ მთელ ტექნოლოგიურ პროცესს _ იარაღის დაპროექტებისა და შექმნით დაწყებული, მზა პროდუქციის სხვადასხვა ვითარებაში გამოცდის ჩათვლით, _ სულ რამდენიმე ათეული მესაჭურვლე უზრუნველყოფს.<br />მათ განკარგულებაშია საპროექტო და საცდელი სამუშაოებისთვის განკუთვნილი თანამედროვე ტექნიკა და უახლესი მოდელის კომპიუტერები, რასაც მხოლოდ ტექნოლოგიური პროცესის დაგეგმვა-განხორციელებაში კი არა, მზა თოფების გამოსაცდელადაც იყენებენ. ახლადშექმნილი იარაღის ექსპლუატაციის სხვადასხვა პირობებში ტესტირება _ ტყვიის ტრაექტორიის, გასროლისა და უკუცემის სიმძლავრის მოდელირება კომპიუტერების საშუალებით ხდება.<br />კომპანიის ტექნოლოგიურ არსენალში უამრავი თანამედროვე დანადგარია, რომლებიც ლითონისა და ხის გადამუშავების, სხვადასხვა მასალის თერმული თუ ქიმიური დამუშავების, ჭედვის, წრთობისა და შედუღების, სხვადასხვა მეთოდით მოჭიქვისა და მოპირკეთების, ზედაპირის დამუშავების, როგორც ლითონის, ისე ხის ნაწილების ლაზერული გრავირების საუკეთესო ხარისხს უზრუნველყოფენ.<br />მთელი ეს დანადგარები, უზუსტესი ჩNჩ-ავტომატების წყალობით, ზემოთჩამოთვლილ ოპერაციებს უმაღლეს დონეზე ასრულებენ. იტალიელი მესაჭურვლეები, სხვა ყველაფერთან ერთად, უახლეს მასალასაც იყენებენ. მათ შორის _ ალუმინის მსუბუქ და უმტკიცეს შენადნობ Eრგალ 55-ს, რომლითაც დღემდე, წამყვან იარაღის კომპანიათა შორისაც კი, მხოლოდ ერთეულები თუ სარგებლობენ.<br /><br />ლულების წარმოება<br />ცალკე თემაა ლულების მაღალტექნოლოგიური წარმოება, რასაც მეიარაღეთა ნებისმიერ კომპანიაში უდავოდ განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა. Fაუსტი შტეფანო შ.ღ.L.-იც, მსოფლიოს სხვა წამყვანი ქარხნების მსგავსად, თავისი თოფებისთვის ლულებს უმაღლესი ხარისხის ნიკელ-ქრომ-მოლიბდენისგან, რადიალურ-საწრთობი მანქანების საშუალებით, ცივად აწრთობს.<br />ყოველი ახლადგამოჭედილი ლულა აუცილებლად მოწმდება საცდელი ვაზნებით, რომლებიც სროლისას 120 მეგაპასკალ (1 მეგაპასკალი 10 მლნ პასკალს უტოლდება) წნევას უძლებენ.<br />ყველა გამოჭედილი ლულის გარე და შიდა ზედაპირი ქრომირებულია, რაც, პრეზენტაბელურობასთან ერთად, მაღალ ბალისტიკურ მახასიათებლებს იძლევა.<br />ხის ნაწილების დასამზადებლად Fაუსტი შტეფანო შ.ღ.L.-ში მხოლოდ მაღალხარისხიან თხილს იყენებენ, რომელსაც წინასწარ ლაბორატორიულად ამოწმებენ და წარმოების პროცესშიც მუდმივად აკვირდებიან.<br /><br /><br />უნივერსალური მოდელი “დეა”<br />“ფაუსტი სტეფანოს” “სავიზიტო ბარათად” სანადირო თოფის მოდელი “დეა” ითვლება. ეს კლასიკური მოდელია, ლულების ჰორიზონტალური განლაგებით. უკვე რამდენიმე ათეული წელია, იწარმოება და ამ ტიპის თოფებს შორის საკმაო პოპულარობაც მოიპოვა. “დეას” წარმატება იმითაცაა განპირობებული, რომ ეს მოდელი უამრავი მოდიფიკაციით გამოდის.<br />“დეა” ერთგვარი “ტრანსფორმერია”, რომელიც სხვადასხვა კომპლექტაციის შემთხვევაში, მფლობელს მისთვის სასურველი, ყველაზე ოპტიმალური ვარიანტის შერჩევის საშუალებას აძლევს. ეს მოდელი სხვადასხვა კალიბრით (12-დან 410-ის ჩათვლით, მჭიდით (70, 76 და 89 სმ) და ლულის სიგრძით (600-დან 770 მმ-მდე) გამოდის. ეცვლება მხატვრული გაფორმების ვარიაციებიც: ის შეიძლება ნაირ-ნაირი ტიპის, სხვადასხვაგვარად გრავირებული ლითონის ან ხის ნაწილებისგან აიწყოს. ამიტომაც, თუ სტანდარტული მოდელი შედარებით იაფია, დაკვეთით შესრულებული “დეა” მდიდრულმა მორთულობამ, შესაძლოა, რამდენჯერმე გააძვიროს.<br />“დეას”, დამკვეთის სურვილისამებრ, ეცვლება ჩახმახი, სასხლეტი, ნასროლი ვაზნების ამოსაგდები მექანიზმი (ექსტრაქტორი/ეჟექტორი); არის შესაძლებლობა, დაყენდეს ჩოკის (საფანტის გაშლის რადიუსის რეგულატორი) გამომცვლელი. გარდა ამისა, საგანგებოდ ქალბატონებისთვის, იწარმოება “დეა ლედი” _ უფრო მსუბუქი და ელეგანტური მოდელი.<br /><br />მოდელები “ელეგანტი” და “ალბიონი”<br />თავისი მრავალფეროვნებით, ყურადღებას იპყრობს “ფაუსტი სტეფანოს” განსაკუთრებულად წარმატებული მოდელები: “ელეგანტი” და “ალბიონი”.<br />ამ კლასის სანადირო თოფებს შორის, ეს მოდელები გამოირჩევა გამოყენებული მასალის, კალიბრის, ლულათა სიგრძის, ჩახმახისა და სასხლეტი მექანიზმის, ნასროლი ვაზნების ამომგდებისა და, ბუნებრივია, გაფორმების ფართო არჩევანით.<br />ყველა თოფის ლულა აღჭურვილია განიავებადი ღარით, რომელიც არეკლვის საწინააღმდეგო საფარითაა დამუშავებული. ამ ღარს, შესაძლოა, სხვადასხვა ტიპის სამიზნე შეეხამოს, რაც, პრაქტიკულად, ნებისმიერი განათების პირობებში, კომფორტულ დამიზნებას უზრუნველყოფს. თავად ლულის მაღალი ხარისხი კი სროლის შედეგიანობას ამაღლებს, ანუ მიზანში მოხვედრის სიზუსტე მხოლოდ და მხოლოდ მონადირის შნოსა და უნარზეღაა დამოკიდებული.<br />გარდა ამისა, თოფის მფლობელის სურვილისამებრ, ლულები შესაძლოა აღიჭურვოს ჩოკის რამდენიმე გამომცვლელი. თუმცა, ყველა საფანტის მოყვარული როდია: მათ, ვინც უპირატესობას ტყვიით ნადირობას ანიჭებს, მხოლოდ “ცილინდრებს” უმონტაჟებენ.<br /><br />“კაცური” საქმე ქალბატონების ხელში<br />ტრადიციულად, იარაღის წარმოება “კაცურ” საქმედ აღიქმება. მაგრამ ეს მანამდე, სანამ ქარხანა ქალბატონების ხელში აღმოჩნდება. კომპანიის დამფუძნებლის, შტეფანო ფაუსტის ქალიშვილებმა _ ელენამ, ჯოვანამ და ბარბარამ არაერთხელ დაამტკიცეს, რომ მამის საქმეს ღირსეულად ართმევენ თავს და, ყველაზე პრეტენზიული და დახვეწილი გემოვნების მქონე მონადირეების ახირებებსაც კი თვალდაუხამხამებლად აკმაყოფილებენ თავიანთი თოფებით.<br />სხვათა შორის, ბოლო დროს კომპანია თავის სარეკლამო სლოგანშიც სწორედ ამ იშვიათი და, თავისებურად, მიმზიდველი ინტრიგის აქცენტირებას ახდენს - "იარაღი სამი დისგან". მონადირეებში კი ეს სარეკლამო წარწერა _ თოფებით შეიარაღებული სამი ლამაზმანის უზარმაზარ ფოტოსთან ერთად _ კარგად მუშაობს და “ქალების ხელში ჩავარდნილი იარაღის ბიზნესი” მიმზიდველად გამოიყურება.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3654825521611664768-6162993455302530368?l=samkhedro09.blogspot.com' alt='' /></div>სამხედროhttp://www.blogger.com/profile/08993162727501684537noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3654825521611664768.post-49415761182219975212009-12-30T15:57:00.000+04:002009-12-30T15:57:17.446+04:00<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="http://3.bp.blogspot.com/_vr0cNcAJubM/SztADK9VCAI/AAAAAAAAARg/MJSajKyJD70/s1600-h/badragi-3.jpg" imageanchor="1" style="clear: right; float: right; margin-bottom: 1em; margin-left: 1em;"><img border="0" src="http://3.bp.blogspot.com/_vr0cNcAJubM/SztADK9VCAI/AAAAAAAAARg/MJSajKyJD70/s640/badragi-3.jpg" /></a><br /></div>ნიკა მარიამიძე<br /><br /><strong>ხაფანგი ფალუჯასთან</strong><br /><em>ამერიკელი საზღვაო ქვეითების სისხლის ფასად შეძენილი გამოცდილება</em><br /><br />იმ დღეს კაპრალ ჯეიმს რაიტს ცუდი წინათგრძნობა აეკვიატა. ის ბადრაგს მეთაურობდა და მოწინავე "ჰამერში" იჯდა. უსიამოვნო ფიქრები ოპერაციის მსვლელობისას ნელ-ნელა რეალურმა საქმეებმა გადაფარა: წინ ერაყის ერთ-ერთ ყველაზე მშფოთვარე რაიონზე გამავალი გზა იდო.<br /><br /><br />მზადება სპეცოპერაციისთვის<br />2004 წლის 7 აპრილს ხუთი "ჰამერისა" და ათი 7-ტონიანი, საწვავით დატვირთული სატვირთო ავტომანქანისგან შემდგარი კოლონა ფალუჯის ბანაკიდან გამოვიდა.<br />აშშ-ს საზღვაო ქვეითთა პირველი დივიზიის პირველი სადესანტო ბატალიონის ასეულ "ბრავოს" მეორე ოცეულის მეომრები ბადრაგირებისთვის წინადღით, ფალუჯას ბანაკში მოემზადნენ. ისინი კოლონას ხუთი მსუბუქად დაჯავშნული "ჰამერით" აცილებდნენ. მანქანებს თითქმის ყველა კარი მოხსნილი ჰქონდა, რაც ეკიპაჟსა და დესანტს სასროლად ფართო სექტორს უხსნიდა. კოშკურებში დამონტაჟებულ მძიმე ტყვიამფრქვვებთან საშტატო მსროლელები მორიგეობდნენ.<br />ოცეულს ავტოკოლონა დანიშნულების ადგილამდე უნდა ჩაეყვანა, იქედან კი შორი პატრულირება იგეგმებოდა: საჭირო იყო მტრის იმ ნაღმმტყორცნების განადგურება, საიდანაც ღამ-ღამობით მათი ბანაკი იცხრილებოდა.<br />თუმცა, ბიჭები მოვლენათა განვითარების უარესი სცენარისთვისაც მზად იყვნენ. ისინი ხომ ალ ანბარის პროვინციაში, ანუ ე.წ. "სუნიტურ სამკუთხედში" იმყოფებოდნენ, სადაც მოსახლეობამ ანტიამერიკული აჯანყება მოაწყო. ერთი კვირის წინ კი აქ, ფალუჯაში, ოთხი ამერიკელი სამოქალაქო პირი მოკლეს და დაასახიჩრეს.<br />…<br />მარწუხებში<br />ბადრაგი ევფრატის აღმოსავლეთ ნაპირს მიუყვებოდა, როცა ტყვიამფრქვევის ჯერმა სიჩუმე დაარღვია. სროლის ხმა ახლოდან ისმოდა: მტრის მეტყვიამფრქვევე მდინარის დასავლეთ სანაპიროზე იყო ჩასაფრებული. შეიარაღებული "ჰამერები" სასწრაფოდ გამოეყვნენ კოლონას და მტრისკენ ფლანგიდან, რკალისებრი შემოვლით გაეშურნენ. ერთი მილის გავლის შემდეგ ცუდი წინათგრძნობა ახლა მეორე ქვედანაყოფის მეთაურს, კაპიტან ბრენტ მორელს დაეუფლა: გზა უკაცრიელი იყო, ერაყის ამ ნაწილში კი ეს უტყუარ საფრთხეზე მიუთითებდა. ჯერ არავინ იცოდა, რა ელოდათ _ ჩასაფრება, მართვადი ასაფეთქებელი მოწყობილობა თუ, უბრალოდ, გზაზე დამონტაჟებული ნაღმი. მორელის ბრძანებით, ჯარისკაცებმა ტერიტორია შეამოწმეს, მაგრამ ის "სუფთა" აღმოჩნდა და ბადრაგმა გზა განაგრძო.<br />ერაყის მცხუნვარე მზე დასავლეთისკენ გადაიხარა. საათი შუადღის ოთხს აჩვენებდა, როცა ბადრგმა ორი ბენზინგასამართი სადგური გაიარა და ფართო, სარწყავი არხებითა თუ თხრილებით დასერილ მინდვრებს შორის განაგრძო სვლა.<br />აქ კი სიჩუმე კიდევ ერთხელ დაირღვა. ამჯერად ავტომატის ჯერს ყუმბარმტყორცნებისა და ნაღმმტყორცნების გრუხუნიც ახლდა თან. ეჭვგარეშე იყო, რომ კოლონა ჩასაფრებაში მოყვა.<br /><br />გამოსავალი: შეტევა ფლანგიდან<br />სულ რაღაც ოცდაათიოდე წამში "ჰამერები" ცეცხლის წვიმაში აღმოჩნდნენ. ხელის ტანკსაწინააღმდეგო ყუმბარმტყორცნების ცეცხლმა ორი მოწინავე "ჰამერი" დააზიანა. პირდაპირი მოხვედრით დაიჭრნენ მანქანის მეთაური რაიტი და ექვსი მეომარი. მოწინავე "ჰამერის" დაჭრილმა მეთაურმა, კაპრალმა ჯეიმს რაიტმა და მისმა ჯარისკაცებმა იარაღი მოიმარჯვეს, რათა მინდვრის ბოლოს ჩასაფრებული მოწინააღმდეგისთვის ცეცხლით ეპასუხათ.<br />სეტყვასავით წამოსული ტყვიების მიუხედავად, ქვედანაყოფის მეთაურმა, კაპიტანმა მორელმა თავისი მანქანა დატოვა და სათავეში ჩაუდგა მომცრო დაჯგუფებას, რომელმაც მინდვრის გავლით, პირდაპირ მოწინააღმდეგისკენ იწყო სვლა. მის წინააღმდეგ გამაგრებულ პოზიციებზე მინიმუმ ოცდაათი მებრძოლი იყო. მანევრის დასაზღვევად, მორელი თავისი მანქანის ცეცხლს რაციით მართავდა, ამ დროს კი ჭუჭყიან წყალში მკერდამდე ჩაფლული სხვა ჯარისკაცები მტერს ფლანგიდან უვლიდნენ და არხზე გადასასვლელად სამმეტრიან ბარიერებს კვეთდნენ.<br />ოცდაოთხი წლის სერჟანტმა ლეონარდო ბაპტისტამ როგორც კი დაინახა, რომ მორელი და მისი ხუთი ჯარისკაცი პირდაპირ შეტევაზე მიდიოდნენ, სამი მებრძოლი აიყოლია და ჯერ "მკვდარ ზონაში" განთავსებულ ტყვიამფრქვევს შეუტია, მერე კი მტრის პოზიციისთვის ფლანგიდან შემოვლას შეუდგა.<br />უცებ ხელის ტანკსაწინააღმდეგო ჭურვის აფეთქებამ მტვერი სვეტად აღმართა და კაპიტანი მორელი ძირს დააგდო. მეამბოხე შეეცადა, სწრაფად გადაეტენა ყუმბარმტყორცნი, მაგრამ ბაპტისტამ დაასწრო.<br />ამ დროს მეამბოხეთა სხვა ჯგუფმა ცეცხლი მეზობელი ბუჩქნარიდანაც გახსნა. ბაპტისტა შეეცადა, თავადვე, თავისი კარაბინით აღეკვეთა ცეცხლი, თუმცა ბიჭებს მისი მიტოვება არც უფიქრიათ: მაშინვე აჰყვნენ.<br />მტერი, აშკარად, არ ელოდა საზღვაო ქვეითთა კონტრშეტევას. მინდორში ბაპტისტა და მისი რაზმი მტრის მეომართა დიდი ჯგუფს წააწყდნენ: ერთ-ერთ მიწაყრილს მიღმა, ჯაჭვად _ ერთმანეთისგან თითო მეტრის დაშორებით ჩასაფრებული თერთმეტი მეამბოხე დახვდათ. მაგრამ, ბაპტისტა და მისი რაზმი მტრის პოზიციების დაცხილვას განაგრძობდნენ და მათი ტყვიამფრქვევების დადუმებას დაჟინებით ცდილობდნენ.<br />წინ მიიწევდა კაპიტანი მორელიც. მსროლელებმა, რომლებიც მის მანევრს ცეცხლით აზღვევდნენ, ორი მეამბოხე გაანადგურეს. მალე სნაიპერმა 450 მეტრიდან კიდევ ორი მეამბოხე “მოხსნა”.<br />მოწინააღმდეგის ცეცხლი ჯერ კიდევ საკმაოდ ინტენსიური იყო. ჩასაფრებულემა მტერმა სერჟანტ დანიელ მორელისა და მისი რაზმის მიწაზე გაკვრა მოახერხეს და აიძულეს, კონტრშეტევა შეეწყვიტათ.<br />37 წლის სერჟანტმა დანიელ გრიეგომ აღმოაჩინა, რომ მეამბოხეებს კიდევ ორი მანქანა შეემატათ. ეს ლურჯი სატვირთო და თეთრი მსუბუქი ავტომანქანა იყო, რომლებიც შორიახლოს მდებარე ნაცრისფერ შენობასთან დააყენეს. გრიეგომ სატვირთოს ორჯერ ესროლა, მაგრამ ამ დროს გაირკვა, რომ მორელი დაჭრილი ან, სულაც, მოკლული იყო.<br /><br />მორელის დაღუპვა<br />მორელი შაშხანიდან ისროდა და, პარალელურად, შეუჩერებლად ტყორნიდა ყუმბარებს მეამბოხეთა მიმართულებით. ამიტომაც, ვერ შენიშნა მტერი, რომელიც გვერდიდან მიუახლოვდა. ტყვიები კაპიტანს მკერდში და მკერდსქვევით მოხვდა. გარდა ამისა, ერთმა ტყვიამ სხეულში ჯავშანჟილეტით დაუცველი ადგილიდან _ იღლიიდან შეაღწია.<br />როცა დაინახა, რომ მორელი დაეცა, სერჟანტმა ვილი კოპლანდმა წინ გამოირბინა და მეთაურის დაზღვევა თავისი “M-4”-ით სცადა, მაგრამ ტანკსაწინააღმდეგო ჭურვის აფეთქებამ იარაღი ხელიდან გააგდებინა და თავადაც ძირს დასცა. როცა გონს მოვიდა, ერთ-ერთ მზვერავს უბრძანა, რაციით გადაეცა ტექსტი: "არწივი-2 დაეცა", თავად კი მორელის დასახმარებლად გაეშურა.<br />კოპლანდმა კაპიტანი უსაფრთხო ადგილას _ მახლობელ საირიგაციო არხში ჩაათრია, აღჭურვილობა მოხსნა, ჯავშანჟილეტი და ქურთუკი გახადა, ჭრილობები დაუთვალიერა.<br />იარები სერიოზული აღმოჩნდა.<br />კოპლანდი მათ გადახვევას შეეცადა. სანამ მისი მეწყვილე მენდოსა პირველადი სამედიცინო დახმარების შესახვევ კომპლექტს ხსნიდა, კოპლანდს კაპიტნის ჭრილობები ხელით ეჭირა და ცდილობდა, როგორმე სისხლდენა შეეჩერებინა. ამ დროს მორელი ჯერ კიდევ გონზე იყო.<br />მეამბოხეები მიხვდნენ, რომ მათ საზღვაო ქვეითთა რომელიღაც მეთაურის მწყობრიდან გამოყვანა მოახერხეს და სცადეს, ხელი შეეშალათ მორელის ევაკუაციისთვის, არ მიეცათ ცეცხლის ხაზიდან დაჭრილებისა და სერჟანტ დანიელ ლალოტას ჯგუფის გამოთრევის საშუალება, რომლებიც ჯერ ისევ "სიკვდილის ზონაში" იმყოფებოდნენ (მას შემდეგ, რაც კაპიტანი მორელი დაეცა, ნაწილის ოფიციალურ მეთაურად უკვე ლალოტა იქცა).<br />მებრძოლებმა არ იცოდნენ, თუ რა შეემთხვა კაპიტან მორელს, მაგრამ ყველამ დაინახა, რომ ის დაეცა. ამ ფაქტმა მებრძოლებში ნამდვილი სიშმაგე გამოიწვია. მოიერიშე ჯგუფის ხუთი საზღვაო ქვეითი ფარულად მიუახლოვდა მიწაყრილს და მეამბოხეთა პოზიციებს ჭურვები დაუშინა. ეს მტრისთვის სრულიად მოულოდნელი აღმოჩნდა – მცირე ხნით მათი ცეცხლის ინტენსივობა შესუსტდა.<br />სერჟანტმა გრიეგომ ბაპტისტას ჯგუფი ლალოტასა და მისი მეომრების დასაზღვევად გაგზავნა. ამ ამოცანის შესრულებისას ბაპტისტას ბიჭებმა კიდევ თერთმეტი მეამბოხე გაანადგურეს და, მთავარ გზაზე დაბრუნებისას, საზენიტო რაკეტების საწინააღმდეგო კომპლექსის სამალავი აღმოაჩინეს, სადაც “რპგ-7”-ის ტიპის ტანკსაწინააღმდეგო ჭურვები და სხვა ამუნიცია ინახებოდა. აშკარა იყო, რომ ეს სამალავი მეამბოხეებმა ჯერ კიდევ ჩასაფრების მზადებისას მოაწყვეს, მაგრამ მის გამოყენებაში ხელი ამერიკელების მოულოდნელმა კონტრშეტევამ შეუშალათ.<br /><br />რაიტის გმირობა<br />ამასობაში მოწინავე "ჰამვიმ", დაშვებული საბურავბითა და ბორტზე მყოფი სამი დაჭრილი მებრძოლით, რომლებსაც სასწრაფოდ ესაჭიროებოდათ სამედიცინო დახმარება, "სიკვდილის ზონიდან" გაღწევა სცადა. ამ მანქანის მეთაური, სერჟანტი ერიკ კოჩერი ხელში იყო დაჭრილი, მანქანის მეტყვიამფრქვევე კი _ ფეხში, რის გამოც ის საძვრენში (ლუკში) გაიჩხირა და გონი დაკარგა.<br />კაპრალ რაიტს ორივე ხელი მოგლეჯილი ქონდა, ფეხის ღია მოტეხილობიდან კი სისხლი შეუჩერებლად სდიოდა. ამასთან, რაიტს გონი არ დაუკარგავს და ხელმძღვანელობდა მეომართა მოქმედებებს, რათა მანქანა ცეცხლის ხაზიდან გაეყვანათ და დაჭრილებისთვის პირველადი დახმარება აღმოეჩინათ. ახერხებდა, მიზნისკენ მიეთითებინა სხვა მანქანების საცეცხლე დანადგარებისთვისაც, რათა მათ მტრის ტყვიამფრქვევები ჩაეხშოთ: თავად რაიტის მანქანაში ტყვიამფრქვევი დაზიანებული იყო.<br />მალე ასეულ "ბრავოს" მეორე დანაყოფის დასახმარებლად მოვიდა მესამე, სწრაფი რეაგირების სამარქაფო ქვედანაყოფი. მან ალყაში მოქცეულ საზღვაო ქვეითებს ფალუჯას ბანაკისკენ უკანდახევის ბრძანება მოუტანა. მალე რაიტის, მორელისა და კიდევ ხუთი დაჭრილის სამედიცინო ქვედანაყოფამდე მიყვანაც მოხერხდა. მოგვიანებით, გმირობისა და მამაცობისთვის კაპრალი რაიტი ბრინჯაოს ვარსკვლავით დააჯილდოეს.<br /><br />გამართლებული სიშმაგე<br />ბრძოლის ველზე მოვიდა ასმეთაური რიჩარდსონი, რომელმაც სცადა დახმარებოდა მორელის ევაკუატორებს, მაგრამ ჭრილობა ძალიან მძიმე იყო და მეომრებს ოფიცრის ტრანსპორტირების საშუალებას უსპობდა. კოპლანდი მასთან კიდევ თხუმეტ წუთს დარჩა, ანუ მანამდე, სანამ არ მოვიდა ჯავშანმანქანა, რომელშიც მორელი ჩააწვინეს. ამის შემდეგ კოპლანდმა ოცეულის დანარჩენი მეომრები ბრძოლის ველზე ისე გადაანაწილა, რომ მათ ცეცხლით დაეზღვიათ მანქანის მოძრაობა, სანამ ორი საბრძოლო ვერტმფრენი "სუპერკობრა" იერიშს არ მიიტანდა ნაცრისფერ შენობაზე, საიდანაც მეამბოხეები ისროდნენ. აი, მაშინ კი, ალბათ, გულწრფელად ინანა მტერმა თავისი სამალავის დაკარგვა, სადაც გადასატანი საზენიტო-სარაკეტო კომპლექსი ინახებოდა.<br />როცა აფეთქების მტვერი გაიფანტა, ასეულმა ნელ-ნელა წინ წაწევა სცადა. ბრძოლა 45-50 წუთს გრძელდებოდა. ფრონტის ხაზი დაახლოებით კილომეტრზე იყო გადაჭიმული. როცა ცეცხლი მიჩუმდა და ბადრაგმა დანაკარგების თვლა დაიწყო, გაირკვა, რომ მეორე ასეულის მეთაური, კაპიტანი ბრენტ მორელი დაღუპულიყო. მოგვიანებით, მის სხეულში ოცდაშვიდი ნატყვიარი აღმოაჩინეს.<br /><br />როცა იარების თვლას შევუდექით…<br />"ეს ძალიან მძიმე ბრძოლა იყო", _ აღნიშნა ასეულ "ბრავოს" მეთაურმა, კაპიტნმა რიჩარდსონმა, რომელიც ავიაციის ცეცხლის დამიზნებისა და დაჭრილთა ევაკუაციის პროცესს ხელმძღვანელობდა.<br />მიუხედავად მდიდარი გამოცდილებისა (მანამდე ნაწილს ჩვიდმტჯერ მოუწია ორმხრივ სროლაში ჩაბმა, მაგრამ ადრე მხარეებს შორის საცეცხლე მანძილი 300-დან 1000 მეტრამდე აღწევდა ხოლმე), ეს პირველი ბრძოლა იყო, სადაც ასეული მტერს ასე ახლოს შეეჩეხა. ამასთან, სხვა ბრძოლებისგან განსხვავებით, ეს შეტაკება განსაკუთრებული სისასტიკითაც გამოირჩეოდა. მეამბოხეები "კალაშნიკოვის" (აკ-47) ტიპის ავტომატებით, "კალაშნიკოვის" მოდერნიზებული ტყვიამფრქვევებითა (პკმ) და ხელის ტანკსაწინააღმდეგო ყუმბარმტყორცნებით (რპგ) იყვნენ შეიარაღებულნი.<br />მოგვიანებით რიჩარდსონი გამოტყდა, რომ მიუხედავად დანაკარგებისა, ამ ბრძოლაში ჯარისკაცების მოქმედებით კმაყოფილია: "კაპიტან მორელის მიერ ორგანიზებულმა კონტრშეტევამ საშუალება მოგვცა, მივახლოვებოდით მოწინააღმდეგეს და, შედეგად, საბრძოლო ინიციატივა წაგვერთმია. მეამბოხეები ამას აშკარად არ ელოდნენ და იმედოვნებდნენ, რომ გავიქცეოდით. ჩვენს წინააღმდეგ 40-დან 60-მდე მეამბოხე იყო, რომელთაგან ჩვენ, მინიმუმ, 26 გავანადგურეთ. ამასთან, მივაგენით სამალავს, სადაც “რპგ-7”-ის ტიპის ხელყუმბარები, სასროლი იარაღი და ანტისარაკეტო საზენიტო კომპლექსი ინახებოდა. დავაზიანეთ თვითნაკეთი ასაფეთქებელი მოწყობილობების მთელი წნული (გირლანდა)".<br />ზემოთაღწერილი ოპერაცია ჩასაფრების წინააღმდეგ წარმატებული მოქმედების მაგალითად იქცა. საზღვაო ქვეითებმა საკუთარი სისხლის ფასად უნიკალური გამოცდილება შეიძინეს. გამოჩნდა, რომ ჩასაფრებაში მოყოლისას მთავარია, არ დაიკარგოს მართვა, მოგერიებულ იქნას თავდასხმა და, შეძლებისდაგვარად, კონტრშემტევ მოქმედებებთან ერთად, მოპოვებულ იქნას ინიციატივა. წარმატების წინაპირობად ამ შემთხვევაში კაპიტან მორელის გადამწყვეტი მოქმედებები იქცა. ოფიცერი თავიდანვე აქტიური წინააღმდეგობისთვის იყო განწყობილი. საბოლოოდ, ინიციატივის ხელში ჩაგდებისა და მტრის დამარცხების საშუალება სწორედ მისმა მაღალმა შინაგანმა მზაობამ წარმოშვა.<br />ბრძოლისას ურთიერთკავშირი და მეომართა თანწყობილი მოქმედება მას შემდეგაც კი არ დაკარგულა, რაც ორი მთავარი "ჰამერი" მწყობრიდან გამოიყვანეს. ეს წარმატების მნიშვნელოვან ფაქტორად იქცა. ჩასაფრებაში მოყოლილი კაპიტანი არ დაბნეულა და ყველაფერი იღონა, რათა ავტოკოლონის დაცხრილვისთვის ხელი შეეშალა. მან თავის მებრძოლებთან ერთად ჯერ სამანქანო მანევრი შეასრულა, შემდეგ კი ჩამოქვეითდა და მეამბოხეთა პოზიციებს მიუახლოვდა. ამან სერჟანტ ბაპტისტას შემოვლითი მანევრის განსახორციელებლად გაუხსნა გზა, რამაც, საბოლოოდ, ბრძოლის ბედი გადაწყვიტა. აღსანიშნავია ასმეთაურის ოპერატიული რეაქციაც _ მან დაუყოვნებლივ გაგზავნა ჩასაფრების ადგილზე მესამე ოცეული, მერე კი ავიაცია გამოიძახა.<br />ბანაკში დაბრუნებული საზღვაო ქვეითები გაცხოველებულად მსჯელობდნენ განვლილ შეტაკებაზე. გრიეგომ თქვა, რომ არასოდეს უამაყია თავისი ბიჭებით ისე, როგორც იმ დღეს. საამაყო კი მართლაც ბევრი იყო. კაპიტან მორელისა და სერჟანტ ბაპტისტას მოქმედებების გარდა, სამაგალითო იყო დაჭრილი სერჟანტი ერიკ კოჩერიც, რომელიც უწყვეტი დაცხრილვის ზონაში იყო, მაგრამ მაინც ცეცხლით აზღვევდა თავის დაზიანებულ მანქანას. ახალგაზრდა კაპრალმა ერიკ ისააკმა კი ტყვიების სეტყვის ქვეშ მიწაყრილი გადაირბინა, რათა თავისი ირიდიუმის ტელეფონის საშუალებით ასეულის მეთაურისთვის საიმედო კავშირი უზრუნველეყო, ევაკუატორი და სამხერო-საჰაერო მხარდაჭერა გამოეძახა.<br />"მესმის, რომ დანაკარგები გვქონდა, _ თქვა გრიეგომ, _ მაგრამ ჩვენ გავიმარჯვეთ. ოცდაექვსი ბოევიკი გავანადგურეთ. ოცდაექვსი _ ერთი ჩვენიანის სანაცვლოდ. მგონი, ცუდი თანაფარდობა არ არის".<br /><br />&nbsp; როცა ყველაფერი დასრულდა (BADღAGI+ფოტოები/ბადრაგი-1.ჯპგ)<br /><br /><br /><br />ჩანართები ვიკიპედიიდან:<br /><br />&nbsp;კაპიტანი ბრენტ ლი მორელი (1976-2004) (BADღAGI+ფოტოები/Bრენტ_მორელ2.ჯპგ) სამხედრო-საზღვაო (ლურჯი) ჯვარი (BADღAGI+ფოტოები/ნავყცროსს.ჯპგ)<br /><br />ბრენტ მორელი ნეშვილში, ტენესის შტატში დაიბადა. აშშ-ის საზღვაო ფლოტში 1995 წლიდან მსახურობდა. დაიღუპა ოპერაცია “ერაყის თავისუფლების” მსვლელობისას, ერაყში, ქალაქ ფალუჯასთან. დაჯილდოებულია მეწამული ჯვრითა და სამხედრო-საზღვაო (ლურჯი) ჯვრით.<br /><br />აშშ-ის საზღვაო ქვეითთა კორპუსი<br />აშშ-ის საზღვაო ქვეითთა კორპუსი აშშ-ის შეიარაღებული ძალების შემადგენლობაში შედის და ზღვის მხრიდან თავდაცვაზეა პასუხისმგებელი. აქ 200 ათასი სამხედრო მსახურობს. აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ძალებთან ერთად, ის აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო დეპარტამენტს ექვემდებარება.<br />საზღვაო ქვეითთა კორპუსი აშშ-ის შეიარაღებული ძალების მოწინავე ძალაა. საზღვაო ქვეითთა აღჭურვისა და მომზადების დონე აშშ-ის ჯარების სამხედროთა (სპეცდანიშნულების ჯგუფების გარდა) საერთო დონეს მნიშვნელოვნად აჭარბებს. საზღვაო ქვეითთა ნაწილები მტრის მიერ კარგად მომზადებული თავდაცვითი ბარიერის გადასალახად და განსაკუთრებით საპასუხისმგებლო სადესანტო ოპერაციების საწარმოებლად გამოიყენება, ამიტომაც კორპუსს საკუთარი ჯავშანსატანკო, საარტილერიო, საავიაციო და სნაიპერული რესურსები გააჩნია.<br /><br />პირველი საზღვაო სადაზვერვო ბატალიონი<br />პირველი საზღვაო-სადესანტო ბატალიონი (I Mარინე Eხპედიტიონარყ Fორცე) აშშ-ის ფლოტის საზღვაო-საჰაერო-სადესანტო (Mარინე Aირ Gროუნდ თასკ Fორცე - MAGთF) ნაწილია. ის შედგება პირველი საზღვაო დივიზიის, მესამე საზღვაო-საჰაერო ფრთისა და პირველი ლოგისტიკის ჯგუფისგან. თავად საზღვაო ქვეითები მას ეყე MEF-ს, ფირსტ MEF-ს ან ონე MEF-ს ეძახიან.<br />ჭჰენ დირეცტედ, I MEF დეპლოყს ანდ ის ემპლოყედ ას ა Mარინე Aირ Gროუნდ თასკ Fორცე (MAGთF) ინ სუპპორტ ოფ ჩომბატანტ ჩომმანდერ (ჩOჩOM) რექუირემენტს ფორ ცონტინგენცყ რესპონსე ორ Mაჯორ თჰეატერ ჭარ; წიტჰ აპპროპრიატე აუგმენტატიონ, სერვეს ას ტჰე ცორე ელემენტ ოფ ა ჟოინტ თასკ Fორცე (ჟთF); პრეპარეს ანდ დეპლოყს ცომბატ რეადყ MAGთF’ს ტო სუპპორტ ჩOჩOM პრესენცე ანდ ცრისის რესპონსე; ანდ სუპპორტს სერვიცე ანდ ჩOჩOM ინიტიატივეს ას რექუირედ.<br />ისტორია:<br />ამოქმედდა 1969 წლის 8 ნოემბერს, ოკინავაზე (იაპონია).<br />1970 წლის 18 აგვისტოს პირველი საზღვაო-წყალხმელეთა ბატალიონი ეწოდა.<br />1971 წლის აპრილში კალიფორნიაში, პენდლეტონის ბაზაზე განლაგდა.<br />1988 წლის 5 თებერვალს პირველი საზღვაო-სადესანტო ბატალიონი ეწოდა.<br />შემადგენლობა:<br />სახმელეთო ქვედანაყოფი: პირველი საზღვაო დივიზია.<br />საავიაციო ქვედანაყოფი: მესამე საზღვაო-საჰაერო ფრთა.<br />ლოგისტიკა: პირველი საზღვაო ლოგისტიკის ჯგუფი.<br />ხელმძღვანელობა: პირველი საზღვაო-სადესანტო ძალების სარდლობის ჯგუფი:<br />&nbsp;მეორე საზღვაო-სადესანტო შტაბი;<br />&nbsp;პირველი სადაზვერვო ბატალიონი;<br />&nbsp;მეცხრე მეკავშირეთა ბატალიონი;<br />&nbsp;პირველი რადიო-ბატალიონი;<br />&nbsp;პირველი საჰაერო ფლოტის საარტილერიო-საცეცხლე ურთიერთქმედების ასეული.<br />პირველი საზღვაო-სადესანტო ბრიგადა.<br />მეთერთმეტე საზღვაო-სადესანტო დანაყოფი.<br />მეცამეტე საზღვაო-სადესანტო დანაყოფი.<br />მეთხუთმეტე საზღვაო-სადესანტო დანაყოფი.<br />ნამსახურობა:<br />ოპერაცია “ყვავი” – ფილიპინები, 1986.<br />ოპერაცია “შავი რაინდი” – პანამა, 1987 (კლასიფიცირებული).<br />ოპერაცია “უდაბნოს ფარი” – სამხრეთ-დასავლეთი აზია, 1990 (აგვისტო) – 1991 (აპრილი).<br />ოპერაცია “უდაბნოს გრიგალი” – სამხრეთ-დასავლეთი აზია, 1990 (აგვისტო) – 1991 (აპრილი).<br />ოპერაცია “იმედის აღდგენა” – 1992 (დეკემბერი) _ 1993 (მაისი).<br />ოპერაცია “სამხრეთის გუშაგი” – ერაყი, 1998 (იანვარი) – 1993 (მაისი).<br />ოპერაცია “უდაბნოს ქარიშხალი” – ერაყი, 1990 (აგვისტო) – 1991 (აპრილი).<br />ოპერაცია “თავისუფლების განმტკიცება” – ქუვეითი, ავღანეთი, 2002 (ნოემბერი).<br />ოპერაცია “ერაყის თავისუფლება” – ერაყი, 2003 (მარტი) – დღემდე.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3654825521611664768-4941576118221997521?l=samkhedro09.blogspot.com' alt='' /></div>სამხედროhttp://www.blogger.com/profile/08993162727501684537noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3654825521611664768.post-91069252170010950722009-12-30T15:54:00.000+04:002009-12-30T15:54:08.163+04:00<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="http://1.bp.blogspot.com/_vr0cNcAJubM/Szs_U7KMIYI/AAAAAAAAARY/IG2kXpGlJfI/s1600-h/xvichia.JPG" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" src="http://1.bp.blogspot.com/_vr0cNcAJubM/Szs_U7KMIYI/AAAAAAAAARY/IG2kXpGlJfI/s320/xvichia.JPG" /></a><br /></div>ნინო მიქელაძე<br /><br /><strong>ქართულ არმიას განათლებული სერჟანტები ეყოლება</strong><br /><br />სერჟანტთა მომზადების სკოლა 2003 წლის 25 მარტს, ქალაქ გორში ჩამოყალიბდა. თავდაპირველად სკოლაში მხოლოდ ერთი სასწავლო კურსი იყო, რომელიც ათეულის ოცდაათ მეთაურს ამზადებდა. 2005 წლიდან იგი ეროვნულ სასწავლო ცენტრ ,,კრწანისს” დაექვემდებარა, შემდეგ კი გენერალური შტაბის განათლების დეპარტამენტს.<br />2009 წლის თებერვლიდან სერჟანტთა სკოლის დისლოკაციის ადგილი კოჯორი გახდა. ამჟამად იგი ექვემდებარება გაერთიანებული შტაბის წვრთნებისა და სამხედრო განათლების სარდლობას.<br />2007 წელს სერჟანტთა მომზადების სკოლის მეთაურად კაპიტანი ზურაბ ხვიჩია დაინიშნა.<br /><br />_ რა გზა გაიარეთ სერჟანტთა სკოლის მეთაურად დანიშვნამდე?<br />_ 1996 წელს ჩავაბარე თავდაცვის ეროვნულ აკადემიაში, სადაც წელიწადნახევარი ოფიცრის კურსები გავიარე. შემდეგ გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკაში გუნდესბერგის ოფიცერთა სკოლაში გავაგრძელე სწავლა. 2001 წელს ოფიცრის სრული კურსის გავლა დავასრულე, რომელიც მარტოხელა მებრძოლის, სროლის ხელმძღვანელის, ტაქტიკის, საცეცხლე მომზადების კურსებს მოიცავდა. საქართველოში დაბრუნებისთანავე დავინიშნე თავდაცვის აკადემიაში, ჯგუფის ხელმძღვანელად; შემდეგ ეროვნულ სასწავლო ცენტრ “კრწანისსში”, ბატალიონის მეთაურად. როცა 2007 წელს სერჟანტთა სკოლა გამოეყო სასწავლო ცენტრ “კრწანისს”, მის მეთაურად დავინიშნე.<br />_ რას ემსახურება სერჟანტთა მომზადების სკოლა და რა არის მისი მიზანი?<br />_ ჩვენი სკოლა საქართველოს შეიარაღებულ ძალების სერჟანტთა კორპუსის შექმნას ემსახურება. ჩვენი მიზანიც სწორედ ეს არის.<br />სერჟანტთა სკოლის ჩამოყალიბების კონცეფცია უკვე შეიქმნა. მომავალში ბრიგადებში დანიშნული სერჟანტებისათვის სავალდებულო იქნება, გაიარონ სერჟანტთა მომზადების სკოლა.<br />_ რა სახის სწავლებები მიმდინარეობს ამჟამად სერჟანტთა სკოლაში?<br />_ დღეისათვის სკოლა სხადასხვა დონის, ას სამოცდაათამდე სერჟანტს ამზადებს. სწავლება დაწყებულია ათეულის მეთაურის, ოცეულის და ტრანსფორმაციის კურსებზე.<br />სერჟანტები სამწყობრო, საცეცხლე, ფიზიკურ, ტაქტიკურ და სამეთაურო მომზადებებს გადიან და აქვთ როგორც პრაქტიკული, ასევე თეორიული მეცადინეობები. კურსანტებს მეცადინეობებს სერჟანტი-ინსტრუქტორები და სასწავლო ჯგუფის უფროსები უტარებენ. ათეულის და ოცეულის მეთაურის კურსები 16 კვირას მოიცავს, ტრანსფორმაციის სწავლება კი სამ თვეს გაგრძელდება.<br />კურსების დასრულების შემდეგ, სამხედრო მოსამსახურეები თავიანთ ქვედანაყოფებს დაუბრუნდებიან.<br />_ ცნობილია, რომ სერჟანტთა მომზადების სკოლა თანამშრომლობს გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის ჰამელბურგის ქვეითთა სკოლასთან. რა მიმართულებით მუშაობთ მათთან?<br />_ მართალი ხართ, ჩვენი პარტნიორი ჰამელბურგის ქვეითთა სკოლაა. 2006 წლის 7 ნოემბერს სერჟანტთა მომზადების სკოლასა და გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკის ჰამელბურგის ქვეითთა სკოლას შორის ,,გაცვლითი პროგრამის ხელშეკრულება” დაიდო. ამ დოკუმენტის საფუძველზე გერმანელი და ქართველი ინსტრუქტორების ურთიერთგაცვლითი ვიზიტები ყოველწლიურად მიმდინარეობს. ახლაც იმყოფებიან ჩვენთან ჰამელბურგის სკოლის წარმომადგენლები. ვიზიტის მიზანს ურთიერთთანამშრომლობის სფეროში ქართველი სერჟანტებისათვის გამოცდილების გაზიარება წარმოადგენს.<br />ჩვენი სკოლა ამერიკის შეერთებული შტატების სერჟანტთა მომზადების სკოლასთანაც თანამშრომლობს. ასე რომ, ამერიკელ სერჟანტებსაც ხშირად ნახავთ აქ.<br />სექტემბერში ჩვენს სერჟანტთა სკოლას აშშ-ს ევროპული სარდლობის სახმელეთო ჯარების სერჟანტის, სერჟანტ-მაიორ რალფ ბინის ხელმძღვანელობით სამკაციანი დელეგაცია ეწვია. ვიზიტის მიზანი სკოლის დათვალიერება და სასწავლო პროცესის გაცნობა იყო. ჩვენმა სერჟანტებმა პრეზენტაცია გამართეს და ამერიკელ სტუმრებს სკოლის სტრუქტურა და სასწავლო კურსები გააცვნეს.<br />ორმა ქართველმა სერჟანტმა დაამთავრა ამერიკის სერჟანტთა სკოლის კურსები, ამჟამად ერთი ჩვენი მსმენელი განაგრძობს იქ სწავლას.<br />ასევე ჩვენს სკოლაში მიმდინარეობს უცხო ენის გამოცდა და ამ ენობრივი ბარიერის გადალახვის შემდეგ, ჩვენი კურსანტები გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკაში გაემგზავრებიან. ისინი სერჟანტისა და ოფიცრის კურსებს გაივლიან.<br />თამამად შეიძლება ითქვას, რომ ჩვენმა სერჟანტებმა გერმანიის ჰამელბურგის სკოლასთან თანამშრომლობით დასავლური სტანდარტების გამოცდილება და სამეთაურო უნარ-ჩვევები შეიძინეს.<br />_ რა პრინციპით ხელმძღვანელობთ სერჟანტთა მომზადების სკოლას?<br />_ ჩვენი სკოლა დაფუძნებულია იმ პროგრამებზე, რომლებიც საქართველოს სერჟანტთა და გერმანიის ჰამელბურგის სკოლებმა ერთობლივად შეიმუშავეს. სწორედ ამ პროექტით ვხელმძღვანელობთ იმის გამო, რომ ჩვენი კურსები მორგებულია საერთაშორისო სტანდარტებს.<br />ასევე სერჟანტთა მომზადების სკოლა დაფუძნებულია იმ გამოცდილებაზე და მიღებულ ცოდნაზე, რომლებიც ჩვენმა კურსანტებმა გერმანიასა და ამერიკაში შეიძინეს.<br />სერჟანტთა მომზადების სკოლაში ძირითადი ყურადღება ექცევა პრაქტიკულ სწავლებებს, მთელი დროის მხოლოდ მეხუთედი თუ ეთმობა თეორიულ მეცადინეობებს.<br />_ როგორია სერჟანტთა მომზადების სკოლის მომავალი გეგმები?<br />_ 2010 წლისათვის დაგეგმილია უფროს სერჟანტთა კურსის დაწყება. ეს სწავლება ჩვენს სკოლაში პირველად ხორციელდება. უკვე გადამზადებული არიან მეთაურები, რომელიც ამ კურსს უხელმძღანელებენ. <br />იმედი მაქვს, რომ უახლოეს მომავალში საქართველოს შეიარაღებული ძალები დაკომპლექტებული იქნება გამოცდილი სერჟანტებით, რომლებიც ღირსეულად დაიცავენ სამშობლოს.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3654825521611664768-9106925217001095072?l=samkhedro09.blogspot.com' alt='' /></div>სამხედროhttp://www.blogger.com/profile/08993162727501684537noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3654825521611664768.post-3521861503390930722009-12-30T15:50:00.000+04:002009-12-30T15:50:30.897+04:00<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="http://1.bp.blogspot.com/_vr0cNcAJubM/Szs-cwfgcXI/AAAAAAAAARQ/uKbj9G-g310/s1600-h/mossad-seal.jpg" imageanchor="1" style="clear: right; float: right; margin-bottom: 1em; margin-left: 1em;"><img border="0" src="http://1.bp.blogspot.com/_vr0cNcAJubM/Szs-cwfgcXI/AAAAAAAAARQ/uKbj9G-g310/s320/mossad-seal.jpg" /></a><br /></div><br />ზურაბ ოდილავაძე<br /><br /><strong>როცა წარმატება თან გდევს</strong><br />(ისრაელის "მოსადის" პირველი სპეცოპერაცია "ძარცვა")<br /><br />მოსადი (HaMossad leModi'in uleTafkidim Meyuchadim; ებრ.: המוסד למודיעין ולתפקידים מיוחדים, "დაზვერვისა და სპეციალური დანიშნულებების ინსტიტუტი") _ წარმოადგენს ისრაელის სპეციალური დაზვერვის სააგენტოს. მისი დანიშნულებაა სადაზვერვო ინფორმაციის მოპოვება, ანტი-ტერორიზმი, ანტი-სახემლწიფოებრივი ზრახვებიას და უკანონო შეიარაღებული ქმედებების გამოძიება. ინსტიტუტი კომპონენტია ისრაელის საიდუმლო სადაზვერვო სამსახურისა და დამოუკიდებელია სამხედრო დაზვერვისა (ამანი) და ეროვნული პოლიციისგან (შაბაქი).<br />შედის დაზვერვის წარმატებული სამსახურების ხუთეულში და მსოფლიოში ერთ-ერთ ყველაზე ეფექტურ, პროფესიონალურ სპეცსამსახურად ითვლება. "მოსადის" ერთ-ერთმა დამაარსებელმა (ამავე ორგანიზაცის დირექტორმა 1953-1963 წლებში) ისსერ ჰარელმა, თანამდებობაზე მოსვლისთანავე, პრემიერ-მინისტრ ბენ-ჰურიონსგან "მოსადის" ბიუჯეტის გაათმაგებას მიაღწია. მასვე ეკუთვნის ცნობილი გამონათქვამი: "მე მჭირდება ადამიანები, რომლებიც სიკვდილისადმი ზიზღს განიცდიან, მაგრამ, ამის მიუხედავად, მათ შეიძლება ასწავლო მოკვლა". ასეთად რჩება დღემდე "მოსადი" და ისრაელის სახელმწიფოს საკეთილდღეოდ ნებისმიერ ხერხს იყენებს.<br />"ძარცვა" ისრაელის დაზვერვის პირველ პროფესიონალურ ოპერაციად ითვლება. იმჟამად "მოსადი" ჯერ ჩამოყალიბებული არ იყო _ არსებობდა მხოლოდ საიდუმლო ორგანიზაცია "მოსად ლე-ალია ბეთ", რომელიც 1937 წელს შეიქმნა. მას ხელმძღვანელობდა შაულ ავიჰური, რომელსაც ებრაელები "ისრაელის დაზვერვის მამას" უწოდებენ. მოგვიანებით, ისრაელის სპეცსამსახურების ბირთვად სწორედ ეს, ავიჰურის მიერ შექმნილი ორგანიზაცია იქცა.<br />...1947 წლის 29 ნოემბერს გაეროს გენერალურმა ასამბლეამ პალესტინის ორ – არაბულ და ებრაულ სახელმწიფოებად გაყოფის შესახებ ცნობილი, ნომერ 181-ე რეზოლუცია მიიღო. 30 ნოემბრის ღამეს არაბები ებრაელთა უდიდესი სიხარულის მოწმენი გახდნენ. თელ-ავივის ქუჩებში მოზეიმე ხალხის ნაკადი არ ილეოდა.<br />მეორე დილით კაპიტანი აბდულ აზიზ ქერინი პატარა სასტუმროს ნომრის ფანჯარიდან გადაჰყურებდა ქუჩას, სადაც ბედნიერი ახალგაზრდები ქორას ცეკვავდნენ. კაპიტანს სახეზე მღელვარება ეტყობოდა და ჰქონდა კიდეც ამის მიზეზი: რამდენიმე საათში ლოდის აეროპორტიდან პრაღაში იმ იარაღის პირველი პარტიის შესასყიდად უნდა გაფრენილიყო, რომლითაც არაბები ებრაელთა ოცნებების დამსხვრევას გეგმავდნენ. ამ მიზნით მას ჩეხოსლოვაკიის ქალაქ ბრნოს ზბროიოვოს ქარხნიდან ათი ათასი შაშხანა და ათასი ტყვიამფრქვევი უნდა შეესყიდა.<br />კომპანია "სვისეარის" თვითმფრინავი ასაფრენ ბილიკს მოწყდა, ფორთოხლის პლანტაციებს გადაუფრინა და გეზი ხმელთაშუა ზღვისკენ აიღო. კაპიტანმა მისაბმელი ღვედი შეიხსნა და სიგარეტს მოუკიდა. შვიდი საათის ფრენის შემდეგ ის პრაღაში მეორე _ ბრნოში მიმავალ თვითმფრინავზე უნდა გადამჯდარიყო.<br />კაპიტან ქერინს ზბროიოვოს ქარხანაში სირიული შეკვეთა უნდა დაემოწმებინა და დამასკოში იარაღის ჩატანა უზრუნველეყო. ათი ათასი შაშხანა, რომლისთვისაც ის მიემგზავრებოდა, შესაძლოა, ვინმეს წვრილმანად მოეჩვენოს, მაგრამ პალესტინის მაშტაბით ეს იარაღის უზარმაზარი პარტია გახლდათ. იმჟამად ებრაელთა არმიის "ჰაგანას" არსენალებში ამ რაოდენობის ნახევარიც კი არ ინახებოდა.<br />იმავე თვითმფრინავში, რამდენიმე რიგით უკან, იჯდა სხვა მგზავრი _ დაბალი, სქელი ადამიანი, რომელსაც ებრაულ ყოველდღიურ გაზეთ "დავარში" ჩაერგო თავი. მთელი მისი ბარგი ამ გაზეთისგან, კბილის ჯაგრისისგან და ორი წიგნის _ ბიბლიისა და გოეთეს "ფაუსტისგან" შედგებოდა. პალესტინური პასპორტის თანახმად, ეს 31 წლის ჯორჯ ალექსანდრ იბერალი, ებრაული სამშენებლო კომპანია "სოლელ ბონეს" კომერციული დირექტორი გახლდათ. თუმცა, საბუთის მონაცემებიდან სიმართლეს მხოლოდ მისი ასაკი და ფოტო შეესაბამებოდა, საიდანაც მრგვალი, მოღუშული სახე იყურებოდა, დიდრონი, მშვიდი და გაბედული თვალებით. სინამდვილეში ამ მგზავრს ეჰუდ ავრიელი ერქვა. ის არც დირექტორი გახლდათ და არც ფირმა "სოლელ ბონეს" წარმოადგენდა, ევროპაში კი იმავე მისიით მიემგზავრებოდა, რომლითაც კაპიტანი ქერინი... ოღონდ, ქერინისგან განსხვავებით, ის პრაღიდან ბრნოსკენ კი არა, პარიზისკენ უნდა წასულიყო.<br />"ჩემო ახალგაზრდა მეგობარო, ომი ძალიან მალე დაიწყება, არაბები გამალებულად ემზადებიან. ადრე თუ გვიან, პალესტინაში არაბების ხუთი არმია შემოიჭრება", _ ამცნო მას გამომგზავრების წინ ისრაელის სახელმწიფოს მომავალმა პირველმა პრემიერ-მინისტრმა დავით ბენ-ჰურიონმა და ევროპაში ათი ათასი შაშხანის არალეგალური გზით შესაძენად გამგზავრება დაავალა. "ტაქტიკას ვცვლით... ამჟამად სწრაფად და გაბედულად უნდა ვიმოქმედოთ. შენს განკარგულებაში მილიონი დოლარია. აი, სია, რაც გვჭირდება", _ უთხრა "მოხუცმა" და ჯიბიდან საგულდაგულოდ დაკეცილი ქაღალდის ფურცელი ამოიღო, რომელზეც სულ რამდენიმე სტრიქონი ეწერა. ავრიელმა ჩამონათვალი იქვე გადაიკითხა: ათი ათასი შაშხანა, მილიონი ვაზნა, ხელის ათასი ტყვიამფრქვევი და ათასხუთასი სადაზგო ტყვიამფრქვევი.…<br />მოგვიანებით, სასოწარკვეთილი, სიგარის კვამლში გახვეული, მელოტ თავზე ხელშემოჭდობილი ავრიელი პარიზის სასტუმრო "კალიფორნიას" ერთ-ერთ ნომერში, ლოგინის პირას იჯდა.<br />აღმოჩნდა, რომ ებრაელმა ბიზნესმენმა, რომელსაც მისთვის ევროპული არსენალების ყველა კარი უნდა გაეხსნა, იარაღის შესყიდვაზე იმდენივე იცოდა, რამდენიც თავად ავრიელმა _ ვარდებით ვაჭრობაზე. სხვა, უფრო შესაფერისი დამხმარის ძიებამ მთელ დღეს გასტანა. საღამოს კი ავრიელის წინ უკანასკნელი კანდიდატურა _ ადამ აბრამოვიჩი იჯდა.<br />გაირკვა, რომ მცირე საექსპორტო კომპანიის მფლობელი, რუმინელი ებრაელი აბრამოვიჩი, ომამდე ევროპაში ერთ-ერთი უმსხვილესი იარაღის მწარმოებელი ფირმის წარმომადგენლად მსახურობდა და მის ხელმძღვანელებთან დღემდე ახლო მეგობრული ურთიერთობა აკავშირებდა. "ისინი ყველაფერს მოგვყიდიან, რაც საჭიროა", _ არწმუნებდა ის გაოგნებულ ავრიელს.<br />რუმინელმა ებრაელმა ჩანთიდან ამოიღო ორი მოზრდილი კატალოგი, რომელშიც თავს იწონებდა შეიარაღების ისეთი მრავალფეროვანი საშუალებების ფოტოსურათები, რომ ბენ-ჰურიონის მდიდარი ფანტაზიაც კი ვერ წარმოიდგენდა. წინდახედულმა აბრამოვიჩმა კატალოგებს ორი კონვერტიც მოაყოლა: ერთი თავისთვის დაიტოვა, მეორე ავრიელს გაუწოდა. ეს თვითმფრინავის ბილეთები იყო _ იმ ქვეყნის დედაქალაქისკენ, სადაც ამ ფირმის ხელმძღვანელობა იმყოფებოდა.<br />იმ დროს, როდესაც ავრიელი მოულოდნელი წარმატებით ხარობდა, პარიზისგან ათასი კილომეტრის მოშორებით, თავისი ევროპული მისიის კეთილად დასრულების გამო, ასეთივე სიხარულს განიცდიდა სირიელი კაპიტანიც. სანამ ავრიელი აბრამოვიჩს ესაუბრებოდა, ქერინი პრაღაში, ჩეხური იარაღის მწარმოებელი ფირმის ლამაზ, თანამედროვე შენობაში იჯდა და იარაღის შესყიდვის თაობაზე მოლაპარაკებებს ასრულებდა. იმავე დღეს, ჩეხოსლოვაკიის დედაქალაქში ჩამოსვლიდან სულ რაღაც ერთ დღე-ღამეში, კაპიტანს უკვე შეეძლო ეამაყა, რომ სამშობლოსთვის ათი ათასი მაუზერი და ასი ავტომატი არათუ შეიძინა, არამედ დამასკოს მიმართულებით ტრანსპორტირების ორგანიზებასაც შეუდგა.<br />ახალგაზრდა სირიელის სიხარული გაცილებით ნაკლები იქნებოდა, წინასწარ რომ სცოდნოდა, თუ ვინ შეაბიჯებდა შემდეგი იმ ლამაზ და თანამედროვე შენობაში, სადაც ქერიმმა მთელი დღე გაატარა. იმ მომენტისთვის, როდესაც კაპიტანი სასადილოდ ჯდებოდა, ეს "სხვა კლიენტი" თავის მომცრო ჩემოდანში კბილის ჯაგრისს, პირად ბიბლიასა და "ფაუსტის" ტომს ალაგებდა და პრაღაში მიემგზავრებოდა, სადაც მეორე დღისთვის ზბროიოვოს საიარაღო ფირმის დირექტორთან შეხვედრა ჰქონდა დანიშნული.<br />სულ რაღაც თვენახევარში, ავრიელმა 25 ათასი შაშხანა, 5 ათასი ავტომატი, 300 ტყვიამფრქვევი და 50 მილიონი ვაზნა შეისყიდა. ამავდროულად, ადამიანს, რომელიც ევროპაში კბილის ჯაგრისითა და "ფაუსტით" ჩამოვიდა, რამდენიმე ათასი შაშხანა უკვე ეცოტავებოდა. ახლა საჭირო იყო დაფიქრება ტანკების, თვითმფრინავებისა და ზარბაზნების შესყიდვაზეც. ერთი სიტყვით, ავრიელის პრაღაში გამოჩენით ისრაელის სახელმწიფოს შეიარაღების ახალი ეტაპი დაიწყო.<br />ავრიელი სამი თვე ეძებდა გემის მფლობელს, რომელიც ნაყიდი იარაღის პალესტინაში ჩატანას დათანხმდებოდა. საბოლოოდ, ერთ იუგოსლავურ პორტში პატარა გემი "ნორა" აღმოაჩინა. ბრიტანეთის საბაჟოსთვის თვალის ასახვევად და შაშხანების უსაფრთხოდ გადასატანად, ავრიელმა იარაღი ისეთი საქონლის ქვეშ დამალა, რომელიც შემმოწმებელს ქექვის ყოველგვარ ხალისს უკარგავდა _ შაშხანებს ზემოდან ექვსასი ტონა იტალიური ხახვი დააყარეს.<br />მის მიერ დაქირავებულმა პატარა, მოძველებულმა გემმა ავრიელს ერთი დიდი სამსახურიც გაუწია. როდესაც მივიდა იმ იუგოსლავურ სანაოსნო სააგენტოში, რომელმაც "ნორა" უპოვნა, ერთ-ერთმა მოსამსახურემ ყურში ჩასჩურჩულა: "გილოცავთ! ვხედავ, კიდევ ერთი გემი გიპოვნიათ. ჩვენ უკვე გავეცით განკარგულება, რომ "ლინო" თქვენი იარაღის ახალი პარტიით დატვირთონ".…<br />ავრიელის ხშირი წარბები მხოლოდ წამით აიწია. ის იუგოსლავიიდან არავითარ "სხვა" პარტიას არ აგზავნიდა. ავრიელი უცებ მიხვდა, თუ ვინ იყო აქ ნამყოფი. სხვა ვინ, თუ არა კაპიტანი ქერინი?<br />ვითარება ფრიად დაიძაბა!<br />ვერავითარი ბრიტანული პატრული ვერ შეუშლიდა სირიელი კაპიტნის გემს, რომ იარაღი დანიშნულების პორტში, დამასკოში ჩაეტანა, რადგან, ისრაელისგან განსხვავებით, სირიას მსოფლიოს ბაზრებზე იარაღის ღიად შესყიდვის ოფიციალური ნებართვა ჰქონდა; ესე იგი, ბრიტანული ბლოკადის გარღვევაზე ზრუნვის გარდა, ავრიელს თავი იმაზეც უნდა ეტეხა, თუ როგორ შეეშალა ხელი დამასკოში გასაგზავნად გამზადებული იარაღის ტრანსპორტირებისთვის.<br />ებრაელმა მზვერავმა ეს ინფორმაცია შაულ ავიჰურს გადასცა, ამ უკანასკნელმა კი _ ბენ ჰურიონს. გადაწყვეტილება მყისიერად მიიღეს: რამე აუცილებლად უნდა ეღონათ, რომ სირიულ არმიას ჩეხოსლოვაკიაში შესყიდული იარაღი ვერ მიეღო.<br />...სამი დღე-ღამე დაძრწოდა ხმელთაშუა ზღვის ცაში "ჰაგანას" პილოტი ფრედი ფრედკენსი და "ლინოს" თვითნაკეთი ბომბებით დატვირთული პატარა თვითმფრინავით დაეძებდა; მეოთხე დღეს კი გამქრალი გემი იქ იპოვა, სადაც მთელმა იტალიამ: "ლინოს" შესახებ იტალიური პრესა ალაპარაკდა. როგორც გაირკვა, ძლიერმა შტორმმა გემი აიძულა, ქალაქ ბარის ჩრდილოეთით მდებარე პორტ მალფეტაში შესულიყო.<br />დაიწყო ოპერაცია "ძარცვის" გადამწყვეტი ეტაპი. ავიჰურის ერთ-ერთმა თანამშრომელმა ქალმა ადა სერენიმ ადგილობრივი გაზეთის კორესპონდენტს შეატყობინა, რომ პორტში დგას გემი, რომელიც იარაღით... იტალიელმა კომუნისტებმა დატვირთეს.<br />იმ დროს იტალიაში მიმდინარეობდა წინასაარჩევნო კამპანია, რომელშიც ქრისტიან-დემოკრატები და კომუნისტები მეტოქეობდნენ. მეორე დღეს ცნობა იარაღის საიდუმლო ტვირთის შესახებ მთელ იტალიურ პრესას მოედო. მთავრობამ დაუყოვნებლივ გასცა ბრძანება, დაეპატიმრებინათ გემის გუნდი, ხოლო თავად გემი პორტ ბარიში ჩაეყენებინათ.<br />დაიწყო ხანგრძლივი გამოძიება.<br />ამ ყველაფერმა გემის ჩაძირვისთვის შესანიშნავი ფონი შექმნა. ეს ამოცანა ისრაელის ერთ-ერთ ყველაზე მამაც აგენტს ევროპაში, მონიუ მანდორს დაეკისრა. ის ბარიში დაუყონებლივ გაქროლდა სატვირთო მანქანით, რომელიც ამერიკული არმიის განმასხვავებელი ნიშნებით შეინიღბა, ბენზინის სათადარიგო ავზში კი ფეთქებადი ნივთიერება დამალა.<br />"ლინოსთან" მიახლოება მხოლოდ ზღვიდან იყო შესაძლებელი. პირველი ცდა წარუმატებელი აღმოჩნდა. ფხიზელმა იტალიელმა მცველებმა მარდორის ნავი იოლად შენიშნეს.<br />მეორე ცდა 1948 წლის 9 აპრილს განხორციელდა. ღამის თრთმეტ საათზე ნავსაყუდელის მიყრუებული ყურიდან გამოვიდა გასაბერი ტივი, ორი მყვინთავითა და ასაფეთქებელი მოწყობილობით. მან იტალიურ სამხედრო პორტში შეაღწია და "ლინოს" ბორტს მიუახლოვდა.<br />ხუთ საათზე პორტში საშინელი აფეთქების ხმა გაისმა, "ლინოს" კორპუსში კი უზარმაზარი ხვრელი გაჩნდა. გემთან ერთად, ზღვის ფსკერზე დაეშვა კაპიტან ქერინის მიერ პრაღაში შეძენილი იარაღიც.<br />სირიელებს ჩეხოსლოვაკიაში შესყიდული იარაღი ასე იოლად არ ეთმობოდათ. ორ კვირაში იტალიაში პოლკოვნიკი ფუად მარდამი გაგზავნეს. მან იტალიის ხელისუფლებას წარუდგინა მტკიცებულებები, რომ "ლინოს" ბორტზე დატვირთული იარაღი სირიას ოფიციალურად ეკუთვნოდა. მძიმე შრომის შედეგად, იარაღის დიდი ნაწილი ზღვის ფსკერიდან ამოზიდეს და მოაწესრიგეს. დაზეთილი შაშხანები 250-ტონიან კორვეტ "არგიროზე" აიტანეს და მარდამმა ტვირთის გამომგზავრება დეპეშით შეატყობინა დამასკოს.<br />ტვირთი ნამდვილად გაგზავნეს... მაგრამ არა ალექსანდრიაში...<br />სანაოსნო სააგენტო "მენარა", რომელსაც მარდამმა მიმართა, მართლაც დაკავებული იყო გემების გაქირავებით. მაგრამ, ამას გარდა, საიდუმლოდ "მოსად ლე-ალია ბეთთან" თანამშრომლობდა. როდესაც კორვეტი ზღვაში გავიდა, მის ბორტზე ეკიპაჟის ორი ახალი წევრი იმყოფებოდა. ისინი ავიგურის აგენტები იყვნენ. ზღვაში კორვეტს სწრაფმავალი კატარღები დაეწია, ეკიპაჟი დააპატიმრეს, ხოლო ტვირთი ხაიფაში აღმოჩნდა. ოპერაცია "ძარცვა" წარმატებით დასრულდა. ამასთან, "მოსად ლე-ალია ბეთის" აგენტებს არავითარი კვალი არ დაუტოვებიათ.<br />სირიაში პოლკოვნიკ მარდამს მტერთან თანამშრომლობისთვის სასიკვდილო განაჩენი გამოუტანეს.<br />აი, აქ კი ებრაელებმა წაიყოყლოჩინეს და, საფრანგეთის საელჩოს საშუალებით, სირიელებს გადასცეს გზავნილი, რომელიც ოპერაცია "ძარცვის" ყველა წვრილმანს შეიცავდა. ასე დამტკიცდა სირიელი ოფიცრის უდანაშაულობა. მაგრამ, ის უკვე დახვრეტილი გახლდათ.…<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3654825521611664768-352186150339093072?l=samkhedro09.blogspot.com' alt='' /></div>სამხედრ�